پروژههای نهضت ملی مسکن در پیچ تأمین منابع؛ دولت به دنبال راهکار جایگزین
با گذشت چهار سال از آغاز اجرای نهضت ملی مسکن، پیشرفت پروژهها تنها حدود ۳۰ درصد بوده و کارشناسان اقتصاد مسکن تأکید میکنند دولت باید به جای اتکا به بودجه عمومی، با بخش خصوصی و بازار سرمایه برای تسریع ساخت و کاهش زمان اجرای واحدها همکاری کند.
چهار سال از آغاز اجرای نهضت ملی مسکن میگذرد؛ طرحی که با هدف ساخت ۴ میلیون واحد مسکونی برای کاهش بحران عرضه در بازار مسکن شروع شد، اما آمارهای رسمی نشان میدهد پیشرفت فیزیکی پروژهها تا کنون تنها حدود ۳۰ درصد بوده است. وزارت راه و شهرسازی متعهد به ساخت ۸۶۴ هزار واحد برای متقاضیان واجد شرایط با آورده شده و وعده داده که این واحدها ظرف سه سال آینده تکمیل شود، اما برخی برآوردها نشان میدهد با روند فعلی، تکمیل این واحدها بیش از ۱۳ سال طول خواهد کشید.
محمود فاطمیعقدا، کارشناس اقتصاد مسکن، بیان کرد: «منابع مالی دولت محدود است و سازوکار پیشبینیشده در صندوق حمایت مسکن تاکنون محقق نشده است. همچنین بانکهایی که موظف به تأمین درصدی از منابع پروژهها بودند، عمل نکردهاند و پروژهها با تأخیر و افزایش هزینهها مواجه شدهاند.»
وی افزود: «دولت باید به جای تکیه صرف بر بودجه عمومی، از ظرفیت بورس و بازار سرمایه و همچنین مشارکت بخش خصوصی برای جذب منابع استفاده کند. ارائه پروژههای مشخص در حوزه انبوهسازی و مدلهای کارآمد میتواند امکان سرمایهگذاری خرد را نیز فراهم کند.»
فاطمیعقدا با تأکید بر ایمن بودن سرمایهگذاری در بخش مسکن نسبت به سایر بازارها گفت: «بازار مسکن ممکن است دیر بازده باشد، اما همواره یکی از ایمنترین بخشها برای سرمایهگذاری بوده است. بنابراین دولت باید سازوکار جایگزین و قابل اتکا برای تأمین منابع طراحی کند.»
این کارشناس بازار مسکن ادامه داد: «دولت میتواند بهعنوان متقاضی یا تسهیلگر عمل کرده و پروژهها را با همکاری انبوهسازان و صدور مجوزهای لازم وارد بازار کند. این اقدام به معنای دخالت مستقیم در بازار نیست، بلکه طراحی یک مدل مناسب و قابل اجراست.»
فاطمیعقدا درباره آثار طولانی شدن پروژهها بر متقاضیان گفت: «افزایش زمان ساخت باعث بالا رفتن هزینههای تمامشده و کاهش توان مالی خانوارها میشود. بسیاری از متقاضیان به دلیل ناتوانی در پرداخت، ممکن است از ادامه مسیر منصرف شوند و بخشی از هزینهها نیز بر عهده آنها باقی میماند. طراحی راهکار برای جلوگیری از طولانی شدن پروژهها و مهار افزایش هزینهها، یک ضرورت اجتنابناپذیر برای موفقیت نهضت ملی مسکن است.»
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما