محاصره دریایی مهلک‌تر از تحریم‌هاست/لزوم شکستن بن‌بست با مذاکره یا اعمال قدرت

رئیس اتاق مشترک ایران و چین، در گفت‌وگویی صریح به تحلیل ابعاد خطرناک محاصره دریایی بنادر جنوبی کشور توسط آمریکا پرداخت. وی تأکید کرد که اگر این محاصره در بلندمدت ادامه یابد، اثرات مخرب آن بر بدنه اقتصاد ایران حتی از تحریم‌های بین‌المللی سال‌های اخیر نیز مهلک‌تر خواهد بود.

وابستگی حیاتی تجارت ایران به مسیرهای آبی

مجیدرضا حریری با بیان اینکه بخش عمده تجارت جهانی و به‌تبع آن ایران بر پایه حمل‌ونقل دریایی استوار است، افزود: «بخش بزرگی از صادرات ما شامل نفت، گاز و حدود ۸۰ درصد صادرات غیرنفتی (محصولات پتروشیمی و معدنی) است که به‌عنوان مواد اولیه به شرق آسیا ارسال می‌شود. این حجم عظیم صادرات و همچنین بخش عمده واردات کشور، تنها از طریق دریا امکان‌پذیر است.»

چالش‌های جایگزینی مرزهای زمینی

رئیس اتاق ایران و چین در پاسخ به امکان استفاده از مرزهای زمینی با همسایگان توضیح داد که هرچند ایران مرزهای زمینی گسترده‌ای دارد، اما این مسیرها هرگز نمی‌توانند جایگزین کامل بنادر شوند. وی دلایل این ناتوانی را چنین برشمرد:

هزینه‌های سرسام‌آور: هزینه حمل کالا از طریق مرزهای زمینی (مانند ترکیه و پاکستان) در شرایط فعلی تا ۵ برابر افزایش یافته است.

نبود زیرساخت (لجستیک و پسکرانه): در تجارت، صرفِ ورود بار به مرز اهمیت ندارد؛ بلکه زیرساخت‌های لجستیکی و پسکرانه‌ای که در بنادر وجود دارد، در مرزهای زمینی ما به‌هیچ‌وجه مهیا نیست.

کاهش سرعت و کیفیت: جابه‌جایی زمینی علاوه بر سرعت پایین، منجر به کاهش کیفیت کالاهای وارداتی و افزایش قیمت تمام‌شده برای مصرف‌کننده داخلی می‌شود.

بحران دپوی کالا در گمرکات

وی به آمار نگران‌کننده‌ای اشاره کرد و گفت: «در حال حاضر حدود ۲ تا ۳ میلیون کانتینر در گمرکات بندری ما دپو شده است. پیش از این، ماهانه بیش از یک میلیون کانتینر در بنادر جنوبی تخلیه و بارگیری می‌شد؛ ظرفیتی که انتقال آن به مرزهای زمینی در کوتاه‌مدت عملاً غیرممکن است و اقتصاد را با اشکالات اساسی مواجه می‌کند.»

تاب‌آوری در برابر فروپاشی صنعتی

حریری درباره میزان تاب‌آوری اقتصاد ایران در این وضعیت خاطرنشان کرد که اگرچه مردم و دولت در کوتاه‌مدت مقاومت می‌کنند، اما در بلندمدت با تخلیه موجودی انبارها، صنایع در تأمین مواد اولیه، ماشین‌آلات و قطعات یدکی با بحران جدی روبه‌رو خواهند شد. وی هشدار داد که نتیجه نهایی این روند، بحران اشتغال و پیامدهای جبران‌ناپذیر اقتصادی خواهد بود.

راهکار: مذاکره یا اعمال قدرت

رئیس اتاق ایران و چین با تأکید بر ضرورت خروج از این بن‌بست گفت: «این محاصره دریایی باید شکسته شود. انتخاب اول ما مذاکره است؛ اما اگر از مسیر دیپلماسی به نتیجه نرسیم، حتماً باید با اعمال زور و قدرت نظامی این حلقه محاصره را از بین برد، چرا که ادامه این وضعیت برای اقتصاد ما قابل تحمل نیست.»

وی در پایان با اشاره به ریشه‌های تاریخی ملت ایران، «تاب‌آوری» و «مقاوم‌پذیری» را ویژگی تاریخی ایرانیان دانست اما تأکید کرد که نباید اجازه داد این ویژگی به بهای فرسایش زیرساخت‌های صنعتی و اقتصادی کشور تمام شود.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما