هشدار درباره تأمین مالی کالابرگ؛ منابع تورمزا ممنوع
یک تحلیلگر اقتصادی با تأکید بر اینکه افزایش کالابرگ در صورت تأمین منابع غیرتورمزا میتواند به ترمیم قدرت خرید خانوارها کمک کند، گفت: این طرح بخشی از فشار ناشی از افزایش قیمت کالاهای اساسی پس از حذف ارز ترجیحی را برای خانوارهای کمدرآمد جبران کرده است.
یک تحلیلگر اقتصادی و استاد دانشگاه، با اشاره به وضعیت تأمین کالاهای اساسی در دوره جنگ اظهار کرد: پیشبینی دولت از احتمال وقوع جنگ و افزایش ذخایر کالاهای اساسی باعث شد در این دوره کمبود قابلتوجهی در بازار ایجاد نشود.
مرتضی عزتی افزود: افزایش شدید قیمت برخی کالاها نیز به تداوم عرضه کمک کرد؛ چراکه از یک سو انگیزه تولید و عرضه را افزایش داد و از سوی دیگر با کاهش قدرت خرید، تقاضا را محدود کرد. در نتیجه بخشی از کالاها در انبارها و فروشگاهها باقی ماند و کمبود گستردهای در بازار احساس نشد.
این استاد دانشگاه یکی دیگر از عوامل مؤثر بر وضعیت بازار را اختلاف میان نرخ ارز وارداتی و قیمت کالا در بازار عنوان کرد و گفت: تفاوت نرخ ارز ترجیحی یا مرکز مبادله با نرخ بازار آزاد، انگیزه واردکنندگان برای افزایش واردات و کسب سود بیشتر را تقویت میکند.
کالابرگ بخشی از فشار معیشتی را کاهش داد
عزتی با اشاره به کاهش شدید قدرت خرید خانوارها در سالهای اخیر گفت: هیچیک از دولتها نتوانستهاند قدرت خرید مردم را نسبت به سال ۱۳۹۷ حفظ یا تقویت کنند و در این شرایط، کالابرگ توانسته بخشی از نیازهای خانوارها را تأمین و مقداری از فشار معیشتی را کاهش دهد.
وی ادامه داد: اثر کالابرگ برای خانوارهای کمدرآمد بیشتر بوده است؛ زیرا مبلغی یکسان برای افراد با سطوح مختلف درآمدی، سهم بیشتری از قدرت خرید خانوارهای کمدرآمد را تشکیل میدهد.
این تحلیلگر اقتصادی تصریح کرد: هرچند افزایش قیمت کالاهای اساسی ناشی از حذف ارز ترجیحی بسیار بیشتر از ارزش کالابرگ اختصاصیافته به خانوارها بوده، اما این طرح توانسته بخشی از فشار تورمی و افزایش هزینههای ناشی از حذف ارز ترجیحی را پوشش دهد.
افزایش کالابرگ با منابع غیرتورمی
عزتی درباره امکان افزایش مبلغ کالابرگ گفت: افزایش کالابرگ، به شرط تأمین منابع آن از مسیرهای غیرتورمی، میتواند به ترمیم قدرت خرید مردم کمک کند؛ هرچند افزایش تقاضای ناشی از کالابرگ ممکن است قیمت برخی کالاهای اساسی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
وی تأکید کرد: کالابرگ ذاتاً و به صورت مستقیم تورمزا نیست و میتواند تقاضا را به سمت کالاهای موردنظر دولت هدایت کند، اما اگر منابع تأمین مالی آن از مسیرهای تورمزا باشد، پیامدهای تورمی قابلتوجهی ایجاد خواهد کرد.
این استاد دانشگاه با اشاره به افزایش نرخ ارز ترجیحی در یک سال گذشته اظهار داشت: اگر تأمین منابع کالابرگ از طریق افزایش نرخ ارز ترجیحی ادامه پیدا کند، میتواند موج جدیدی از تورم ایجاد کند. بنابراین، شرط اصلی برای افزایش حمایت کالابرگی، استفاده از منابعی است که فشار تورمی جدیدی به اقتصاد وارد نکند.
کالابرگ در شرایط عادی؛ محل تردید
عزتی در بخش دیگری از اظهارات خود با بیان اینکه کالابرگ در شرایط عادی اقتصادی توجیه کمتری دارد، گفت: در شرایط جنگی و فشار اقتصادی، این ابزار میتواند به حفظ دسترسی خانوارها به کالاهای اساسی کمک کند، اما تخصیص کالابرگ به کالاهای خاص ممکن است تقاضا برای همان کالاها را افزایش داده و به رشد قیمت آنها منجر شود.
وی افزود: اگر امکان استفاده از کالابرگ برای طیف گستردهتری از کالاها وجود داشته باشد، تقاضا میان کالاهای مختلف توزیع میشود و احتمال تمرکز فشار تقاضا بر چند قلم کالای خاص کاهش مییابد.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام