پشت پرده اختلال بانک‌ها؛ چالش امنیت سایبری یا فرسودگی زیرساخت؟

با گذشت بیش از سه هفته از اختلال گسترده در خدمات چهار بانک ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات، هنوز علت نهایی این رخداد به‌طور رسمی اعلام نشده و خدمات غیرحضوری برخی از این بانک‌ها نیز به‌طور کامل به شرایط عادی بازنگشته است.

در حالی که در روزهای نخست این اتفاق، اختلال ایجادشده یک مشکل فنی عنوان می‌شد، اظهارات اخیر مسئولان و نمایندگان مجلس از پیچیدگی بیشتر ماجرا و احتمال وجود ابعاد امنیتی در این رخداد حکایت دارد.

محمدسعید طباطبایی، مدیرعامل شرکت خدمات انفورماتیک، با اشاره به گستردگی حادثه، اعلام کرد بررسی علت اصلی بر عهده مرکز افتا است. وی دلیل طولانی شدن روند بازگشت سامانه‌ها را معماری فنی این بانک‌ها و استفاده از تجهیزات مین‌فریم عنوان کرد و گفت راه‌اندازی مجدد این سامانه‌ها به‌طور طبیعی فرآیندی زمان‌بر است و در برخی موارد ممکن است هفته‌ها به طول بینجامد.

در مقابل، میثم ظهوریان، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، از وقوع حمله‌ای جدید به زیرساخت‌های بانکی خبر داد و گفت این حمله در لایه کرنل و میان‌افزار رخ داده و پیچیدگی آن، روند بازیابی خدمات را دشوار کرده است.

وی همچنین با اشاره به وابستگی بخشی از زیرساخت‌های بانکی به فناوری‌های خارجی، تأکید کرد تصمیم‌گیری درباره جایگزینی فناوری‌های موجود با زیرساخت‌های جدید، از جمله استفاده از فناوری‌های دیگر، نیازمند بررسی کارشناسی و تصمیم‌گیری هماهنگ در سطح نهاد ناظر نظام بانکی است.

ظهوریان تمرکز خدمات بانکی و مراکز داده در تعداد محدودی از شرکت‌ها را یکی از عوامل افزایش آسیب‌پذیری شبکه بانکی دانست و افزود در حال حاضر تمرکز اصلی بر شناسایی منشأ حمله و رفع مشکلات موجود است و هر بانک نیز به‌صورت مستقل روند تکمیل و بهبود خدمات خود را دنبال می‌کند.

در همین حال، علی مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، با اشاره به حملات سایبری اخیر، اعلام کرد خدمات اصلی بانک‌های آسیب‌دیده به تدریج در حال بازگشت است و بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، تاکنون هیچ‌گونه نشت اطلاعات از داده‌های مشتریان گزارش نشده است.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما