اقتصاد دیجیتال در آستانه فروپاشی/سیاست‌های اینترنتی، کسب‌وکارها را به مسلخ برده است

 رئیس هیئت‌مدیره انجمن بلاکچین ایران در گفت‌وگویی با اشاره به نتایج گزارش جامع «تاب‌آوری اقتصاد دیجیتال در بحران اینترنت ۱۴۰۴–۱۴۰۵» که حاصل پایش میدانی و روایت مستقیم ۲۳۰ مدیر کسب‌وکار است، وضعیت فعلی را نگران‌کننده توصیف کرد. وی با تأکید بر اینکه دیگر زمانی برای هشدار باقی نمانده است، اظهار داشت: تا یک سال پیش مباحث ما بر جلوگیری از وقوع بحران متمرکز بود، اما امروز واقعیت تلخِ «سقوط آزاد» اقتصاد دیجیتال در حال رخ دادن است. به گفته او، آنچه نباید اتفاق می‌افتاد، به وقوع پیوسته و اکنون اولویت، تلاش برای حفظ حداقل ظرفیت‌های باقی‌مانده است تا از تخریب کامل زیرساخت‌ها جلوگیری شود.

خسارت‌های تصاعدی و بی‌اعتمادی بازار

سیده مهکامه شریف‌زاد با نقد نگاه ساده‌انگارانه به خسارت‌های ناشی از اختلالات اینترنتی، تصریح کرد: بزرگ‌ترین خطای تحلیلی، تصورِ ثابت و روزمره بودن خسارت‌هاست؛ در حالی که بحران فعلی به صورت تصاعدی رشد می‌کند. وی افزود: اعتماد کاربران به شکل خطی از بین نمی‌رود و بازارها نیز پس از خروج، به راحتی به وضعیت گذشته بازنمی‌گردند. رئیس انجمن بلاکچین با تأکید بر لزوم کنار گذاشتن «تعارف با آمار»، تصریح کرد که پنهان‌سازی ابعاد بحران، تنها باعث تأخیر در تصمیم‌گیری‌های حیاتی توسط کسب‌وکارها و در نتیجه افزایش عمق خسارت‌ها خواهد شد.

فرسودگی توان مالی و خطر حذف بخش متوسط

رئیس هیئت‌مدیره انجمن بلاکچین ایران با بیان اینکه توان روانی و مالی بسیاری از شرکت‌ها به مرز فرسودگی رسیده، هشدار داد که نابرابری شدیدی میان کسب‌وکارهای بزرگ و کوچک ایجاد شده که خروجی نهایی آن، حذف کسب‌وکارهای متوسط و کوچک از اکوسیستم است. وی تأکید کرد که بدون حضور این بخش، اقتصاد دیجیتال دیگر یک «اکوسیستم» پویا نیست، بلکه به سمت «انحصار مطلق» حرکت می‌کند. شریف‌زاد اضافه کرد که مدیران تا به امروز با تمامی توان برای مدیریت بحران جنگیده‌اند، اما تداوم وضعیت موجود، تعدیل‌های گسترده و زنجیره‌ای نیرو را به امری ناگزیر تبدیل کرده است.

نقد طرح‌های حمایتی نظیر «اینترنت پرو»

شریف‌زاد در واکنش به طرح‌هایی مانند «اینترنت پرو»، آن‌ها را مسکن‌هایی ناکارآمد خواند و گفت: این راهکارها دردی از کسب‌وکارها دوا نمی‌کند؛ چرا که مسئله اصلی، دسترسی کاربران عمومی به اینترنت است و کسب‌وکاری که دسترسی به مشتری نداشته باشد، با هیچ دسترسی اختصاصیِ شرکتی دوام نمی‌آورد. وی همچنین نسبت به نبودِ سازوکارهای شفاف و قابل ارزیابی در حمایت از کسب‌وکارها انتقاد کرد و هشدار داد که همین ابهام، فعالان بازار را نسبت به توزیع رانت و ایجاد دسترسی‌های نابرابر به شدت نگران کرده است.

امنیت دارایی‌های دیجیتال در محاصره ابزارهای ناامن

رئیس انجمن بلاکچین با اشاره به اهمیت راهبردی این حوزه، تصریح کرد که اکوسیستم بلاکچین امروز تنها یک بازار معاملاتی نیست، بلکه هزاران شغل مستقیم، زیرساخت‌های فنی، امنیت سایبری و توسعه نرم‌افزار را در دل خود جای داده است. وی با صراحت گفت: «اکنون روز عروسی کلاهبرداران است.» شریف‌زاد توضیح داد که وقتی کاربران به استفاده از فیلترشکن‌ها و مسیرهای ناشناس مجبور می‌شوند، بستری امن برای فیشینگ و کلاهبرداری فراهم می‌گردد. او افزود اگر هزینه‌هایی که کاربران صرف دور زدن محدودیت‌ها می‌کنند، در مسیر آموزش و ارتقای ساختارهای امنیتی صرف می‌شد، شاهد پیشرفت‌های قابل‌توجهی در توسعه اقتصاد دیجیتال بودیم.

ریسک انجماد سرمایه و حذف از بازارهای جهانی

شریف‌زاد به تشریح وضعیت تریدرهای ایرانی در پلتفرم‌های بین‌المللی پرداخت و گفت: کاربران به دلیل تحریم‌ها ناچار به استفاده از مسیرهای غیرمستقیم هستند؛ اما بی‌ثباتی اینترنت داخلی، ریسک‌های امنیتی این مسیرها را چندبرابر کرده است. اکنون کاربران میان دوراهی «قطع دسترسی» یا «پذیرش ریسک امنیتی» سرگردانند و خطر بسته شدن حساب‌ها، فریز شدن و شناسایی سرمایه‌های ایرانیان بیش از همیشه جدی است.

وی در پایان با هشدار نسبت به «حذف رقابتی» پروژه‌های ایرانی از بازارهای بین‌المللی گفت: در اقتصاد دیجیتال، انزوا به معنای مرگ است. اگر امروز اینترنت پایدار بازگردد، شاید بتوان بخشی از این ریزش را متوقف کرد، اما با روند فعلی، تا ماه‌های آتی چیز زیادی از کسب‌وکارهای دیجیتال باقی نخواهد ماند. او تأکید کرد که مشاغل آزاد، برخلاف کارمندان دولت، فاقد حقوق ثابت هستند و در بحران‌ها، به‌جای اینکه قربانی شوند، باید در اولویت حمایت‌های دولتی قرار گیرند.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفزما