چرا قطعی چندساعته زیرساخت IT میتواند میلیاردها تومان به کسبوکارها خسارت وارد کند؟
وابستگی روزافزون کسبوکارها به سامانههای دیجیتال، زیرساخت فناوری اطلاعات را به یکی از ارکان اصلی تداوم فعالیت تبدیل کرده است؛ بهگونهای که اختلال چندساعته در سرورها میتواند علاوه بر توقف عملیات، زیانهای مالی، اعتباری و عملیاتی گستردهای به همراه داشته باشد.
در اقتصاد دیجیتال، زیرساخت فناوری اطلاعات دیگر صرفاً یک بخش پشتیبان برای سازمانها محسوب نمیشود، بلکه به یکی از مهمترین ارکان تداوم فعالیت و ارائه خدمات تبدیل شده است. امروزه فروشگاههای اینترنتی، شرکتهای خدماتی، واحدهای تولیدی، سازمانهای مالی، مراکز درمانی، شرکتهای نرمافزاری و حتی مراکز آموزشی بخش قابل توجهی از فرآیندهای روزانه خود را بر بستر سرورها، پایگاههای داده، سامانههای تحت شبکه، نرمافزارهای سازمانی و اتوماسیون اداری انجام میدهند.
در چنین شرایطی، اختلال یا از کار افتادن زیرساخت فناوری اطلاعات تنها یک مشکل فنی نیست، بلکه میتواند فعالیت بخشهای مختلف یک سازمان را متوقف کند. توقف فروش، از دست رفتن اطلاعات، اختلال در ارائه خدمات، کاهش رضایت مشتریان، آسیب به اعتبار برند و تحمیل هزینههای سنگین از جمله پیامدهای قطعی سرورهاست؛ موضوعی که باعث شده طراحی زیرساخت پایدار و انتخاب تجهیزات مناسب، به یک تصمیم راهبردی برای مدیران تبدیل شود.
توقف زیرساخت؛ توقف کسبوکار
قطعی سرور تنها به خاموش شدن یک دستگاه محدود نمیشود، بلکه میتواند همزمان چندین سرویس حیاتی سازمان را از دسترس خارج کند. نرمافزارهای مالی و حسابداری، سامانههای فروش، CRM، انبارداری، وبسایت، پنل مشتریان، فایلسرورها و سرویسهای ایمیل از جمله خدماتی هستند که در صورت اختلال زیرساخت، با توقف مواجه میشوند.
در چنین شرایطی کارکنان امکان دسترسی به اطلاعات مورد نیاز خود را از دست میدهند، مشتریان قادر به ثبت سفارش یا دریافت خدمات نیستند و مدیران نیز تصویر دقیقی از وضعیت عملیاتی مجموعه نخواهند داشت.
اگرچه ممکن است قطعی چندساعته در نگاه نخست کوتاه به نظر برسد، اما برای سازمانهایی که وابستگی بالایی به سیستمهای دیجیتال دارند، همین مدت زمان میتواند خسارتهای قابل توجهی ایجاد کند. برای نمونه، فروشگاههای اینترنتی علاوه بر از دست دادن فروش، ممکن است بخشی از مشتریان خود را نیز از دست بدهند. در شرکتهای تولیدی و پخش نیز اختلال در سامانههای سفارشگیری و انبارداری میتواند موجب تأخیر در ارسال کالا و نارضایتی مشتریان شود.
خسارتها فقط به فروش از دسترفته محدود نمیشود
برآورد زیان ناشی از قطعی زیرساخت تنها بر اساس میزان فروش از دسترفته، تصویر کاملی از واقعیت ارائه نمیدهد. توقف فعالیت کارکنان، افزایش حجم تماسهای پشتیبانی، هزینه بازیابی اطلاعات، اضافهکاری تیمهای فنی، پرداخت خسارت به مشتریان و کاهش اعتماد بازار نیز بخشی از هزینههای پنهان چنین رخدادهایی هستند.
برای مثال، اگر یک شرکت متوسط با چند ده کارمند به مدت چهار ساعت به سامانههای داخلی خود دسترسی نداشته باشد، بخش قابل توجهی از نیروی انسانی عملاً امکان انجام فعالیت مؤثر را از دست میدهد. اگر این اختلال همزمان با پایان ماه مالی، دوره اوج فروش یا موعد تحویل پروژهها رخ دهد، هزینههای آن به مراتب بیشتر خواهد بود و حتی میتواند به از دست رفتن قراردادها یا آسیب به روابط تجاری منجر شود.
اعتبار برند؛ سرمایهای که به آسانی بازنمیگردد
در بسیاری از موارد، خسارتهای ناشی از قطعی سرورها تنها مالی نیست. مشتریانی که در زمان نیاز موفق به دریافت خدمات نمیشوند، ممکن است اعتماد خود را نسبت به برند از دست بدهند و به سمت رقبا بروند.
در بازارهای رقابتی، اعتبار سازمان یکی از ارزشمندترین داراییهاست و هرگونه اختلال مکرر در ارائه خدمات میتواند تصویر برند را نزد مشتریان و شرکای تجاری تضعیف کند؛ آسیبی که جبران آن معمولاً زمانبر و پرهزینه است.
انتخاب سرور مناسب؛ قلب تپنده زیرساخت
پایداری زیرساخت فناوری اطلاعات به عوامل مختلفی از جمله طراحی شبکه، سیستم برق، امنیت، نرمافزارها و نیروی انسانی متخصص وابسته است، اما سرور همچنان مهمترین بخش این زنجیره به شمار میرود.
چنانچه سرور از نظر توان پردازشی، ظرفیت حافظه، فضای ذخیرهسازی، کنترلر RAID، منبع تغذیه، سیستم خنککننده و قابلیت توسعه متناسب با نیاز سازمان انتخاب نشده باشد، احتمال بروز اختلال، کاهش سرعت و توقف سرویسها افزایش خواهد یافت.
یکی از اشتباهات رایج در بسیاری از سازمانها، خرید سرور صرفاً بر مبنای قیمت اولیه است. در حالی که با افزایش تعداد کاربران، رشد حجم اطلاعات یا توسعه نرمافزارهای سازمانی، چنین تجهیزاتی به سرعت با محدودیت مواجه میشوند و هزینههای ارتقا یا تعویض سختافزار را به سازمان تحمیل میکنند.
چه زمانی باید زیرساخت را بازنگری کرد؟
کارشناسان معتقدند پیش از وقوع بحران، نشانههایی از فرسودگی یا ناکارآمدی زیرساخت نمایان میشود. کند شدن نرمافزارها، افزایش خطاهای سیستمی، کمبود فضای ذخیرهسازی، داغ شدن تجهیزات، نبود قطعات جایگزین، دشواری در تهیه نسخه پشتیبان، محدودیت در ارتقای تجهیزات و قطعیهای پراکنده از مهمترین این نشانهها هستند.
همچنین سازمانهایی که در مسیر توسعه قرار دارند و قصد راهاندازی سامانههایی مانند ERP، CRM، مجازیسازی یا زیرساختهای ابری خصوصی را دارند، باید پیش از بروز مشکلات عملیاتی، وضعیت زیرساخت خود را مورد ارزیابی قرار دهند.
زیرساخت پایدار فقط مخصوص شرکتهای بزرگ نیست
برخلاف تصور رایج، نیاز به زیرساخت حرفهای تنها به بانکها، مراکز داده یا شرکتهای بزرگ محدود نمیشود. شرکتهای حسابداری، مراکز درمانی، کارخانهها، فروشگاههای اینترنتی، مؤسسات آموزشی و شرکتهای خدماتی نیز در صورت اختلال زیرساخت، با خسارتهای جدی عملیاتی و مالی مواجه خواهند شد.
حتی در کسبوکارهای کوچک نیز اگر اطلاعات و دادهها ارزش بالایی داشته باشند، استفاده از سختافزارهای استاندارد، سیستمهای RAID و برنامههای منظم پشتیبانگیری اهمیت ویژهای پیدا میکند؛ زیرا هزینه پیشگیری معمولاً بسیار کمتر از هزینه بحران خواهد بود.
مانیتورینگ و بکاپ؛ دو رکن مدیریت ریسک
کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات تأکید میکنند حتی پیشرفتهترین سرورها نیز بدون مانیتورینگ مستمر، نگهداری دورهای و برنامه منظم پشتیبانگیری، نمیتوانند پایداری کامل را تضمین کنند.
پایش وضعیت سختافزار، کنترل سلامت دیسکها، بررسی دمای تجهیزات، مدیریت منابع پردازشی، بهروزرسانی Firmware و تهیه نسخههای پشتیبان بهروز، از جمله اقداماتی است که احتمال بروز اختلال را کاهش داده و زمان بازیابی خدمات را در شرایط بحرانی به حداقل میرساند.
جمعبندی
با گسترش وابستگی کسبوکارها به فناوری اطلاعات، زیرساخت IT به یکی از سرمایههای حیاتی سازمانها تبدیل شده است. اختلال چندساعته در این زیرساخت میتواند علاوه بر توقف عملیات، خسارتهای مالی، کاهش بهرهوری، نارضایتی مشتریان و آسیب به اعتبار برند را به دنبال داشته باشد.
از این رو، انتخاب سرور متناسب با نیاز سازمان، طراحی اصولی زیرساخت، استفاده از تجهیزات استاندارد، مانیتورینگ مداوم، نگهداری دورهای و اجرای برنامه منظم پشتیبانگیری، از مهمترین اقداماتی است که میتواند ریسک توقف خدمات و هزینههای ناشی از آن را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام