هر کودک زیر ۱۸ سالِ در چرخه کار «کودک کار» است/ عادی‌شدن این پدیده، زنگ خطر اجتماعی

مدیر بهزیستی شهر تهران با اشاره به قانون حمایت از اطفال و نوجوانان اظهار کرد: بر اساس تعریف قانونی، هر کودک زیر ۱۸ سال که به دلایل مختلف وارد چرخه کار و کسب درآمد شود، کودک کار محسوب می‌شود؛ اما این مفهوم با کودک خیابانی تفاوت دارد.

وی توضیح داد: کودک کار ممکن است در کنار خانواده زندگی کند و صرفاً به دلیل مشکلات معیشتی مشغول کار باشد، در حالی که کودک خیابانی الزاماً خیابان را به‌عنوان محل اصلی زیست خود تجربه می‌کند. با این حال هر دو گروه در معرض آسیب‌های جدی قرار دارند.

به گفته این مقام مسئول، هر نوع فعالیتی که کودک را از مسیر طبیعی رشد، آموزش و امنیت روانی و جسمی دور کند، مصداق کار آسیب‌زا است و باید با رویکرد حمایتی و قانونی با آن برخورد شود.

مدیر بهزیستی شهر تهران درباره تداوم حضور کودکان کار در سطح شهر با وجود فعالیت نهادهای حمایتی تصریح کرد: این پدیده ریشه‌ای و چندبعدی است و با اقدامات مقطعی یا صرفاً انتظامی حل نمی‌شود. فقر، مشکلات معیشتی، مهاجرت و بی‌ثباتی شرایط خانوادگی از عوامل اصلی تداوم آن هستند.

وی تأکید کرد ساماندهی کودکان کار نیازمند همکاری مستمر دستگاه‌های اجرایی، آموزش‌وپرورش، نهادهای حمایتی و جریان‌های مردمی است و هدف اصلی بهزیستی، بازگرداندن کودکان به مسیر تحصیل و حمایت از خانواده‌ها برای عبور از دوره‌های دشوار اقتصادی است.

در ادامه، یک جامعه‌شناس نیز با اشاره به پیامدهای اجتماعی این پدیده گفت: کودکان کار تنها یک مسئله فردی یا خانوادگی نیستند، بلکه بخشی از نظام مسائل اجتماعی کشور به‌شمار می‌آیند و وضعیت آن‌ها بر آینده جامعه اثر مستقیم دارد.

وی هشدار داد عادی‌شدن مشاهده کودکان کار در فضاهای شهری، ناامیدی اجتماعی را گسترش می‌دهد و این پیام را به نسل جدید منتقل می‌کند که فرصت‌های برابر برای آینده وجود ندارد.

به گفته این جامعه‌شناس، فقر و نابسامانی اقتصادی از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری کودک‌کار است، اما عواملی مانند مهاجرت، حاشیه‌نشینی، ترک تحصیل و نابرابری آموزشی نیز در این چرخه نقش دارند.

او با تأکید بر نقش رسانه‌ها افزود: رسانه‌ها باید با افزایش آگاهی عمومی، مسیر کمک‌های مردمی را به سوی نهادهای مجوزدار هدایت کنند و نسبت به شبکه‌های سوءاستفاده‌کننده از کودکان هشدار دهند.

وی در پایان تصریح کرد تمرکز اصلی حمایت‌ها باید بر آموزش و بازگرداندن کودکان به مدرسه باشد؛ چرا که بدون تضمین حق تحصیل، هیچ راهکار پایداری برای مقابله با پدیده کودکان کار شکل نخواهد گرفت.

*بازنویسی:تحریریه پژواک کارفرما