نسخه جدید برای واحدهای تولیدی در بحران برق؛ تغییر روز تعطیل با توافق طرفین

در پی قطعی‌های برنامه‌ریزی‌شده برق و اختلال در فعالیت واحدهای تولیدی، امکان جابه‌جایی روز تعطیل هفتگی برخی کارگاه‌ها فراهم شده است؛ با این حال، این تصمیم به معنای حذف حقوق و مزایای قانونی کارگران، از جمله فوق‌العاده ۴۰ درصدی کار در روز جمعه نیست.

ناترازی انرژی و قطعی برق در مناطق صنعتی، فعالیت بسیاری از واحدهای تولیدی را با اختلال مواجه کرده و توقف خطوط تولید علاوه بر تحمیل خسارت به کارفرمایان، می‌تواند درآمد کارگران و استمرار اشتغال آنها را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

در همین راستا، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با صدور ابلاغیه‌ای امکان جابه‌جایی روز تعطیل هفتگی را برای برخی کارگاه‌ها فراهم کرده است تا واحدهای تولیدی بتوانند در شرایط قطعی برق، برنامه کاری خود را مدیریت و از توقف تولید جلوگیری کنند.

توافق برای کار در جمعه، به معنای حذف مزایا نیست

محسن باقری، عضو شورای عالی کار، با اشاره به الزامات قانونی این ابلاغیه تأکید کرد فعالیت کارگران در روز جمعه تنها با توافق کارگر و کارفرما امکان‌پذیر است.

با این حال، توافق طرفین برای تغییر روز تعطیل یا حضور کارگر در محل کار، به معنای توافق برای حذف مزایای قانونی نیست. بر اساس مقررات مورد اشاره، کار در روز جمعه مشمول **۴۰ درصد فوق‌العاده دستمزد** است و شرایط اضطراری ناشی از قطعی برق، به‌خودی‌خود این حق را از کارگر سلب نمی‌کند.

به این ترتیب، جابه‌جایی روز تعطیل باید از موضوع پرداخت فوق‌العاده جمعه‌کاری تفکیک شود؛ زیرا توافق درباره زمان تعطیلی، لزوماً به معنای صرف‌نظر کردن کارگر از حقوق قانونی خود نیست.

ابلاغیه وزارت کار تا پایان شهریور اعتبار دارد

یکی دیگر از نکات مهم این تصمیم، موقتی بودن آن است. بر اساس ابلاغیه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، امکان تغییر روز تعطیل هفتگی در شرایط فعلی تا **پایان شهریورماه** پیش‌بینی شده است.

هدف از این تصمیم، ایجاد امکان ادامه فعالیت واحدهای تولیدی در مناطقی است که برنامه قطعی برق موجب اختلال در روند تولید شده است. بنابراین، این تغییر قرار نیست به یک رویه دائمی برای تعیین روز تعطیل هفتگی تبدیل شود.

با بازگشت شرایط شبکه برق به وضعیت عادی و رفع محدودیت‌های ناشی از ناترازی انرژی، روز جمعه بار دیگر به‌عنوان روز تعطیل هفتگی کارگران در نظر گرفته خواهد شد.

راه‌های پیگیری عدم پرداخت فوق‌العاده

یکی از نگرانی‌های مطرح‌شده در این شرایط، احتمال پرداخت نشدن فوق‌العاده‌های قانونی به کارگرانی است که در روز جمعه مشغول به کار می‌شوند.

بر این اساس، کارگران در صورت مشاهده تخلف می‌توانند موضوع را از طریق **تشکل‌های کارگری و اتحادیه‌های مربوطه** پیگیری کنند و در صورت نیاز، موضوع را به بازرسی کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی گزارش دهند.

همچنین امکان گزارش تخلف بدون افشای نام فرد گزارش‌دهنده نیز وجود دارد تا موضوع از سوی مراجع نظارتی بررسی شود و در صورت لزوم، بازرسی از کارگاه انجام گیرد.

در شرایطی که حمایت از واحدهای تولیدی برای عبور از بحران انرژی اهمیت دارد، اجرای راهکارهای اضطراری نباید موجب نادیده گرفتن حقوق قانونی نیروی کار شود. جابه‌جایی روز تعطیل هفتگی برای مدیریت قطعی برق، تغییری در برنامه کاری است و به‌تنهایی مجوزی برای حذف فوق‌العاده قانونی کار در روز جمعه محسوب نمی‌شود.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما