هشدار «بانک مرکزی بانک‌های مرکزی» درباره خطر حباب هوش مصنوعی

بانک تسویه‌حساب‌های بین‌المللی (BIS) نسبت به پیامدهای موج گسترده سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی هشدار داد و اعلام کرد رشد سریع ارزش سهام شرکت‌های فعال در این حوزه، در صورت بروز شوک اقتصادی می‌تواند به یک بحران مالی گسترده منجر شود.

به گزارش سی‌ان‌بی‌سی، این نهاد بین‌المللی در گزارش سالانه خود اعلام کرد سرمایه‌گذاری‌های عظیم در زیرساخت‌های هوش مصنوعی، در حال ایجاد آسیب‌پذیری‌هایی در بازارهای مالی است که ممکن است در آینده به اقتصاد واقعی نیز سرایت کند.

مدیرکل بانک تسویه‌حساب‌های بین‌المللی با اشاره به ضرورت اقدام سیاست‌گذاران گفت ادامه روند کنونی بدون مدیریت ریسک‌ها می‌تواند هزینه اصلاحات آینده را افزایش دهد.

بر اساس این گزارش، شرکت‌های بزرگ فعال در حوزه زیرساخت هوش مصنوعی قصد دارند طی سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ بیش از یک تریلیون دلار در این بخش سرمایه‌گذاری کنند؛ رقمی که از میزان سودآوری و جریان نقدی بسیاری از آنها فراتر رفته و برخی شرکت‌ها را به سمت استفاده گسترده‌تر از منابع اعتباری سوق داده است.

BISمعتقد است رقابت شدید میان شرکت‌های فناوری بر پایه این انتظار شکل گرفته که در نهایت تعداد محدودی از بازیگران بزرگ بر بازار هوش مصنوعی مسلط خواهند شد؛ موضوعی که موجب تزریق سرمایه‌های هنگفت به پروژه‌هایی با بازدهی نامشخص شده است.

این نهاد با مقایسه شرایط کنونی با حباب‌های مالی گذشته، از جمله حباب دات‌کام، اعلام کرد بسیاری از دوره‌های رونق فناوری ابتدا با یک نوآوری واقعی آغاز شده‌اند اما در نهایت سرمایه‌گذاری بیش از حد و فاصله گرفتن ارزش‌گذاری‌ها از واقعیت اقتصادی، زمینه اصلاح شدید بازار را فراهم کرده است.

یکی دیگر از نگرانی‌های مطرح‌شده، شیوه‌های پیچیده تأمین مالی در صنعت هوش مصنوعی است. بر اساس گزارش BIS، بخشی از سرمایه‌گذاری‌ها از مسیرهای غیرشفاف و نهادهای مالی خارج از نظام بانکی انجام می‌شود که می‌تواند در زمان افت بازار، سرعت و شدت بحران را افزایش دهد.

این گزارش همچنین به فشارهای پنهان توسعه مراکز داده اشاره کرده و هشدار داده است که هزینه‌های واقعی مصرف انرژی، استهلاک تجهیزات و نیاز به جایگزینی سخت‌افزارها ممکن است کمتر از واقعیت در صورت‌های مالی شرکت‌ها دیده شده باشد.

از سوی دیگر، رشد تقاضا برای تراشه‌ها و تجهیزات مورد نیاز هوش مصنوعی، فشارهایی را بر بازار قطعات الکترونیکی و انرژی وارد کرده و برخی اقتصاددانان نسبت به اثرات تورمی این روند هشدار داده‌اند.

افزایش مصرف برق مراکز داده نیز به یکی از چالش‌های اصلی تبدیل شده است؛ چراکه توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی نیازمند انرژی گسترده‌ای است و می‌تواند هزینه برق و تولید را افزایش دهد.

با این حال، بانک تسویه‌حساب‌های بین‌المللی تأکید کرده است که در صورت تحقق وعده‌های هوش مصنوعی در افزایش بهره‌وری، این فناوری می‌تواند در بلندمدت آثار مثبتی بر اقتصاد جهانی داشته باشد.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما