تنگه هرمز؛ اهرم اقتصادی و ژئوپلیتیکی ایران در سایه تنشهای غرب آسیا
رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با اشاره به اهمیت راهبردی تنگه هرمز در تجارت جهانی انرژی، تأکید کرد که تداوم تنشها در منطقه غرب آسیا میتواند موقعیت ژئوپلیتیکی ایران را به یک اهرم اقتصادی و ژئوپلیتیکی مهم تبدیل کرده و قدرت چانهزنی کشور را در معادلات منطقهای و بینالمللی افزایش دهد.
رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با تأکید بر اهمیت راهبردی تنگه هرمز در تجارت جهانی انرژی گفت: در شرایط تداوم تنشها در غرب آسیا، موقعیت ژئوپلیتیکی ایران در این گذرگاه حیاتی میتواند به یک اهرم اقتصادی و ژئوپلیتیکی مهم برای کشور تبدیل شود؛ ظرفیتی که در کنار ثبات داخلی و مدیریت شرایط جنگی، قدرت چانهزنی ایران در معادلات اقتصادی و انرژی منطقه را افزایش میدهد.
غلامرضا تاجگردون، در یادداشتی که در اختیار خانه ملت قرار داد، درباره « آینده معادلات اقتصادی منطقه در صورت تداوم جنگ و اثر گذاری محدود کردن تنگه هرمز بر تحولات ژئوپلتیکی اقتصادی جهان» نوشت :
اگر تنشها و درگیریهای منطقهای در غرب آسیا تداوم پیدا کند، معادلات ژئوپلیتیکی منطقه بهطور طبیعی وارد مرحلهای از بازتعریف موازنه قدرت خواهد شد. یکی از مهمترین متغیرهای تعیینکننده در این معادله، موقعیت راهبردی ایران و تسلط ژئوپلیتیکی آن بر تنگه هرمز بهعنوان یکی از حیاتیترین گلوگاههای انرژی جهان است.
وی در ادامه این یادداشت گفت: تنگه هرمز مسیر عبور بخش قابل توجهی از تجارت جهانی نفت و گاز محسوب میشود و هرگونه محدودیت یا اختلال در این گذرگاه میتواند پیامدهای اقتصادی و امنیتی گستردهای در سطح بینالمللی ایجاد کند. در چنین سناریویی، کشورهایی که وابستگی بالایی به انرژی خلیج فارس دارند ناگزیر خواهند شد ملاحظات ژئوپلیتیکی خود را در قبال ایران بازتنظیم کنند.
رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس تصریح کرد: از این منظر، تداوم جنگ و افزایش نااطمینانی امنیتی در منطقه میتواند به تقویت نقش ژئوپلیتیکی ایران منجر شود. زیرا در شرایط بحران، اهمیت کنترل گلوگاههای راهبردی و توان بازدارندگی منطقهای بیش از پیش برجسته میشود. در نتیجه، ایران میتواند از موقعیت جغرافیایی و ظرفیتهای راهبردی خود برای افزایش قدرت چانهزنی در معادلات منطقهای و بینالمللی بهرهبرداری کند.
تاجگردون افزود: به بیان دیگر، اگر روند بیثباتی منطقهای ادامه یابد و سناریوی محدود شدن یا تهدید به محدودیت در تنگه هرمز جدیتر شود، احتمال شکلگیری نوعی موازنه قدرت جدید وجود دارد که در آن وزن ژئوپلیتیکی ایران نسبت به گذشته افزایش پیدا میکند. این امر میتواند بر رفتار بازیگران منطقهای و فرامنطقهای نیز تأثیر گذاشته و آنها را به سمت تعاملات محتاطانهتر با تهران سوق دهد.
تاجگردون تاکید کرد: در مجموع، تداوم درگیریهای منطقهای و اهمیت راهبردی تنگه هرمز میتواند یکی از عوامل مؤثر در تغییر تدریجی موازنه قدرت در غرب آسیا به نفع ایران باشد؛ تغییری که بیش از هر چیز ریشه در واقعیتهای جغرافیایی و انرژیمحور منطقه دارد و فراموش نکنیم تعیین با تدبیر رهبری جدید یعنی انتخاب حضرت آیت الله سید مجتبی خامنه ای پس از شهادت مظلومانه رهبر فرزانه انقلاب حضرت امام خامنه ای، در چنین شرایط جنگی، ثبات داخلی و تقویت سیستم داخلی را بهمراه خواهد داشت که خود میتواند تقویت کننده فاکتورهای فوق شود.