وزیر ارتباطات: محدودیت اینترنت باید شفاف و زماندار باشد؛ با وایتلیست و انحصار مخالفیم
وزیر ارتباطات با تأکید بر لزوم شفافسازی در اعمال محدودیتهای اینترنتی گفت در شرایط امنیتی و نظامی ممکن است محدودیتهایی در دسترسی به ارتباطات بینالملل اعمال شود، اما این محدودیتها باید حداقلی، زماندار و همراه با اطلاعرسانی روشن به مردم باشد.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با اشاره به شرایط امنیتی کشور تأکید کرد که اعمال محدودیت بر اینترنت در مواقع بحرانی باید در چارچوبی شفاف، مشخص و زماندار انجام شود تا مردم از دلایل، مرجع تصمیمگیر و مدت اجرای آن آگاه باشند.
ستار هاشمی در نشست خبری با اصحاب رسانه، ضمن تسلیت شهادت جمعی از هموطنان در «جنگ رمضان»، گفت: یکی از نخستین اولویتهای وزارت ارتباطات پس از آغاز این جنگ، حفظ پایداری شبکه ارتباطی کشور بود؛ زیرا در شرایط بحرانی، دسترسی مردم به ارتباطات نقش مهمی در حفظ امنیت روانی جامعه دارد.
وی با اشاره به جابهجایی گسترده جمعیت از کلانشهرها به سایر استانها افزود: زیرساختهای ارتباطی بر اساس تراکم جمعیت طراحی شدهاند و تغییر ناگهانی الگوی استقرار جمعیت، فشار مضاعفی بر شبکه وارد کرد. با این حال، تلاش شد پایداری ارتباطات حفظ شود.
وزیر ارتباطات همچنین از آسیبدیدگی گسترده زیرساختهای ارتباطی خبر داد و گفت: بیش از ۵۰۰ سایت ارتباطی و بیش از ۱۰۰ مرکز مخابراتی و ارتباطی هدف حملات دشمن قرار گرفت، اما با همکاری اپراتورها و بخشهای مختلف، اختلال جدی در خدماترسانی به مردم گزارش نشد.
هاشمی با اشاره به تجربه محدودیتهای اینترنتی در سالهای گذشته اظهار کرد: گاهی به جای حل مسئله، صورت مسئله پاک میشود و پس از مدتی همان مشکل با شدت بیشتری بازمیگردد. تجربه سالهای اخیر نشان داده است که نگاه صرفاً فنی به حکمرانی فضای مجازی میتواند برخی رفتارهای ناهنجار را به یک رویه عادی تبدیل کند.
وی افزود: در سالهای گذشته استفاده از فیلترشکن یک رفتار غیرمتعارف محسوب میشد، اما امروز به پدیدهای فراگیر تبدیل شده است. این موضوع نشان میدهد در سیاستگذاریها باید از تجربههای گذشته درس گرفت.
وزیر ارتباطات با تأکید بر ضرورت شفافیت در اعمال محدودیتهای اینترنتی گفت: در بسیاری از کشورهای جهان نیز در شرایط امنیتی و نظامی محدودیتهایی بر ارتباطات بینالمللی اعمال میشود، اما نکته مهم این است که فرآیند اجرای این محدودیتها شفاف باشد.
وی ادامه داد: پیشنهاد وزارت ارتباطات این است که محدودیتها تا حد امکان کاهش یابد و در صورت ضرورت، با سازوکاری مشخص اجرا شود؛ بهگونهای که مردم بدانند محدودیت با تصمیم کدام نهاد، برای چه مدت و با چه هدفی اعمال شده است.
هاشمی از برگزاری جلسات متعدد با نهادهای ذیربط و دستگاههای امنیتی برای تدوین این سازوکار خبر داد و گفت: مردم ایران آگاه هستند و شرایط را درک میکنند، اما انتظار ندارند تصمیمات در فضایی مبهم و بدون اطلاعرسانی اتخاذ شود.
وزیر ارتباطات همچنین نسبت به گسترش استفاده از مسیرهای ارتباطی خارج از شبکههای رسمی کشور هشدار داد و اظهار کرد: حجم ترافیک اینترنتی که پیش از چهارم خرداد از طریق استارلینک و شبکههای مرزی جابهجا میشد، با ترافیک اینترنت بینالملل برابری میکرد و این مسئله میتواند تهدیدی جدی برای حکمرانی فضای مجازی باشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره طرح «اینترنت پرو» گفت: این طرح از ابتدا برای شرایط اضطراری و برخی کسبوکارها طراحی شده بود، اما در مسیر اجرا از اهداف اولیه فاصله گرفت و به همین دلیل متوقف شد.
هاشمی همچنین درباره ایده «وایتلیست اینترنت» تصریح کرد: از همان ابتدا با این طرح مخالفت کردیم، زیرا از نظر فنی و اجرایی امکانپذیر نیست. مدیریت دسترسی میلیونها کاربر بر اساس نیازهای متفاوت، حتی در مقیاس سازمانی نیز بسیار دشوار است، چه برسد به سطح ملی.
وزیر ارتباطات در پایان تأکید کرد که دسترسی به خدمات و ارتباطات بینالمللی باید در کنار حمایت از سکوهای داخلی حفظ شود و گفت: حمایت از ظرفیتهای بومی ضروری است، اما انحصار به هیچ وجه به نفع توسعه فضای دیجیتال کشور نخواهد بود.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما