نسخه قطعهسازان برای نجات زنجیره خودرو؛ تمرکز تولید روی ۳ پلتفرم مشترک
نایبرئیس انجمن صنایع همگن قطعهسازی کشور با اشاره به مشکلات ارزی، لجستیکی و افزایش هزینه مواد اولیه، تمرکز ۶۰ تا ۸۰ درصد تولید خودروسازان بر دو یا سه پلتفرم مشترک را راهکاری برای ایجاد تیراژ اقتصادی، کاهش هزینه و افزایش عمق داخلیسازی دانست.
در شرایطی که صنعت خودرو با تحریم، محدودیتهای ارزی، افزایش هزینه مواد اولیه و مشکلات لجستیکی مواجه است، نایبرئیس انجمن صنایع همگن قطعهسازی کشور پیشنهاد کرد خودروسازان بخش عمده تولید خود را روی دو یا سه پلتفرم مشترک متمرکز کنند؛ اقدامی که به گفته وی میتواند با افزایش تیراژ اقتصادی، زمینه کاهش هزینه تولید و تعمیق داخلیسازی را فراهم کند.
ابراهیم دوستزاده، نایبرئیس انجمن صنایع همگن قطعهسازی کشور، با اشاره به تشدید تحریمهای صنعت خودرو اظهار کرد: صنعت خودرو و زنجیره تأمین آن حدود ۱۲ تا ۱۳ سال پیش نیز مشمول تحریم شدند و این موضوع برای این صنعت جدید نیست.
وی افزود: طی ۱۰ تا ۱۵ سال گذشته، صنعت خودرو و زنجیره تأمین تا حدودی خود را با شرایط تحریمی تطبیق داده و تولیدکنندگان توانستهاند راهکارهایی برای کاهش آثار تحریم پیدا کنند. با این حال، تشدید تحریمها و قرار گرفتن دوباره صنعت خودرو در کانون فشارها میتواند حساسیت، رصد و فشار طرف مقابل را افزایش دهد و شرایط را نسبت به ماههای گذشته دشوارتر کند.
لجستیک و مواد اولیه؛ ریسک بزرگ زنجیره تأمین
دوستزاده بزرگترین ریسک فعلی زنجیره تأمین خودروسازی را مشکلات لجستیکی و تأمین مواد اولیه دانست و گفت: حملونقل دریایی، هوایی، جادهای و ریلی و افزایش هزینههای آن، در کنار آسیبهای واردشده به زیرساخت صنایع بالادستی، ریسکهایی ایجاد کرده که در برخی موارد از خود تحریمها نیز جدیتر است.
به گفته وی، اگر مشکلاتی مانند اختلالات لجستیکی، افزایش قیمت مواد اولیه، کمبود نقدینگی، محدودیت تأمین مالی، سقف ثبت سفارشها و تأخیر در تخصیص ارز برطرف شود، بخش خصوصی ظرفیت لازم برای جایگزینی مسیرها و راهکارها و کاهش آثار بلندمدت تحریمها را دارد.
تیراژ اقتصادی؛ حلقه مفقوده داخلیسازی
نایبرئیس انجمن صنایع همگن قطعهسازی کشور با اشاره به شرایط حاکم بر اقتصاد و صنعت اظهار کرد: صنعت در وضعیتی قرار گرفته که بخشی از محدودیتهای شرایط جنگی را تجربه میکند، بدون آنکه از مزایای شرایط عادی برخوردار باشد؛ وضعیتی که تصمیمگیری و برنامهریزی را دشوار میکند.
وی افزایش تابآوری صنعت را وابسته به تعمیق داخلیسازی دانست و گفت یکی از موانع اصلی در این مسیر، نبود تیراژ اقتصادی در سفارشگذاری خودروسازان است.
دوستزاده توضیح داد: زمانی که یک خودروساز با تنوع بالایی از مدلها فعالیت میکند، تیراژ سفارش هر قطعه کاهش مییابد و در نتیجه سرمایهگذاری قطعهساز برای خرید خطوط تولید و انتقال فناوری توجیه اقتصادی پیدا نمیکند.
پیشنهاد تمرکز تولید روی دو یا سه پلتفرم
وی راهکار اصلی برای حل این مشکل را استفاده گستردهتر از پلتفرمهای مشترک دانست و گفت: اگر وزارت صمت، مجلس و سایر نهادهای سیاستگذار، خودروسازان را مکلف کنند ۶۰ تا ۸۰ درصد تولیدات خود را روی دو یا سه پلتفرم مشترک متمرکز کنند، تیراژ تولید قطعاتی مانند موتور، گیربکس، اکسل و شاسی به میزان قابل توجهی افزایش مییابد.
به گفته دوستزاده، در چنین مدلی میتوان بخش فنی و قطعات اصلی خودروها را مشترک کرد و تفاوت مدلها عمدتاً در طراحی ظاهری و بدنه ایجاد شود.
وی افزود: با شکلگیری تیراژهای اقتصادی چندصد هزار دستگاهی، سرمایهگذاری برای داخلیسازی قطعات و انتقال فناوری توجیه اقتصادی پیدا میکند و زنجیره تأمین نیز انگیزه بیشتری برای حرکت به سمت تعمیق ساخت داخل خواهد داشت.
نایبرئیس انجمن صنایع همگن قطعهسازی تاکید کرد که افزایش تیراژ و تمرکز بر پلتفرمهای مشترک علاوه بر کاهش هزینه تولید، میتواند تابآوری صنعت خودرو در برابر تحریمها و محدودیتهای خارجی را نیز افزایش دهد.
خلأ سیاستگذاری کلان در صنعت خودرو
دوستزاده در پایان با اشاره به نبود شورای عالی سیاستگذاری خودرو خاطرنشان کرد: کمیتههای فعلی در سطوح اجرایی پایینتری فعالیت میکنند و توان اتخاذ تصمیمهای کلان و الزامآور در چنین موضوعاتی را ندارند.
وی تاکید کرد: برای حل ریشهای مشکلات زنجیره خودرو، سیاستگذاران صنعتی باید تکالیف مشخصی در زمینه استفاده از پلتفرمهای مشترک تعیین کنند تا ضمن ایجاد صرفه اقتصادی در تولید، امکان سرمایهگذاری در داخلیسازی و حفظ پایداری زنجیره تأمین خودرو فراهم شود.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما