داروی رایگان برای بازنشستگان به حاشیه رفت؛ بدهی ۲۸ هزار میلیاردی تأمین اجتماعی به داروخانه‌ها

بحران دارو و افزایش هزینه‌های درمان، فشار مضاعفی بر بازنشستگان و بیمه‌شدگان تأمین اجتماعی وارد کرده است؛ به‌گونه‌ای که نمایندگان بازنشستگان می‌گویند در برخی مراکز ملکی این سازمان، تقریباً هیچ دارویی به‌صورت رایگان ارائه نمی‌شود و بیماران برای تهیه بسیاری از اقلام دارویی به داروخانه‌های خارج از مراکز درمانی ارجاع داده می‌شوند.

کاهش و حذف ارز ترجیحی دارو و انتقال سازوکار تخصیص ارز از حلقه تولیدکنندگان و واردکنندگان مواد اولیه به حلقه بیمه‌ها، در حالی ادامه دارد که افزایش هزینه‌های دارویی بیش از همه گروه‌هایی مانند بازنشستگان و سالمندان را تحت تأثیر قرار داده است؛ گروهی که به دلیل سن و بیماری‌های مزمن، سهم بالایی از مصرف دارو را به خود اختصاص می‌دهند.

همزمان با افزایش قیمت دارو، تولیدکنندگان، داروخانه‌ها و بیمه‌ها نیز با مشکلات مالی و نقدینگی مواجه شده‌اند. مدیرعامل گروه سرمایه‌گذاری دارویی تأمین اجتماعی اعلام کرده است که حذف ارز ترجیحی و الزام به تأمین ارز مبادله‌ای برای مواد اولیه، حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان فشار نقدینگی به این مجموعه وارد کرده و در شرایط فعلی، اولویت اصلی شرکت‌های دارویی تأمین مستمر داروی مورد نیاز مردم است.

از سوی دیگر، سخنگوی انجمن داروسازان اعلام کرده مطالبات داروخانه‌ها تا پایان مردادماه از ۷۷ هزار میلیارد تومان عبور کرده است؛ رقمی که بخشی از آن مربوط به سازمان هدفمندی یارانه‌ها و بخش دیگر مربوط به سازمان‌های بیمه‌گر پایه است.

در این میان، سهم سازمان تأمین اجتماعی نیز قابل توجه است. بر اساس اعلام انجمن داروسازان، این سازمان ماهانه حدود ۴ هزار میلیارد تومان به بدهی‌های معوق خود اضافه می‌کند و مجموع بدهی آن به داروخانه‌های سراسر کشور از ۲۸ هزار میلیارد تومان عبور کرده است. پرداخت‌های مقطعی نیز نتوانسته مشکل نقدینگی داروخانه‌ها را برطرف کند.

داروی رایگان؛ مطالبه‌ای که بازنشستگان می‌گویند کمرنگ شده است

نمایندگان بازنشستگان تأمین اجتماعی معتقدند افزایش قیمت دارو و کاهش پوشش بیمه‌ای، عملاً بخش مهمی از مزایای درمانی مورد انتظار بیمه‌شدگان را از بین برده است. آنان با استناد به قانون الزام، خواستار اجرای کامل درمان رایگان در مراکز ملکی تأمین اجتماعی و پوشش مناسب دارو در مراکز طرف قرارداد هستند.

پرویز احمدی پنجکی، عضو هیأت‌مدیره و رئیس کمیته بیمه و درمان کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی، با اشاره به وضعیت تصمیم‌گیری درباره پوشش دارویی گفت: جامعه تحت پوشش تأمین اجتماعی با حدود ۴۵ میلیون نفر عضو مستقیم و غیرمستقیم، در شورای عالی بیمه که درباره اقلام تحت پوشش درمان تصمیم‌گیری می‌کند، تنها یک رأی دارد.

وی معتقد است روند افزایش قیمت دارو حتی پیش از حذف ارز ترجیحی آغاز شده بود، اما اجرای این سیاست موجب تشدید گرانی‌ها و انتقال فشار بیشتر به سبد هزینه خانوارهای بازنشسته و سایر مصرف‌کنندگان دارو شده است.

احمدی پنجکی همچنین از برگزاری جلسه‌ای با معاون درمان سازمان تأمین اجتماعی برای بررسی مشکلات دارویی خبر داد و گفت از نگاه نمایندگان بازنشستگان، سازمان در مدیریت تأمین و تخصیص دارو به بیماران عملکرد مطلوبی نداشته است. به گفته وی، همزمان با افزایش قیمت دارو، محدودیت خدمات بیمه تکمیلی نیز نگرانی جامعه بازنشستگان را افزایش داده است.

افزایش ۵۰ درصدی برخی داروها در یک ماه

این فعال حقوق بازنشستگان با انتقاد از وضعیت مراکز ملکی تأمین اجتماعی اظهار کرد که در این مراکز تقریباً هیچ دارویی به شکل رایگان در اختیار بیماران قرار نمی‌گیرد و مراجعه‌کنندگان برای تهیه بسیاری از اقلام دارویی به داروخانه‌های خارج از مراکز درمانی ارجاع داده می‌شوند.

به گفته وی، در بسیاری از موارد قیمت آزاد دارو به بازنشسته تحمیل می‌شود و حتی داروهایی که تحت پوشش بیمه قرار دارند نیز از نظر قیمت تفاوت چندانی با اقلام آزاد ندارند.

احمدی پنجکی همچنین مدعی شد که برخی اقلام دارویی طی یک ماه تا ۵۰ درصد افزایش قیمت داشته‌اند. وی با اشاره به مصرف بالای داروهای مربوط به بیماری‌های مزمن در میان بازنشستگان، از انسولین به عنوان نمونه‌ای از داروهایی نام برد که به گفته او طی یک ماه گذشته افزایش قیمت قابل توجهی داشته است.

وی افزود: برخی داروهایی که در ابتدای تابستان حدود ۵۰۰ هزار تومان قیمت داشتند، اکنون به ۹۰۰ هزار تومان تا یک میلیون تومان رسیده‌اند و این تغییرات مکرر قیمت، فشار سنگینی بر بازنشستگان وارد کرده است.

بدهی‌های درمانی؛ مانعی برای نوسازی مراکز ملکی

رئیس کانون بازنشستگان تأمین اجتماعی شمیرانات همچنین با تأیید بدهی سنگین سازمان تأمین اجتماعی به داروخانه‌ها گفت بخشی از این بدهی پرداخت شده، اما رشد قیمت دارو باعث شده سرعت ایجاد بدهی‌های جدید از روند تسویه عقب بماند.

به گفته وی، بخشی از منابعی که باید در اختیار بیمه تکمیلی بازنشستگان قرار می‌گرفت، به دلیل شرایط اضطراری برای پرداخت مطالبات داروخانه‌ها اختصاص یافته است؛ با این حال، سازمان تأمین اجتماعی همچنان به داروخانه‌ها و مراکز درمانی دولتی و دانشگاهی بدهی قابل توجهی دارد.

این فعال حوزه بازنشستگان معتقد است تداوم بدهی‌های بخش درمان تأمین اجتماعی، علاوه بر مشکلات دارویی، نوسازی تجهیزات مراکز ملکی این سازمان را نیز با تأخیر مواجه کرده و روند جذب پزشکان متخصص از وزارت بهداشت در این مراکز را کند کرده است.

وی در پایان تأکید کرد که **درمان برای بازنشستگان خط قرمز است** و بسیاری از آنان با بیماری‌هایی مانند دیابت و فشار خون، مشکلات ناشی از پایین بودن مستمری‌ها و سایر هزینه‌های زندگی را تحمل می‌کنند، با این امید که دست‌کم از درمان و داروی ارزان برخوردار باشند. به گفته او، اگر همین حداقل مطالبه نیز برآورده نشود، احتمال افزایش اعتراضات بازنشستگان وجود خواهد داشت.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما