جراحی اقتصادی بدون بیهوشی؛ شوک ارزی به سفره مردم
در حالی که دولت در دوران انتخابات بر حفظ قدرت خرید مردم تأکید داشت، تصمیمات متناقض درباره حذف ارز ۲۸,۵۰۰ تومانی نهادههای دامی، شوکی کمسابقه به بازار مواد پروتئینی وارد کرده است؛ شوکی که میتواند قیمت مرغ و تخممرغ را به مرزهای بیسابقهای برساند.
در شرایطی که رئیسجمهور در ایام انتخابات بارها بر حفظ معیشت و قدرت خرید مردم تأکید کرده بود، امروز بدنه اجرایی دولت با اطلاعیههای متناقض، عملاً مسیر افزایش ۲۸۰ تا ۳۲۰ درصدی قیمت نهادههای دامی را هموار کرده است. موضوعی که نهتنها سفره مردم، بلکه حیات تولید پروتئین کشور را با تهدیدی جدی مواجه کرده و این پرسش را پیش روی افکار عمومی و تولیدکنندگان قرار داده است: اگر ارز ۲۸,۵۰۰ تومانی حذف شده، چرا صادقانه اعلام نمیشود و اگر حذف نشده، این قیمتهای نجومی در سامانه «بازارگاه» چه توجیهی دارد؟
ماجرا از جایی آغاز شد که معاونت بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی در اطلاعیهای رسمی، از پایان دوران ارز ترجیحی ۲۸,۵۰۰ تومانی و آغاز فروش «توافقی» نهادههای دامی خبر داد؛ تصمیمی که بلافاصله باعث جهش شدید قیمت ذرت و کنجاله سویا در سامانه بازارگاه شد. بر اساس دادههای موجود، قیمت نهادهها طی یک شب بین ۲۸۰ تا ۳۲۰ درصد افزایش یافته است.
با این حال، همزمان با این اطلاعیه، پرویز جعفری مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام در اظهاراتی متناقض، هرگونه تغییر قیمت را تکذیب کرد و مدعی شد توزیع نهادهها با نرخ قبلی تا پایان سال ادامه دارد. تناقضی آشکار که به باور کارشناسان، بیش از آنکه نشانه اختلافنظر باشد، بیانگر ترس لایههای اجرایی دولت از تبعات اجتماعی حذف یارانه نهادهها است.
محاسبات اقتصادی نشان میدهد آزادسازی قیمت نهادهها، بهای تمامشده مرغ را بهطور جدی افزایش میدهد. اگر پیش از این هزینه نهاده برای هر کیلو مرغ حدود ۲۵ تا ۳۰ هزار تومان بود، اکنون این رقم به ۸۰ تا ۹۰ هزار تومان رسیده است. با افزودن هزینههای تولید، کشتار، بستهبندی، توزیع و سود تولیدکننده، قیمت مرغ برای مصرفکننده نهایی میتواند به بیش از ۲۰۰ هزار تومان و حتی مرز ۳۰۰ هزار تومان برسد. تخممرغ نیز از این شوک در امان نمانده و قیمت هر شانه آن به محدوده ۴۵۰ تا ۵۰۰ هزار تومان نزدیک شده است.
در این میان، تولیدکنندگان نیز با بحران نقدینگی مواجهاند. مرغداری که پیشتر با ۵ میلیارد تومان جوجهریزی میکرد، اکنون به حداقل ۱۵ میلیارد تومان سرمایه در گردش نیاز دارد؛ در حالی که نه تسهیلات متناسبی در کار است و نه قیمت فروش آزاد شده است. این شکاف، زنگ خطر توقف جوجهریزی، کاهش تولید و نایاب شدن مرغ در ماههای آینده را به صدا درآورده است.
فرزاد طلاکش، دبیرکل فدراسیون طیور، هشدار داده است که تأمین نهاده با ارز ۱۱۲ تا ۱۳۰ هزار تومانی، قیمت هر شانه تخممرغ را به ۳۶۰ تا ۴۲۰ هزار تومان میرساند؛ رقمی که به گفته او، با واقعیت فعلی بازار همخوانی دارد.
در سوی دیگر، رئیس شورای تأمین دام کشور نیز تأکید کرده است که حذف ارز ترجیحی نهادهها، شوک بزرگی به بازار گوشت قرمز، مرغ و لبنیات وارد میکند و قیمت ذرت را از ۱۱,۳۰۰ تومان به حدود ۴۳ هزار تومان و سویا را به ۶۶ هزار تومان میرساند.
به نظر میرسد دولت در یک بنبست تصمیمگیری گرفتار شده است؛ از یکسو منابع ارزی برای تداوم ارز ۲۸,۵۰۰ تومانی وجود ندارد و از سوی دیگر، زیرساخت کالابرگ هوشمند و توان جبران قدرت خرید مردم نیز مهیا نیست. نتیجه این وضعیت، اجرای نوعی «جراحی اقتصادی بدون بیهوشی» است؛ جراحیای که با تکذیبهای مقطعی و پیامهای متناقض، تنها زمان میخرد، اما هزینه آن مستقیماً از جیب مردم و تولیدکنندگان پرداخت میشود.
*بازنویسی:تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام