وابستگی‌هایی که هزینه تولید نوشت‌افزار را بالا برده است؛از نوک خودکار تا مواد پتروشیمی
با وجود افزایش سهم تولید داخل نوشت‌افزار به بیش از ۸۵ درصد، وابستگی به واردات برخی مواد اولیه و قطعات تخصصی مانند نوک خودکار، در کنار نوسان نرخ ارز و کاهش قدرت خرید، هزینه تولید و قیمت محصولات را تحت فشار قرار داده است.
بازار نوشت‌افزار ایران طی سال‌های اخیر شاهد افزایش سهم تولیدکنندگان داخلی بوده است؛ به‌گونه‌ای که برآورد فعالان این صنعت نشان می‌دهد بیش از ۸۵ درصد بازار در اختیار تولید داخل قرار دارد. با این حال، زنجیره تولید این صنعت همچنان در بخش‌هایی به واردات مواد اولیه و قطعات تخصصی وابسته است و نوسانات ارزی، هزینه تأمین این اقلام و در نهایت قیمت تمام‌شده محصولات را افزایش داده است.
آمارهای ارائه‌شده درباره میزان داخلی‌سازی نوشت‌افزار یکسان نیست. شهریور امسال سهم تولید داخل از بازار حدود ۸۰ درصد اعلام شده بود؛ در حالی که مدیرکل دفتر نوشت‌افزار وزارت صمت، عمق داخلی‌سازی این صنعت را بیش از ۸۵ درصد عنوان کرده و از تولید حدود ۳۵۰ میلیون قلم نوشت‌افزار در کشور طی شش‌ماهه نخست امسال خبر داده است.
افزایش سهم تولید داخلی تا حدی تحت تأثیر محدودیت واردات، مشکلات لجستیکی و کاهش قاچاق اتفاق افتاده است، اما افزایش تولید داخلی به معنای بی‌نیازی کامل این صنعت از واردات نیست.
مواد اولیه؛ حلقه آسیب‌پذیر تولید
یکی از تولیدکنندگان نوشت‌افزار با اشاره به افزایش سهم تولید داخل، تأمین مواد اولیه را همچنان یکی از چالش‌های اصلی این صنعت عنوان کرده است.
بخشی از مواد مورد استفاده در تولید خودکار و ماژیک از کشورهایی مانند هند و چین تأمین می‌شود و افزایش هزینه تأمین ارز مستقیماً بر هزینه تمام‌شده تولید اثر می‌گذارد.
در این میان، نوک خودکار یکی از قطعات تخصصی است که وابستگی تولیدکنندگان به واردات آن بیشتر است. در حالی که برخی مواد مورد نیاز مانند جوهر امکان تولید داخلی دارند، نوک خودکار از قطعاتی محسوب می‌شود که تولید آن در تعداد محدودی از کشورها انجام می‌شود و تولیدکنندگان داخلی برای تأمین آن همچنان به واردات وابسته‌اند.
نوسان قیمت مواد اولیه پتروشیمی، محدودیت‌های ارزی و قطعی برق نیز از دیگر مشکلاتی است که فعالان این صنعت در سال جاری با آن مواجه بوده‌اند.
قیمت‌ها از تغییر سالانه به بازنگری ماهانه رسید
افزایش هزینه مواد اولیه و نوسانات نرخ ارز، الگوی قیمت‌گذاری در بازار نوشت‌افزار را نیز تغییر داده است.
بر اساس اظهارات فعالان این صنعت، در گذشته تولیدکنندگان معمولاً سالی یک‌بار و متناسب با افزایش هزینه‌های تولید، قیمت محصولات خود را اصلاح می‌کردند. این فاصله زمانی ابتدا به حدود شش ماه کاهش یافت و اکنون در برخی موارد، قیمت‌ها حتی به‌صورت ماهانه مورد بازنگری قرار می‌گیرند.
افزایش هزینه تأمین مواد اولیه وارداتی تنها بخشی از فشار هزینه‌ای تولیدکنندگان است و رشد قیمت کاغذ، دستمزد و انرژی نیز هزینه‌های تولید را افزایش داده است.
با این حال، کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان باعث شده تولیدکنندگان نتوانند تمام افزایش هزینه‌های خود را به قیمت نهایی منتقل کنند؛ موضوعی که حاشیه سود بنگاه‌ها را تحت فشار قرار می‌دهد.
بازار فعلاً با کمبود کالا مواجه نیست
در سمت عرضه، بازار نوشت‌افزار فعلاً با کمبود جدی کالا روبه‌رو نیست. فروشندگان اعلام کرده‌اند که محصولات مورد نیاز بازار قابل تأمین است، اما تغییرات مداوم قیمت‌ها، برنامه‌ریزی برای خرید و فروش را دشوار کرده است.
نوسانات نرخ ارز موجب شده قیمت خرید برخی کالاها ثبات نداشته باشد و فروشندگان برای خرید مجدد یا تعیین قیمت فروش، به‌طور مستمر قیمت‌ها را از عمده‌فروشان و تأمین‌کنندگان استعلام کنند.
به این ترتیب، حتی در شرایطی که کمبود فیزیکی کالا در بازار مشاهده نمی‌شود، بی‌ثباتی قیمت و هزینه تأمین، به یکی از چالش‌های اصلی فعالان زنجیره توزیع تبدیل شده است.
کاهش قدرت خرید، فروش را محدود کرد
افزایش قیمت نوشت‌افزار در نهایت بر رفتار مصرف‌کنندگان نیز اثر گذاشته است. فروشندگان از کاهش محسوس میزان فروش نسبت به گذشته خبر می‌دهند و کاهش قدرت خرید خانوارها را یکی از مهم‌ترین عوامل این وضعیت می‌دانند.
مشتریان نسبت به قیمت محصولات حساس‌تر شده‌اند و افزایش هزینه‌ها باعث شده حجم خرید برخی خانوارها کاهش پیدا کند. در نتیجه، تولیدکنندگان از یک سو با افزایش هزینه‌های تولید مواجه‌اند و از سوی دیگر، امکان انتقال کامل این هزینه‌ها به مصرف‌کننده را ندارند.
تداوم محدودیت‌ها و نگرانی از آینده تولید
فعالان صنعت نوشت‌افزار معتقدند ادامه محدودیت‌های وارداتی در صورتی که همزمان با آن، تأمین مواد اولیه و قطعات مورد نیاز تولید نیز با مشکل مواجه شود، می‌تواند فشار بیشتری بر بنگاه‌های داخلی وارد کند.
به این ترتیب، افزایش سهم تولید داخل اگرچه ظرفیت مهمی برای توسعه این صنعت محسوب می‌شود، اما تداوم آن به ثبات در تأمین مواد اولیه، دسترسی به ارز، تأمین قطعات تخصصی و امکان برنامه‌ریزی برای تولید وابسته است. در غیر این صورت، افزایش هزینه‌های تولید و کاهش قدرت خرید بازار می‌تواند بخشی از مزیت ایجادشده برای تولیدکنندگان داخلی را تحت تأثیر قرار دهد.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام