گواهی صرفه‌جویی آب در آستانه تصویب؛ بورس انرژی آماده آغاز معاملات شد
گواهی صرفه‌جویی آب پس از طی مراحل بررسی در وزارت نیرو و کمیسیون‌های دولتی، در انتظار تصویب هیئت وزیران است؛ طرحی که با هدف ایجاد انگیزه اقتصادی برای کاهش هدررفت آب طراحی شده و بورس انرژی نیز آمادگی خود را برای میزبانی معاملات آن اعلام کرده است.
با تشدید چالش‌های آبی کشور، استفاده از ابزارهای اقتصادی برای کاهش هدررفت و افزایش بهره‌وری منابع آب اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در همین راستا، گواهی صرفه‌جویی آب به‌عنوان سازوکاری برای ایجاد انگیزه مالی در اجرای پروژه‌های صرفه‌جویی، مراحل تدوین و بررسی را پشت سر گذاشته و اکنون در مسیر تصویب در هیئت وزیران قرار دارد.
بر اساس اعلام مسئولان وزارت نیرو، اقدامات مربوط به تهیه آیین‌نامه این طرح انجام شده و پیشنهاد آن به دولت ارائه شده است. از سوی دیگر، بورس انرژی ایران نیز برای میزبانی معاملات گواهی صرفه‌جویی آب اعلام آمادگی کرده و آغاز معاملات را به تکمیل فرایندهای قانونی و تصویب آیین‌نامه مرتبط وابسته دانسته است.
آیین‌نامه گواهی صرفه‌جویی آب در انتظار تصویب دولت
عیسی بزرگ‌زاده، سخنگوی صنعت آب کشور، با اشاره به آخرین وضعیت این طرح اظهار کرد: گواهی صرفه‌جویی آب از پشتوانه‌های حقوقی و قانونی برخوردار است و در قانون بودجه سال ۱۴۰۵ نیز به آن پرداخته شده است.
به گفته وی، وزارت نیرو اقدامات لازم برای تهیه آیین‌نامه را انجام داده و پیشنهاد مربوط را ارائه کرده است. آیین‌نامه در کمیسیون فرعی برنامه و بودجه دولت بررسی و درباره آن جمع‌بندی شده، اما پس از ورود موضوع به کمیسیون اصلی، پرسش‌ها و ابهاماتی مطرح شده که بررسی آن‌ها در هفته‌های اخیر ادامه داشته است.
سخنگوی صنعت آب کشور توضیح داد که پس از پایان بررسی‌ها در کمیسیون اصلی، آیین‌نامه به صحن هیئت وزیران می‌رود و در صورت تصویب، مراحل ابلاغ و عملیاتی شدن آن آغاز خواهد شد.
بر این اساس، اجرای طرح در انتظار امضای وزیر نیرو نیست، بلکه به طی مراحل تصویب در هیئت وزیران بستگی دارد.
چگونه صرفه‌جویی آب به درآمد اقتصادی تبدیل می‌شود؟
بزرگ‌زاده هدف اصلی این طرح را تبدیل صرفه‌جویی و بهره‌وری آب به فعالیتی اقتصادی و سودآور عنوان کرد؛ فعالیتی که در کنار ارزش فرهنگی و مسئولیت اجتماعی، بتواند برای مشارکت‌کنندگان منافع مالی نیز ایجاد کند.
بر اساس سازوکار پیش‌بینی‌شده، شهروندان، شرکت‌ها و کاروران می‌توانند در چارچوب ضوابط تعیین‌شده، پروژه‌هایی را برای کاهش هدررفت یا افزایش بهره‌وری آب اجرا کنند. در صورت اثبات میزان صرفه‌جویی و تأیید آن، امکان برخورداری از مشوق‌ها و مزایای اقتصادی مربوط فراهم خواهد شد.
برای نمونه، یک شرکت می‌تواند با اجرای پروژه نوسازی شبکه آب شهری در مناطق قدیمی تهران، میزان نشت و هدررفت آب را کاهش دهد. چنانچه صرفه‌جویی حاصل از پروژه احراز شود و شرایط آیین‌نامه رعایت شده باشد، امکان بهره‌مندی از منافع اقتصادی پیش‌بینی‌شده وجود خواهد داشت.
این سازوکار می‌تواند انگیزه لازم را برای ورود سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی به پروژه‌های کاهش هدررفت آب افزایش دهد؛ هرچند میزان مشوق‌ها و جزئیات اجرایی آن به ضوابط نهایی طرح وابسته خواهد بود.
آمادگی بورس انرژی برای میزبانی معاملات
در همین زمینه، مدیرعامل بورس انرژی ایران نیز از آمادگی این مجموعه برای راه‌اندازی معاملات گواهی صرفه‌جویی آب خبر داده است.
نظیفی با اشاره به پیگیری این موضوع از سال گذشته اظهار کرد: در صورت تکمیل فرایندهای مربوط، برای پذیرش و عرضه این گواهی در بورس انرژی معطلی وجود نخواهد داشت و این مجموعه آمادگی میزبانی معاملات را دارد.
وی توضیح داد که گواهی صرفه‌جویی آب بر آب‌های جاری متمرکز است و آب‌هایی را دربرمی‌گیرد که مشمول دستورالعمل آب‌های نامتعارف نمی‌شوند.
به گفته مدیرعامل بورس انرژی، این بخش از صنعت آب تاکنون تجربه‌ای در استفاده از سازوکارهای بازار نداشته است؛ ازاین‌رو، راه‌اندازی معاملات گواهی صرفه‌جویی آب می‌تواند نخستین تجربه در این زمینه باشد و از نظر سازوکار اجرایی با برخی دیگر از گواهی‌های صرفه‌جویی و بخش‌های بازار آب تفاوت داشته باشد.
نظیفی ابراز امیدواری کرد با تکمیل مراحل قانونی و اجرایی، معاملات این گواهی در کوتاه‌ترین زمان ممکن آغاز شود.
فرصت‌های اقتصادی طرح برای بخش خصوصی
یکی از ظرفیت‌های اصلی گواهی صرفه‌جویی آب، ایجاد ارتباط میان کاهش مصرف و منافع اقتصادی است. در شرایطی که صرفه‌جویی در بسیاری از موارد به توصیه‌های عمومی و اقدامات داوطلبانه محدود می‌شود، طراحی یک سازوکار اقتصادی می‌تواند زمینه سرمایه‌گذاری در پروژه‌های کاهش هدررفت و ارتقای بهره‌وری را فراهم کند.
در صورت اجرای این طرح، پروژه‌هایی مانند نوسازی شبکه‌های فرسوده، کاهش نشت آب و بهبود بهره‌وری مصرف، می‌توانند به نتایجی قابل اندازه‌گیری و ارزیابی تبدیل شوند. تأیید میزان صرفه‌جویی و احراز شرایط تعیین‌شده نیز مبنای برخورداری از منافع اقتصادی خواهد بود.
افزایش مشارکت بخش خصوصی، ایجاد فرصت‌های تازه سرمایه‌گذاری در صنعت آب، هدایت منابع مالی به پروژه‌های اثربخش و شفاف‌تر شدن ارزیابی نتایج اقدامات صرفه‌جویی، از دیگر مزایای بالقوه این سازوکار به شمار می‌روند.
با این حال، تحقق این ظرفیت‌ها به تصویب نهایی آیین‌نامه، تعیین ضوابط دقیق سنجش و تأیید صرفه‌جویی و مشخص شدن چارچوب اجرایی معاملات بستگی دارد. در حال حاضر، با توجه به اعلام آمادگی بورس انرژی و پیگیری‌های وزارت نیرو، گام بعدی برای عملیاتی شدن طرح، تکمیل فرایند تصویب در هیئت وزیران است.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام