فناوری اطلاعات/ پیشران اقتصاد دیجیتال در عصر هوش مصنوعی

روز ۲۲ تیر، همزمان با زادروز محمد بن موسی خوارزمی، در تقویم رسمی کشور به عنوان روز ملی فناوری اطلاعات نام‌گذاری شده است؛ مناسبتی که فرصتی برای مرور جایگاه فناوری اطلاعات در اقتصاد و زندگی امروز و بررسی مسیر آینده این حوزه به شمار می‌رود.

فناوری اطلاعات امروزه تنها به مدیریت رایانه‌ها، شبکه‌ها و داده‌ها محدود نیست، بلکه به یکی از ارکان اصلی تحول اقتصادی، توسعه دولت هوشمند، امنیت سایبری و گسترش هوش مصنوعی تبدیل شده است. این حوزه با بهره‌گیری از سخت‌افزار، نرم‌افزار، شبکه‌های ارتباطی و سامانه‌های اطلاعاتی، نقش مهمی در افزایش بهره‌وری و بهبود ارائه خدمات در بخش‌هایی مانند آموزش، سلامت، بانکداری، صنعت و تجارت ایفا می‌کند.

گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد آینده فناوری اطلاعات بر سه محور توسعه زیرساخت‌های هوشمند، به‌کارگیری مسئولانه هوش مصنوعی و ارتقای مهارت‌های دیجیتال استوار خواهد بود؛ مؤلفه‌هایی که نقش تعیین‌کننده‌ای در رقابت‌پذیری اقتصادها و رشد پایدار کشورها دارند.

در همین راستا، هوش مصنوعی به مهم‌ترین موتور تحول فناوری اطلاعات تبدیل شده است. سازمان‌ها به‌طور فزاینده در حال استفاده از این فناوری برای توسعه نرم‌افزار، تحلیل داده‌ها، مدیریت فرآیندهای پیچیده و افزایش سرعت نوآوری هستند. گسترش سامانه‌های چندعاملی و مدل‌های زبانی تخصصی نیز از مهم‌ترین روندهایی است که آینده این صنعت را شکل خواهد داد.

در کنار توسعه هوش مصنوعی، امنیت سایبری نیز بیش از گذشته اهمیت یافته است. رویکردهای جدید بر استفاده از سامانه‌های هوشمند برای شناسایی و خنثی‌سازی تهدیدها پیش از وقوع حملات متمرکز شده‌اند و امنیت دیجیتال را به یکی از اولویت‌های اصلی سازمان‌ها و دولت‌ها تبدیل کرده‌اند.

از سوی دیگر، بسیاری از کشورها توسعه زیرساخت‌های بومی، حاکمیت داده و کاهش وابستگی به فناوری‌های خارجی را در دستور کار قرار داده‌اند. تقویت خدمات ابری، افزایش ظرفیت پردازشی و حمایت از نوآوری داخلی، از جمله سیاست‌هایی است که برای ارتقای استقلال دیجیتال دنبال می‌شود.

کارشناسان همچنین معتقدند کمبود نیروی متخصص در حوزه‌های فناوری اطلاعات، امنیت سایبری، تحلیل داده و هوش مصنوعی همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های توسعه دیجیتال است. از این رو، سرمایه‌گذاری در آموزش مهارت‌های نوین و تربیت نیروی انسانی متخصص، مکمل توسعه زیرساخت‌های فناورانه محسوب می‌شود.

در مجموع، فناوری اطلاعات امروز به ستون فقرات اقتصاد دیجیتال و تحول هوشمند تبدیل شده است و کشورهایی که بتوانند میان توسعه زیرساخت‌ها، نوآوری، امنیت سایبری و سرمایه انسانی توازن ایجاد کنند، از مزیت رقابتی بیشتری در اقتصاد جهانی برخوردار خواهند شد.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما