۱۴ مرداد؛ اولین «روز ملی کارفرما» در تقویم رسمی ایران/«روز ملی کارفرما» چگونه به تقویم رسمی کشور رسید؟

امروز، ۱۴ مرداد ۱۴۰۵، برای نخستین بار در تاریخ ایران، «روز ملی کارفرما» در حالی گرامی داشته می‌شود که نام آن به‌صورت رسمی در تقویم کشور ثبت شده است؛ مناسبتی که تصویب آن در مرداد ۱۴۰۴، پایان یک مطالبه صنفی و آغاز فصلی تازه در نگاه به روابط کار در ایران بود.

ثبت این مناسبت، صرفاً افزودن عنوانی جدید به تقویم رسمی کشور نیست؛ بلکه به رسمیت شناختن نقش یکی از ارکان اصلی تولید، اشتغال و سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران است.

کارفرمایان در کنار کارگران، دو ضلع جدایی‌ناپذیر چرخه تولید هستند و تقویت هر یک، بدون توجه به دیگری، امکان‌پذیر نخواهد بود.

مطالبه‌ای که از سال ۱۴۰۳ آغاز شد

بررسی اسناد و مکاتبات رسمی نشان می‌دهد پیشنهاد نام‌گذاری «روز ملی کارفرما» نخستین بار در اردیبهشت ۱۴۰۳ و در نشست وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی دولت سیزدهم با نمایندگان تشکل‌های کارگری، کارفرمایی و بازنشستگی مطرح شد.

پس از آن، هیأت‌مدیره وقت کانون عالی انجمن‌های صنفی کارفرمایی ایران طی نامه‌ای رسمی از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی درخواست کرد موضوع نام‌گذاری «روز ملی کارفرما» در دستور کار قرار گیرد و از مسیر قانونی پیگیری شود.

این مطالبه در همان مقطع محدود نماند. هم‌زمان با اجلاس یکصدودوازدهم سازمان بین‌المللی کار (ILO) در ژنو نیز نمایندگان کارفرمایی ایران موضوع ضرورت به رسمیت شناختن جایگاه کارفرمایان را در قالب این پیشنهاد دنبال کردند.

سرانجام در ۲۷ تیر ۱۴۰۳، علی‌حسین رعیتی‌فرد، معاون وقت روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، طی نامه‌ای رسمی به دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور، خواستار بررسی و تصویب این مناسبت در تقویم رسمی شد؛ نامه‌ای که نقطه عطف این مطالبه محسوب می‌شود.

در نهایت، شورای فرهنگ عمومی کشور در مرداد ۱۴۰۴ با نام‌گذاری ۱۴ مرداد به عنوان «روز ملی کارفرما» موافقت کرد تا یکی از مطالبات دیرینه جامعه کارفرمایی کشور به نتیجه برسد.

چرا «روز ملی کارفرما» اهمیت دارد؟

در بسیاری از کشورها، سیاست‌گذاری حوزه اشتغال بر پایه تعامل سه‌جانبه دولت، کارگران و کارفرمایان شکل می‌گیرد. در چنین نگاهی، توسعه اقتصادی زمانی پایدار خواهد بود که منافع هر سه ضلع این مثلث به رسمیت شناخته شود.

نام‌گذاری «روز ملی کارفرما» نیز با همین رویکرد قابل ارزیابی است. این مناسبت فرصتی است تا مسائل بنگاه‌های اقتصادی، سرمایه‌گذاری، تولید، اشتغال، امنیت کسب‌وکار و چالش‌های کارفرمایان بیش از گذشته در سطح سیاست‌گذاری کشور مورد توجه قرار گیرد.در عین حال، فلسفه این روز تقابل میان کارگر و کارفرما نیست؛ بلکه تأکید بر مکمل بودن نقش این دو گروه در اقتصاد ملی است.

تجربه کشورهای توسعه‌یافته نیز نشان می‌دهد هرچه روابط کار بر پایه گفت‌وگو، اعتماد و مشارکت بیشتر شکل گیرد، هم امنیت شغلی کارگران افزایش می‌یابد و هم بنگاه‌های اقتصادی از ثبات بیشتری برخوردار می‌شوند.

تولید بدون کارگر و کارفرما معنا ندارداگرچه قانون کار ایران به‌درستی حمایت از نیروی کار را در اولویت قرار داده است، اما استمرار اشتغال و حفظ فرصت‌های شغلی نیز نیازمند پایداری بنگاه‌های اقتصادی و تقویت بخش خصوصی است.

از این منظر، توجه به مسائل کارفرمایان در نهایت به نفع کارگران نیز خواهد بود؛ زیرا رونق تولید، افزایش سرمایه‌گذاری و بهبود فضای کسب‌وکار، مهم‌ترین پیش‌نیاز ایجاد اشتغال پایدار و ارتقای سطح معیشت نیروی کار به شمار می‌رود.

به همین دلیل، ثبت «روز ملی کارفرما» را باید نمادی از توجه هم‌زمان به هر دو رکن روابط کار دانست؛ روزی که می‌تواند به فرصتی برای گفت‌وگوی بیشتر میان دولت، تشکل‌های کارگری و تشکل‌های کارفرمایی تبدیل شود.

پژواک کارفرما؛ روایتگر یک مطالبه از نخستین روز

از زمان طرح پیشنهاد نام‌گذاری «روز ملی کارفرما» در اردیبهشت ۱۴۰۳، «پژواک کارفرما» به‌عنوان رسانه تخصصی، این موضوع را به‌صورت مستمر در دستور کار خود قرار داد.

انتشار خبر اولیه پیشنهاد، انعکاس پیگیری‌های کانون عالی انجمن‌های صنفی کارفرمایی ایران، انتشار متن نامه معاون روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به شورای فرهنگ عمومی، پیگیری روند بررسی این پیشنهاد و اطلاع‌رسانی درباره تصویب نهایی آن، بخشی از مجموعه گزارش‌هایی بود که در طول این مسیر در «پژواک کارفرما» منتشر شد.

در شرایطی که این مطالبه در سال ۱۴۰۳ بازتاب چندانی در رسانه‌های عمومی نداشت، تداوم پوشش خبری و تحلیلی «پژواک کارفرما» موجب شد موضوع نام‌گذاری «روز ملی کارفرما» در فضای تخصصی روابط کار و تشکل‌های کارفرمایی زنده بماند و مسیر مطالبه‌گری آن تا زمان تصویب نهایی ادامه پیدا کند.