جنگ، بال پرواز صنعت ساختمان ایران را شکست/تشدید بحران مصالح و زلزله قیمتی در بازار مسکن
پیامدهای ویرانگر جنگ، زنجیره تأمین مصالح ساختمانی ایران را مختل کرده است. افزایش چشمگیر قیمتها و کمبود شدید محصولات فولادی و پتروشیمی، صنعت ساختمان را به زانو درآورده و زنگ خطر جهش قیمتی در بازار مسکن را به صدا درآورده است.
جنگ، فشار زیادی بر صنعت ساختمان وارد کرده و هزینههای ساخت را دستکم تا دو برابر بالا برده است. سیدمحمد مرتضوی، رئیس انجمن انبوهسازان استان گلستان در گفتوگو با «تجارتنیوز»، با تاکید بر این نکته، معتقد است که افزایش ۶۰ درصدی دستمزد کارگران ساختمانی، در واقع کف افزایش قیمت تمامشده ساختمان است.
جنگ اخیر، اقتصاد کشور را تحت فشار قرار داده و به بسیاری از صنایع آسیب وارد کرده است؛ زیرساختهای تولیدی و برخی از صنایع فولادی و پتروشیمی که بهعنوان یکی از اصلیترین تامینکنندگان مصالح ساختمانی به شمار میروند، دچار آسیب گستردهای شدند. این موضوع، نهتنها تامین مصالح ساختمانی را دشوار کرده، بلکه هزینههای ساختوساز را هم تحت تاثیر قرار داده است. به این ترتیب، صنعت ساختمان نیز با پیامدهای جنگ روبرو شده است.
بسیاری از کارشناسان معتقدند که این موضوع میتواند در ماههای آینده بازار مسکن را با جهشهای قیمتی همراه سازد؛ کما اینکه از هم اکنون جهش قیمت مسکن نوساز و قدیمی در بازار تهران قابل مشاهده است.
قیمت مصالح ساختمانی رشد قابل توجهی داشته و تامین آن بسیار سخت شده است
سیدمحمد مرتضوی، رئیس انجمن انبوهسازان استان گلستان، در گفتوگو با تجارتنیوز مطرح کرد: «افزایش قیمت مصالح ساختمانی بسیار قابل ملاحظه بوده است؛ در کنار این موضوع، یکی دیگر از مشکلاتی که امروز صنعت ساختمان با آن مواجه است، «کمبود» مصالح ساختمانی است. به این معنا که نهتنها قیمت مصالح ساختمانی بهطور قابل توجهی افزایش یافته، بلکه تأمین آن بسیار سخت شده است.»
مصالح مورد استفاده در سازههای فلزی بیش از سایر بخشها افزایش قیمت داشتهاند
مرتضوی گفت: «بخشی از افزایش قیمتها هم به نوع ساختوساز برمیگردد، بهویژه در موادی مانند اسکلت ساختمان این موضوع بیشتر مشهود است. با توجه به اتفاقاتی که در کشور رخ داد و آسیبهایی که در پی هجوم بیگانگان به زیرساختها وارد شد، آن دسته از ساختمانهایی که مصرف فولاد در آنها بیشتر است، یعنی سازههای فلزی، بیش از سایر بخشها در معرض افزایش قیمت قرار گرفتهاند.»
او ادامه داد: «بهطور مثال، تولیدات فولاد کاویان که بهعنوان تامینکننده مستقیم بخش قابل توجهی از مصالح سازههای فلزی بود، امروز دیگر در بازار وجود ندارد و عرضه نمیشود. این موضوع یک شوک قیمتی در این بخش ایجاد کرده و منجر به افزایش دو برابری قیمتها شده است.»
افزایش قیمت مصالح مورد استفاده در ساختمانهای بتنی و با کاربرد میلگرد، محدودتر بوده است
رئیس انجمن انبوهسازان استان گلستان اظهار کرد: «در ساختمانهای بتنی و استفادهکننده از میلگرد، اگرچه افزایش قیمت وجود داشته، اما شدت آن به اندازه سازههای فلزی نبوده است. در حال حاضر، همچنان امکان تامین میلگرد وجود دارد و افزایش قیمتها نیز محدودتر بوده است.»
ادامه جنگ آسیب بیشتری به صنعت ساختمان وارد میکند
مرتضوی اظهار کرد: «با این حال شرایط همچنان نگرانکننده است. زیرا وضعیت آینده روشن نیست و نمیدانیم در ادامه با چه رویدادهایی مواجه خواهیم شد. آیا هجوم و انهدام زیرساختها ادامه خواهد داشت یا خیر. این موضوع میتواند منجر به آسیبهای جدیتری شود و تاثیر بیشتری بر صنعت ساختمان بگذارد.»
مصالح تولیدی بخش پتروشیمی از جمله یونولیت افزایش قیمت ۳ برابری داشتهاند
این مقام صنفی توضیح داد: «در بخش پتروشیمی نیز آثار جنگ قابل ملاحظه بوده است. برای مثال، مصالحی مانند یونولیت که در سقف ساختمانها مورد استفاده قرار میگیرد، اکنون با قیمتی بیش از سه برابر گذشته عرضه و خریداری میشود و در عین حال، میزان عرضه آن هم در بازار کاهش داشته است. این وضعیت نیز بهنوبه خود نگرانکننده است.»
مجبور هستیم در شیوههای ساختوساز تجدید نظر و به سمت روشهای سنتی نظیر استفاده از بلوکهای سیمانی یا سفالی حرکت کنیم
مرتضوی بیان کرد: «به نظر میرسد در صورتی که وضعیت فعلی نه جنگ و نه صلح تداوم داشته باشد، یا جنگ دوباره ادامه پیدا کند، صنعت ساختمان در آینده با شرایط پیچیدهتر و نگرانکنندهتری مواجه شود.»
او افزود: «از همین رو، نیاز است که در شیوههای ساخت تجدید نظر کنیم. اگرچه در صنعت ساختمان تلاش بر این بوده که به سمت مدرنسازی، هوشمندسازی و استفاده از مصالح نوین حرکت کنیم، اما با توجه به شرایط پیش آمده، ما مجبوریم به سمت استفاده از روشهای سنتی، مانند استفاده از بلوکهای سیمانی یا سفالی برگردیم؛ زیرا این مصالح دسترسپذیرتر هستند و در بازار راحتتر تهیه میشوند. همچنین افزایش قیمتها در این مصالح محدودتر بوده است.»
شرایط کنونی بسیار نگرانکننده است و روزهای خوبی برای صنعت ساختمان نیست
این مقام صنفی خاطرنشان کرد: «در مجموع، شرایط کنونی بسیار نگرانکننده است و روزهای خوبی برای صنعت ساختمان نیست. بهویژه در دو ماه اخیر که افزایش قیمتها بسیار چشمگیر بوده است.»
افزایش ۶۰ درصدی دستمزد کارگران ساختمانی، در واقع کف افزایش قیمت تمامشده ساختمان است
رئیس انجمن انبوهسازان استان گلستان افزود: «علاوه بر این، افزایش دستمزد کارگران ساختمانی که ۶۰ درصد تعیین شده، طبعا به سایر گروههای فنی و تخصصی نیز سرایت میکند و همه مشمول این افزایش دستمزدها خواهند شد. در نتیجه، قیمت تمامشده ساختمان بهطور قابل توجهی افزایش یافته است.»
مرتضوی درباره حداقل افزایش قیمت هزینههای ساختوساز توضیح داد: «افزایش ۶۰ درصدی دستمزدها در واقع کف افزایش قیمت تمامشده ساختمان است و آنچه امروز در بخش دستمزدها مشاهده میکنیم را، تنها میتوان بهعنوان کف قیمت افزایش قیمت تمامشده در نظر گرفت.»
اگر شرایط کشور به همین صورت ادامه پیدا کند، قیمت تمامشده ساختمان میتواند به ۲ تا ۳ برابر سال گذشته نزدیک شود
این مقام صنفی در ادامه گفت: «اگر شرایط کشور به همین صورت ادامه پیدا کند و ما در همین وضعیت و بحرانهایی که امروز با آن مواجه هستیم، باقی بمانیم، میتوان انتظار داشت که قیمت تمامشده ساختمان به دو تا سه برابر سال گذشته نزدیک شود؛ این موضوع میتواند واقعا در حد یک فاجعه باشد.»
افزایش هزینههای ساخت، بازار مسکن را به سمت رکود عمیق سوق میدهد
رئیس انجمن انبوهسازان استان گلستان اظهار کرد: «حتی در سال گذشته نیز استطاعت و قدرت خرید قابل توجهی در بازار وجود نداشت و توان خرید مردم به میزان محسوسی کاهش یافته بود. در چهار تا پنج سال اخیر نیز در مقاطع قابل توجهی، بازار معاملات مسکن با رکود مواجه بوده است. حال، این افزایش قیمتهای تمامشده، علاوه بر محدودشدن امکان تامین مصالح، میتواند شرایط را بحرانیتر و پیچیدهتر کند و بازار مسکن را بهسمت یک رکود عمیق سوق دهد.»
او ادامه داد: «شخصا امیدوارم این روند ناپایدار و بلاتکلیف ادامه نداشته باشد و به سرعت به شرایط ثبات و پایداری در کشور برسیم و تلاطمهای موجود در اقتصاد نیز بهتدریج برطرف شده و به پایداری و ثبات قیمتها نزدیک شویم.»
امکان تعیین یک عدد مشخص برای هزینه ساختوساز وجود ندارد
رئیس انجمن انبوهسازان استان گلستان درباره متوسط قیمت تمامشده مسکن بیان کرد: «در خصوص هزینه ساخت، باید توجه داشت که تعیین یک عدد مشخص بههیچوجه امکانپذیر نیست؛ زیرا عوامل مختلفی از جمله نوع سازه، شیوههای ساخت و نوع مصالح مورد استفاده در آن تاثیرگذار هستند.»
او افزود: «با این حال، پیش از وقوع جنگ، هزینه ساخت برای ساختمانهای با کیفیت متوسط در بسیاری از مراکز استانها، حدود متری ۲۵ میلیون تومان بود. اکنون، با توجه به افزایش هزینههای ساخت، در بخش دستمزدها ۶۰ درصد و در بخش هزینه مصالح ساختمانی حداقل دو برابر افزایش قیمت داشتهایم.»
این مقام صنفی توضیح داد: «بنابراین اگر بخواهیم رقم فعلی هزینه ساخت را با رقمی که در بهمنماه سال گذشته بوده، مقایسه کنیم، حداقل با یک فاصله دو برابری نسبت به آن دوران مواجه هستیم. این وضعیت بسیار نگرانکننده است؛ زیرا با اعداد و ارقام فعلی، عملا امکان فروش واحدهای مسکونی با توجه به بضاعت و توان خرید مردم، وجود ندارد.»
تورم و افزایش ۲ برابری هزینههای ساختمان میتواند فاجعهبار باشد
رئیس انجمن انبوهسازان استان گلستان گفت: «همچنین مردم دیگر توان و تحمل افزایش دو برابری قیمت مسکن و هزینه ساخت را ندارند. از طرفی، سطح تورم روند افزایشی به خود گرفته و نقطه به نقطه به ۷۰ درصد و متوسط تورم نیز به حدود ۶۰ درصد رسیده است.»
او در ادامه اضافه کرد: «ما در تمام کالاهای ساختمانی و حتی اقلام خارج از صنعت ساختمان به سمت افزایشهای دو برابری در حال حرکت هستیم. از این رو، با افزایش دو برابری و بیشتر قیمت تمامشده مسکن مواجه شدهایم که میتواند واقعا فاجعهبار باشد.»
برخی سازندگان دیگر امکان تامین نقدیندگی برای ساختوساز را ندارند
مرتضوی توضیح داد: «سازندگانی که در حال حاضر برای ساختوساز اقدام میکنند، باید یک گردش نقدینگی معادل با دو برابر آنچه که در سال گذشته بوده، برای خود در نظر بگیرند که بسیار رقم قابل توجهی است.»
او در ادامه بیان کرد: «اساسا برخی از سازندگان هم امکان تامین چنین نقدینگی بالایی را ندارند. بنابراین، در صورتی که وضعیت فعلی ادامه پیدا کند، باید شاهد کوچکتر شدن صنعت ساختمان باشیم.»
امیدواریم افزایش قیمت مصالح ساختمانی حداقل به همان ۶۰ درصد محدود شود
این مقام صنفی بیان کرد: «انتظار، خواسته و آمال ما این است که به سمت یک ثبات و پایداری نسبی حرکت کنیم و این افزایش قیمتها، با توجه به رشد دستمزدها، به همان ۶۰ درصد محدود شود.»
مرتضوی ادامه داد: «نقطه امید ما این است که هزینههای صنعت ساختمان با افزایشی بیش از ۶۰ درصد مواجه نشود. یعنی حتی اگر رشد هزینهها به همین ۶۰ درصد محدود شود، باز هم امیدوار کننده است. با این حال، شرایط فعلی ما را به سمت افزایشهای دو برابری سوق میدهد.»