سوخت بیکیفیت، هزینه تولید سیمان را بالا برد؛ کارخانهها زیر تیغ جریمه اضافهمصرف
دبیر انجمن سیمان با هشدار نسبت به کیفیت برخی محمولههای مازوت گفت ورود آب و ناخالصی به سوخت، مصرف کارخانهها را افزایش میدهد و در نهایت تولیدکننده ممکن است بابت اضافهمصرفی که ناشی از کیفیت نامناسب سوخت است، با جریمههای سنگین مواجه شود.
دبیر انجمن سیمان با اشاره به مشکلات تأمین مازوت گفت ورود آب و ناخالصی به برخی محمولههای تحویلی، مصرف سوخت کارخانهها را افزایش میدهد و در نهایت ممکن است تولیدکنندگان را بابت اضافهمصرف با جریمههای سنگین مواجه کند.
علیاکبر الوندیان، دبیر انجمن سیمان، درباره نحوه تأمین مازوت مورد نیاز کارخانهها اظهار کرد: شرکتهای مورد تأیید وزارت نفت که ناوگان حمل در اختیار دارند، با کارخانههای سیمان قرارداد میبندند و سوخت مورد نیاز واحدها را منتقل میکنند.

مشکل در مسیر حمل مازوت
به گفته الوندیان، وزارت نفت مازوت را از انبارهای نفت یا پالایشگاهها تحویل شرکتهای حمل میدهد و پس از آن، سوخت به کارخانه منتقل میشود. به اعتقاد وی، مشکل اصلی در برخی موارد در مرحله حمل رخ میدهد؛ زیرا محمولهای که در مبدأ شرایط مشخصی دارد، هنگام رسیدن به کارخانه ممکن است حاوی آب و ناخالصی باشد.
او با اشاره به یارانهای بودن مازوت گفت این مسئله میتواند انگیزههایی برای دستکاری یا جابهجایی سوخت در مسیر ایجاد کند. به گفته الوندیان، برخی کارخانههای سیمان مستندات و فیلمهایی از محمولههایی دارند که هنگام تخلیه، آب و آلودگی موجود در آنها وارد مخازن سوخت شده است.
ورود این ناخالصیها به مشعلهای کارخانه، کیفیت احتراق را کاهش میدهد و باعث میشود برای تولید همان میزان محصول، سوخت بیشتری مصرف شود. در نتیجه، مشکل اصلی لزوماً کاهش کیفیت سیمان نیست، بلکه افزایش مصرف و کاهش ظرفیت تولید است.
مازوت؛ سوختی با هزینه و ریسک بیشتر
الوندیان با اشاره به تفاوت تأمین گاز و مازوت گفت گاز از طریق خط لوله و در یک سیستم بسته وارد کارخانه میشود و میزان مصرف آن نیز از طریق کنتور قابل اندازهگیری است.
اما مازوت با تانکر حمل میشود و در مسیرهای طولانی، بهویژه در مناطق دوردست، کنترل محموله دشوارتر است. حتی در صورت پلمب مخازن، همچنان نظارت بر کل مسیر انتقال و اطمینان از حفظ کیفیت سوخت چالشبرانگیز است.
علاوه بر کیفیت سوخت، فاصله محل تحویل تا کارخانه نیز بر هزینه تولید اثر دارد. شرکت ملی نفت بر اساس موجودی انبارها مشخص میکند که مازوت از چه نقطهای تحویل شود و تغییر این فاصله میتواند هزینه حمل را افزایش دهد.
کارخانهها در رد محموله مشکلدار محدودیت دارند
به گفته دبیر انجمن سیمان، برخورد با تخلفات احتمالی در مسیر حمل نیز آسان نیست؛ زیرا پس از تحویل سوخت از سوی وزارت نفت، مسئولیت حمل بر عهده شرکت طرف قرارداد قرار میگیرد و مشخص کردن اینکه در چه نقطهای از مسیر تخلف رخ داده، دشوار است.
از سوی دیگر، محدودیت ناوگان حمل باعث میشود کارخانهها نتوانند بهسادگی محمولهای را که کیفیت مناسبی ندارد، رد کنند. اگر یک واحد از پذیرش تانکر خودداری کند، ممکن است محموله برای کارخانه دیگری ارسال شود و واحد نخست برای تأمین سوخت جایگزین با مشکل مواجه شود.
به همین دلیل، برخی کارخانهها برای جلوگیری از توقف تولید، ناچار به پذیرش محمولههایی هستند که نسبت به کیفیت آنها اطمینان کامل ندارند.
افزایش مصرف و جریمه اضافهمصرف
یکی از تبعات مهم کیفیت نامناسب مازوت، افزایش مصرف سوخت و تأثیر آن بر شاخصهای مصرف کارخانه است.
برای هر واحد تولیدی، متناسب با میزان تولید، شاخص مشخصی برای مصرف سوخت تعیین شده است. اگر مصرف واقعی از این میزان بیشتر باشد، مقدار مازاد به عنوان اضافهمصرف محاسبه شده و میتواند جریمههای سنگینی برای کارخانه به همراه داشته باشد.
الوندیان میگوید مشکل اینجاست که در ارزیابی میزان مصرف، الزاماً شرایط سوخت تحویلی به اندازه کافی مورد توجه قرار نمیگیرد. در نتیجه ممکن است کارخانه به دلیل استفاده از مازوت حاوی آب و ناخالصی، مصرف بیشتری ثبت کند و بابت همین افزایش مصرف جریمه شود.
به گفته وی، در ارزیابیهای پایان سال، میزان تولید و مصرف کارخانه بررسی میشود، اما اینکه سوخت تحویلی چه کیفیتی داشته یا چه میزان آب و ناخالصی در آن وجود داشته، لزوماً به شکل کافی در محاسبات لحاظ نمیشود.
درخواست صنعت سیمان برای کنترل زنجیره تحویل
دبیر انجمن سیمان تأکید کرد مشکل صنعت تنها تأمین مازوت نیست؛ بلکه هزینه بالاتر این سوخت نسبت به گاز، هزینه حمل، احتمال آلودگی محموله و افزایش مصرف ناشی از کیفیت نامناسب، مجموعاً هزینههای تولید را افزایش میدهد.
وی خواستار تقویت نظارت بر زنجیره حمل و تحویل مازوت شد تا سوختی که از سوی وزارت نفت تحویل میشود، با همان کیفیت و مشخصات به کارخانه برسد و تولیدکننده بابت مشکلاتی که خارج از اختیارش در مسیر انتقال رخ میدهد، متحمل هزینه و جریمه نشود.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما