پزشکان متخصص در صدر مالیات اصناف؛ نانوایان کمترین سرانه مالیاتی را پرداخت کردند

بررسی آمار مالیاتی سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد پزشکان متخصص همچنان بالاترین سرانه مالیات را در میان اصناف پرداخت کرده‌اند، در حالی که نانوایان کمترین میزان مالیات به ازای هر مؤدی را داشته‌اند.

سازمان امور مالیاتی اطلاعات مربوط به مالیات پرداختی اصناف در سال‌های ۱۴۰۰، ۱۴۰۱ و ۱۴۰۳ را منتشر کرده است؛ آماری که صنوف مختلف از بازار و پزشکان گرفته تا داروسازان، آموزشگاه‌ها، جایگاه‌داران سوخت و کسب‌وکارهای اینترنتی را دربرمی‌گیرد.

بررسی این داده‌ها نشان می‌دهد تفاوت میان اصناف فقط به میزان مالیات پرداختی محدود نمی‌شود و تعداد مؤدیان هر صنف نیز نقش مهمی در رقم نهایی مالیات دارد. به همین دلیل، برای مقایسه دقیق‌تر وضعیت مالیاتی اصناف، بررسی **سرانه مالیات، یعنی متوسط مالیات پرداخت‌شده به ازای هر مؤدی** اهمیت بیشتری دارد.

پزشکان متخصص در صدر پرداخت مالیات

بر اساس اطلاعات منتشرشده، در سال ۱۴۰۳ پزشکان متخصص در میان صنوف بررسی‌شده بیشترین میزان مالیات را پرداخت کرده‌اند. این در حالی است که تعداد پزشکان متخصص کمتر از ۲۸ هزار نفر بوده، اما میزان مالیات پرداختی آنها از برخی صنوف بسیار پرجمعیت‌تر، از جمله پوشاک‌فروشان با بیش از ۱۰۰ هزار مؤدی، بیشتر بوده است.

در سوی دیگر، سیمانکاران و موزاییک‌سازان در میان صنوف مورد بررسی کمترین میزان مالیات کل را پرداخت کرده‌اند. بخش قابل توجهی از صنوفی که در انتهای جدول پرداخت مالیات قرار دارند، یا فعالیت‌هایی سنتی و کوچک‌مقیاس هستند یا تعداد بسیار محدودی مؤدی دارند.

این موضوع نشان می‌دهد مقایسه صرف مجموع مالیات پرداختی، بدون در نظر گرفتن تعداد فعالان هر صنف، نمی‌تواند تصویر دقیقی از بار مالیاتی مشاغل ارائه دهد.

سرانه مالیات؛ معیار دقیق‌تر برای مقایسه اصناف

برای بررسی دقیق‌تر میزان پرداخت مالیات، باید رقم مالیات پرداختی هر صنف بر تعداد مؤدیان آن تقسیم شود. این شاخص مشخص می‌کند که به‌طور متوسط هر مؤدی در یک صنف چه میزان مالیات پرداخت کرده است.

بر اساس همین معیار نیز پزشکان متخصص در سال ۱۴۰۳ همچنان در صدر قرار دارند و بیشترین سرانه مالیاتی را به خود اختصاص داده‌اند.

در مقابل، **نانوایان کمترین سرانه مالیات را در میان صنوف بررسی‌شده داشته‌اند.** بنابراین حتی پس از حذف اثر تعداد مؤدیان و مقایسه مالیات به ازای هر واحد صنفی، اختلاف میان برخی گروه‌های شغلی همچنان قابل توجه است.

اصناف پرمؤدی؛ ستون فقرات اقتصاد خرد

داده‌های سازمان امور مالیاتی همچنین نشان می‌دهد برخی صنوف از نظر تعداد مؤدیان، سهم بسیار بزرگی از فعالیت‌های اقتصادی خرد کشور را در اختیار دارند.

پوشاک‌فروشان، سوپرمارکت‌ها، خواربارفروشان و میوه‌فروشان از جمله صنوفی هستند که تعداد مؤدیان آنها بالاست. گستردگی این مشاغل در سراسر کشور باعث شده است این گروه‌ها را بتوان بخشی از ستون فقرات اقتصاد خرد و فعالیت‌های روزمره بازار دانست.

با این حال، تعداد بالای مؤدیان لزوماً به معنای سرانه مالیاتی بالا نیست. در واقع، ممکن است یک صنف تعداد بسیار زیادی فعال اقتصادی داشته باشد، اما متوسط مالیات پرداختی هر مؤدی آن در مقایسه با صنوف تخصصی‌تر پایین‌تر باشد.

برخی مشاغل در آستانه فراموشی

در طرف مقابل، برخی صنوف با تعداد بسیار محدودی مؤدی در کشور فعالیت می‌کنند. برای نمونه، تعداد مؤدیان صنف‌هایی مانند سیمانکاران و موزاییک‌سازان یا پیله و ابریشم‌کشان بسیار محدود است و در برخی موارد به کمتر از ۵۰ مؤدی در کل کشور می‌رسد.

این تعداد پایین می‌تواند نشان‌دهنده محدود شدن این فعالیت‌ها یا کاهش گستردگی برخی مشاغل سنتی در اقتصاد کشور باشد. به همین دلیل، پایین بودن مجموع مالیات پرداختی این گروه‌ها الزاماً به معنای پایین بودن مالیات هر مؤدی نیست و باید سرانه مالیاتی آنها نیز به‌صورت جداگانه بررسی شود.

 تفاوت مالیاتی اصناف فقط با تعداد مؤدیان توضیح داده نمی‌شود

در مجموع، داده‌های مالیاتی سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد تعداد مؤدیان یکی از عوامل مهم در تعیین رقم کل مالیات هر صنف است، اما برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت مالیاتی مشاغل، شاخص سرانه اهمیت بیشتری دارد.

بر این اساس، پزشکان متخصص نه‌تنها از نظر مجموع مالیات پرداختی در میان صنوف مورد بررسی در جایگاه بالایی قرار دارند، بلکه از نظر متوسط مالیات پرداختی هر مؤدی نیز در صدر هستند. در مقابل، نانوایان پایین‌ترین سرانه مالیاتی را به خود اختصاص داده‌اند.

این آمار همچنین تصویری از ساختار اقتصاد خرد کشور ارائه می‌دهد؛ از یک سو صنوفی مانند پوشاک، سوپرمارکت، خواربار و میوه‌فروشی با تعداد بالای فعالان، بخش گسترده‌ای از فعالیت‌های روزمره اقتصادی را پوشش می‌دهند و از سوی دیگر، برخی مشاغل سنتی با تعداد بسیار اندک مؤدی، سهم محدودی در ساختار اقتصادی امروز دارند.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما