صنعت تایر زیر فشار تحریم و ارز؛ تولید ۸ درصد کاهش یافت

رئیس انجمن صنعت تایر ایران با تشریح مهم‌ترین چالش‌های این صنعت، تداوم تحریم‌ها، اختلال در حمل‌ونقل بین‌المللی، مشکلات ارزی، دشواری تأمین مواد اولیه و ماشین‌آلات و قیمت‌گذاری دستوری را از مهم‌ترین موانع تولید عنوان کرد.

جمال میرزایی با اشاره به اختلال در حمل‌ونقل دریایی و شرایط ناشی از جنگ اظهار کرد: این وضعیت، ریسک تأمین به‌موقع مواد اولیه و نهاده‌های استراتژیک تولید را افزایش داده است. به گفته وی، کائوچوی مصنوعی و برخی مواد وابسته از جمله اقلامی هستند که تأمین آنها تحت تأثیر این شرایط قرار گرفته است.

وی افزود: محدودیت در تخصیص ارز برای واردات مواد اولیه، قطعات و ماشین‌آلات و همچنین تغییر مقررات ارزی و طولانی شدن فرآیند تأمین ارز، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است. همزمان مشکلات صنایع بالادستی مانند پتروشیمی و فولاد نیز به اختلال در تأمین مواد اولیه داخلی و افزایش هزینه‌های تولید منجر شده است.

رئیس انجمن صنعت تایر ایران، نابسامانی بازار داخلی و بی‌ثباتی قیمت مواد اولیه را از دیگر مشکلات این صنعت دانست و گفت: تمایل فروشندگان به معاملات نقدی، فرآیند تأمین مواد اولیه را دشوارتر کرده است. از سوی دیگر، تورم، رشد نرخ ارز، افزایش دستمزدها و هزینه‌های حمل‌ونقل، قیمت تمام‌شده تولید و توزیع تایر را افزایش داده است.

میرزایی همچنین نسبت به افزایش ریسک وصول مطالبات تایرسازان از خودروسازان هشدار داد و مشکلات ترخیص کالا از گمرک و محدودیت‌های حمل‌ونقل ناشی از تحریم کشتیرانی را از دیگر موانع استمرار تولید برشمرد.

وی با انتقاد از نرخ‌گذاری دستوری گفت: تعیین قیمت محصولات توسط سازمان حمایت، قدرت مانور شرکت‌ها در فروش و بازاریابی و امکان دستیابی به سود مناسب را محدود کرده است. به گفته میرزایی، واردات بی‌رویه و پایین بودن یا حذف تعرفه واردات نیز موجب ایجاد نابرابری میان تولیدکنندگان داخلی و محصولات وارداتی شده است.

صنعت تایر ظرفیت تأمین نیاز داخلی را دارد

رئیس انجمن صنعت تایر ایران با تأکید بر ظرفیت بالای تولید داخلی گفت: صنعت تایر در بخش تایرهای سواری به خودکفایی رسیده و با تکمیل طرح‌های توسعه‌ای می‌توان بخش قابل توجهی از نیاز کشور در تایرهای باری و اتوبوسی را نیز از تولید داخل تأمین کرد.

میرزایی افزود: حدود ۷۰ درصد نیاز بازار تایر از طریق تولید داخلی تأمین می‌شود و سهم تولید داخل در تایرهای باری و اتوبوسی نیز بیش از ۳۰ درصد است. به گفته وی، ظرفیت موجود امکان افزایش این سهم را فراهم کرده است.

وی با اشاره به طرح‌های توسعه‌ای صنعت تایر اظهار کرد: حدود ۱۰ شرکت تایرساز در حال اجرای طرح‌های توسعه هستند، اما مشکلات ارزی و حذف ارز ماشین‌آلات از سال ۱۴۰۲ موجب کندی یا توقف برخی پروژه‌ها، از جمله طرح‌های تولید تایرهای معدنی و فوق‌سنگین شده است.

میرزایی گفت: سال گذشته تنها حدود ۵۰ درصد ارز مورد نیاز مواد اولیه تخصیص یافت و در کنار افزایش هزینه‌های تولید و قیمت‌گذاری دستوری، این مسئله باعث شد تولید تایر با وجود ظرفیت افزایش ۲۰ درصدی، حدود ۸ درصد کاهش پیدا کند.

وی ادامه داد: قیمت برخی مواد اولیه از جمله کائوچوی مصنوعی در ماه‌های اخیر چند برابر شده و افزایش قیمت این ماده به‌تنهایی بیش از ۲۲ درصد بر قیمت تمام‌شده محصولات اثر گذاشته است. همچنین توقف تولید برخی گریدهای کائوچوی مصنوعی در داخل، تولیدکنندگان را ناچار به واردات این مواد با ارز آزاد کرده است.

رئیس انجمن صنعت تایر ایران تأکید کرد: قیمت‌گذاری باید بر اساس هزینه‌های روز تولید انجام شود؛ زیرا در شرایط نوسان شدید نرخ ارز و قیمت مواد اولیه، استناد به صورت‌های مالی مربوط به یک یا دو سال قبل نمی‌تواند مبنای مناسبی برای تعیین قیمت محصولات باشد.

هدف‌گذاری برای کاهش وابستگی به واردات

میرزایی مجموع تولید صنعت تایر کشور را حدود ۳۰۰ هزار تن و مصرف سالانه را حدود ۴۲۰ هزار تن اعلام کرد و گفت: در برخی بخش‌ها همچنان نیاز به واردات وجود دارد، اما تولیدکنندگان داخلی در بخش تایرهای سواری قادر به تأمین کامل نیاز کشور هستند.

وی افزود: در حوزه تایرهای اتوبوسی، حدود ۳۰ درصد نیاز از تولید داخل تأمین می‌شود و ۷۰ درصد سهم واردات است. هدف‌گذاری شده است که طی کمتر از شش ماه، سهم تولید داخل به ۶۰ درصد افزایش یابد و سهم واردات به ۴۰ درصد کاهش پیدا کند.

رئیس انجمن صنعت تایر ایران خاطرنشان کرد: با ورود واحدهای تولیدی جدید و اجرای طرح‌های توسعه شرکت‌های داخلی، امکان تأمین کامل نیاز کشور از محل تولید داخل وجود دارد و پس از آن می‌توان بخشی از ظرفیت تولید را به صادرات اختصاص داد.

میرزایی با اشاره به مشکلات صادرات نیز گفت: بخش عمده صادرات تایر به کشورهای همسایه به‌صورت زمینی انجام می‌شود، زیرا مسیرهای دریایی با محدودیت مواجه است.

وی در پایان تأکید کرد: حمایت از تأمین ارز، نقدینگی و طرح‌های توسعه‌ای می‌تواند ضمن کاهش وابستگی به واردات، زمینه افزایش تولید، تقویت توان رقابتی و حضور بیشتر شرکت‌های ایرانی در بازارهای منطقه‌ای و صادراتی را فراهم کند.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما