اختلال در مبادلات با امارات قابل جبران است؛ نگرانی از کمبود کالا نداریم

رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و چین با اشاره به تأثیر اختلال احتمالی امارات بر مبادلات مالی و تجاری ایران گفت این مسئله می‌تواند در کوتاه‌مدت هزینه‌هایی برای تجارت خارجی کشور ایجاد کند، اما ایران ظرفیت و مسیرهای جایگزین متعددی برای ادامه مبادلات دارد.

مجیدرضا حریری اظهار کرد: اینکه تجارت ایران به حضور امارات وابسته باشد و در صورت ایجاد اختلال از سوی این کشور، امکان ادامه تجارت وجود نداشته باشد، برداشت درستی نیست. ایران قرن‌ها پیش از شکل‌گیری امارات در نقشه جغرافیایی، یکی از مراکز اصلی تجارت منطقه و جهان بوده و امروز نیز از ظرفیت‌های جغرافیایی و تجاری متعددی برخوردار است.

وی با بیان اینکه نقش پررنگ امارات در تجارت خارجی ایران طی دو تا سه دهه اخیر عمدتاً تحت تأثیر تحریم‌ها شکل گرفته است، افزود: امارات یکی از مسیرهایی بوده که برای تسهیل تجارت و دور زدن محدودیت‌های ناشی از تحریم مورد استفاده قرار گرفته است. به همین دلیل، هرگونه اختلال در مبادلات مالی از این مسیر می‌تواند بر تجارت خارجی ایران اثر بگذارد، اما برای آن می‌توان جایگزین‌هایی پیدا کرد.

حریری ادامه داد: ممکن است ایجاد مسیرهای جدید در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نباشد، اما ایران کشوری پهناور با همسایگان متعدد و دسترسی به مسیرهای مختلف زمینی و دریایی است و می‌تواند از ظرفیت این کشورها و مسیرها برای ادامه تجارت استفاده کند.

اختلال امارات نباید مسئله اصلی تجارت ایران شود

رئیس اتاق مشترک ایران و چین تأکید کرد: در شرایط فعلی نباید تمام تمرکز را روی نقش امارات در مبادلات مالی گذاشت، بلکه باید وضعیت کلی تجارت خارجی و به‌ویژه صادرات کشور مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: حتی اگر امارات در مبادلات مالی ایران اختلال ایجاد کند، مسئله اصلی این است که کشور بتواند مسیر صادرات و واردات خود را حفظ کند. در شرایط کنونی، موضوع حمل کالا برای صادرات و واردات اهمیت بیشتری از صرف جابه‌جایی پول دارد.

حریری با اشاره به امکان تغییر مسیرهای تجاری گفت: در شرایط عادی نیز می‌توان کشورهای دیگری را جایگزین امارات کرد، اما اعلام جزئیات مسیرهای احتمالی پیش از عملیاتی شدن آنها می‌تواند زمینه ایجاد اختلال در همان مسیرها را فراهم کند.

وی تصریح کرد: ایران کشورهای همسایه زیادی دارد و کشورهایی نیز در فاصله نزدیک از ایران قرار گرفته‌اند که می‌توان از ظرفیت آنها استفاده کرد. بنابراین جایگزینی مسیرهای تجاری امارات موضوعی غیرممکن یا دور از دسترس نیست.

ضرورت بازنگری در ساختار تجارت خارجی

رئیس اتاق مشترک ایران و چین با بیان اینکه شرایط فعلی می‌تواند فرصتی برای بازنگری در سیاست‌های اقتصادی باشد، گفت: کشور به نقطه‌ای رسیده که باید رویکرد اقتصادی خود را در حوزه داخلی و بین‌المللی بازنگری کند و وابستگی‌های ایجادشده در مسیر تجارت خارجی را کاهش دهد.

حریری افزود: تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که نقاط ضعف اقتصادی می‌تواند در شرایط بحرانی مورد سوءاستفاده قرار گیرد. بنابراین باید از شرایط فعلی به‌عنوان تجربه‌ای برای بازآرایی اقتصاد کشور و تقویت استقلال اقتصادی استفاده کرد.

وی تأکید کرد: اقتصاد ایران نیازمند بازنگری جدی است و روش‌های موجود در حوزه تجارت و اقتصاد خارجی باید با توجه به شرایط جدید مورد ارزیابی قرار گیرد.

نگرانی از کمبود کالا وجود ندارد

حریری در ادامه درباره احتمال تأثیر اختلال در مبادلات تجاری بر بازار داخلی گفت: از نظر تأمین کالا و معیشت مردم، در شرایط فعلی نگرانی جدی وجود ندارد و پیش‌بینی‌های لازم برای تأمین نیازهای کشور انجام شده است.

وی افزود: بر اساس اطلاعات موجود و شرایط بازار، منابع و ذخایر کشور برای تأمین نیاز داخلی در چند ماه آینده کفایت می‌کند و در حال حاضر کالایی که مردم نیاز داشته باشند و در بازار موجود نباشد، مشاهده نمی‌شود.

رئیس اتاق مشترک ایران و چین البته میان «موجود بودن کالا» و «توان خرید مردم» تفاوت قائل شد و گفت: اینکه مردم تا چه اندازه توان خرید کالاهای موجود را دارند، موضوعی جداگانه است و به سیاست‌های اقتصادی داخلی و نحوه توزیع منابع و درآمدها مربوط می‌شود.

وی ادامه داد: در حوزه تأمین کالا، پیش‌بینی‌های لازم انجام شده و نگرانی از ایجاد قحطی یا نبود کالا در ماه‌های آینده وجود ندارد؛ اما برای افزایش قدرت خرید مردم باید سیاست‌های داخلی اقتصادی اصلاح شود.

مسیرهای جایگزین باید کارشناسی بررسی شوند

حریری درباره احتمال تقویت مسیرهایی مانند عمان، هند و پاکستان نیز اظهار کرد: استفاده از مسیرهای زمینی، بنادر کشورهای همسایه و ظرفیت بنادر مختلف ایران از جمله گزینه‌هایی است که می‌تواند در بازطراحی تجارت خارجی مورد بررسی قرار گیرد.

وی تأکید کرد: هر یک از این مسیرها نیازمند بررسی کارشناسی است و برخی جزئیات نیز به دلیل شرایط موجود نباید به‌صورت عمومی مطرح شود.

رئیس اتاق مشترک ایران و چین در پایان گفت: مردم باید بدانند که در شرایط فعلی با مسئله قحطی و نبود کالا مواجه نیستیم و نباید از این بابت نگرانی داشته باشند؛ در عین حال، هشدارهای تخصصی درباره آسیب‌پذیری‌های اقتصادی باید از مسیرهای مناسب به سیاست‌گذاران منتقل شود تا برای کاهش وابستگی و تقویت مسیرهای جایگزین تجارت خارجی اقدام شود.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما