سقوط ۸ درصدی طلا در یک هفته/ دلار و نرخ بهره بازار جهانی را به هم ریختند
قیمت جهانی طلا در هفته منتهی به ۲۲ نوامبر ۲۰۲۶ با افتی نزدیک به ۸ درصد به محدوده ۳۵۰۰ دلار رسید؛ ریزشی که در سایه تقویت دلار، افزایش احتمال رشد نرخ بهره آمریکا و موج فروش سهام فناوری رقم خورد و طلا را در مسیر ثبت بدترین عملکرد هفتگی طی هشت ماه گذشته قرار داد.
بازار جهانی طلا در هفته منتهی به ۲۲ نوامبر با موج سنگین فروش مواجه شد و قیمت هر اونس این فلز گرانبها به محدوده ۳۵۰۰ دلار عقب نشست. تغییر انتظارات درباره سیاست پولی آمریکا، تقویت دلار، افزایش بازده اوراق خزانهداری و ریزش سهام شرکتهای فناوری از جمله عواملی بودند که فشار فروش بر طلا را تشدید کردند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، بهای هر اونس طلای نقدی در ۲۰ نوامبر با افت حدود ۳ درصدی به ۳۵۱۴ دلار و ۸ سنت رسید. طلا در مجموع طی یک هفته نزدیک به ۸ درصد کاهش قیمت را تجربه کرد؛ افتی که از مارس ۲۰۲۶ تاکنون بیسابقه بوده است. قراردادهای آتی طلا در بازار آمریکا نیز از این روند نزولی در امان نماندند.
احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا، خریداران طلا را عقب نشاند
تغییر انتظارات بازار درباره تصمیم بعدی فدرال رزرو، یکی از مهمترین عوامل افت قیمت طلا در روزهای اخیر بوده است. اظهارات مقامهای بانک مرکزی آمریکا درباره تداوم نگرانیهای تورمی و احتمال نیاز به سیاستهای پولی سختگیرانهتر، گمانهزنیها درباره افزایش دوباره نرخ بهره در نشست دسامبر را تقویت کرده است.
صورتجلسه نشست اکتبر فدرال رزرو نیز نشان داد بخشی از سیاستگذاران نسبت به ماندگاری تورم نگرانی دارند و احتمال اتخاذ سیاست پولی انقباضیتر را منتفی نمیدانند.
در همین شرایط، بازارها احتمال افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره آمریکا در ماه دسامبر را حدود ۹۹ درصد برآورد کردهاند. افزایش نرخ بهره معمولاً به زیان طلا تمام میشود؛ زیرا این فلز برخلاف سپردههای بانکی و اوراق بدهی، سود دورهای ندارد و با بالاتر رفتن نرخهای بهره، هزینه فرصت نگهداری آن افزایش مییابد.
دلار قویتر، فشار مضاعف بر قیمت اونس
تقویت دلار و افزایش بازده اوراق خزانهداری آمریکا نیز به افت قیمت طلا دامن زده است. با افزایش احتمال رشد نرخ بهره، بخشی از سرمایهها به سمت داراییهای دلاری حرکت کرده و تقاضا برای دلار افزایش یافته است؛ روندی که خرید طلا را برای دارندگان سایر ارزها پرهزینهتر میکند.
از آنجا که طلا در بازار جهانی با دلار قیمتگذاری میشود، افزایش ارزش دلار میتواند قدرت خرید سرمایهگذاران غیرآمریکایی را کاهش دهد و به افت تقاضا منجر شود.
همچنین رشد بازده اوراق خزانهداری آمریکا، جذابیت داراییهای دارای سود را افزایش داده و بخشی از سرمایهها را از بازار طلا خارج کرده است. گزارشهای بازار در ۱۹ نوامبر از رسیدن دلار به بالاترین سطح خود از آوریل ۲۰۲۵ و ثبت افت طلا به پایینترین سطح ۱۴ ماه اخیر حکایت داشت.
ریزش سهام فناوری، طلا را هم به صف فروش کشاند
در کنار تحولات پولی آمریکا، افت سهام شرکتهای فناوری و هوش مصنوعی نیز به یکی از عوامل فشار بر بازار طلا تبدیل شد. نگرانی درباره ارزشگذاری شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی و کاهش شدید ارزش سهام آنها، برخی سرمایهگذاران را به فروش داراییهای دیگر برای جبران زیان و تأمین نقدینگی وادار کرد.
بر اساس گزارش رویترز در ۱۶ نوامبر، ارزش بازار انویدیا از اوایل اکتبر تا آن زمان حدود ۱.۹ تریلیون دلار کاهش یافته بود. این افت، در کنار کاهش ارزش سایر سهام فناوری، فشار فروش را به بازار فلزات گرانبها نیز منتقل کرد.
در شرایطی که سرمایهگذاران با زیان در بازار سهام مواجه میشوند، حتی داراییهایی مانند طلا که معمولاً نقش پناهگاه امن را دارند، ممکن است برای تأمین نقدینگی فروخته شوند. بنابراین در دورههای بحران مالی، افزایش ریسک بازار لزوماً به رشد قیمت طلا منجر نمیشود و نیاز به نقدینگی میتواند بر تقاضای حفاظتی این فلز غلبه کند.
چرا طلا در شرایط بیثباتی بازار نقش پناهگاه امن را از دست داد؟
با وجود تداوم نوسانات و نگرانی در بازارهای مالی، طلا نتوانست از تقاضای سنتی برای داراییهای امن بهرهمند شود. فشار ناشی از احتمال افزایش نرخ بهره، تقویت دلار و نیاز سرمایهگذاران به نقدینگی، اثر حمایتی نااطمینانیهای اقتصادی بر قیمت طلا را کمرنگ کرده است.
گزارش بلومبرگ در ۲۱ نوامبر نشان میدهد قیمت طلا برای پنجمین روز متوالی کاهش یافته و در محدوده ۳۵۰۰ دلار معامله شده است. در این دوره، همزمان با افت بازار سهام، برخلاف انتظار، طلا نیز با کاهش قیمت مواجه شد.
این رفتار بازار نشان میدهد در شرایطی که سرمایهگذاران با فشار نقدینگی و تغییر چشمانداز نرخ بهره روبهرو هستند، طلا الزاماً مقصد سرمایههای خارجشده از بازار سهام نیست و حتی ممکن است برای جبران زیان سایر داراییها به فروش برسد.
کاهش شتاب خرید بانکهای مرکزی؛ عامل دیگری برای نگرانی بازار طلا
تحولات مربوط به تقاضای فیزیکی و خرید بانکهای مرکزی نیز از جمله عواملی است که میتواند بر روند میانمدت قیمت طلا اثر بگذارد. اگرچه بانکهای مرکزی همچنان از خریداران مهم این فلز به شمار میروند، اما نشانههایی از کاهش سرعت خرید در این بخش دیده میشود.
طبق گزارش رویترز در ۱۶ نوامبر، بانکهای مرکزی در فاصله ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۶ حدود ۶۷۵ تن طلا خریداری کردهاند. با این حال، برخی خریداران بزرگ در حال نزدیک شدن به اهداف ذخیرهای خود هستند؛ از جمله لهستان که در ماه نوامبر به هدف ۷۰۰ تن ذخایر طلا رسیده است. این موضوع میتواند احتمال کاهش خریدهای جدید این کشور را افزایش دهد.
همچنین کاهش تقاضا برای شمش و سکه در کنار ورود سرمایه به صندوقهای قابل معامله مبتنی بر طلا، نشان میدهد وضعیت تقاضا در بازار یکپارچه نیست و همه بخشهای سرمایهگذاری از روند مشابهی پیروی نمیکنند.
آینده قیمت طلا به تصمیم فدرال رزرو گره خورد
افت اخیر قیمت طلا را نمیتوان صرفاً به یک عامل نسبت داد؛ بلکه همزمانی تغییر انتظارات نرخ بهره، تقویت دلار، افزایش بازده اوراق خزانهداری، فروش داراییها برای جبران زیان سهام فناوری و تغییر روند خرید برخی بازیگران بازار، فشار نزولی را تشدید کرده است.
در کوتاهمدت، تصمیمات فدرال رزرو، دادههای تورمی آمریکا و تحولات بازار سهام نقش تعیینکنندهای در مسیر اونس خواهند داشت. تداوم انتظارات برای افزایش نرخ بهره و قدرت گرفتن دلار میتواند مانع بازگشت قیمت طلا شود؛ در مقابل، کاهش نرخ بهره یا تضعیف دلار این ظرفیت را دارد که بخشی از تقاضای ازدسترفته را دوباره به بازار بازگرداند.