اینترنت در بن‌بست سرمایه‌گذاری؛ توسعه فیبر نوری متوقف شد
عضو کمیسیون اینترنت سازمان نظام صنفی رایانه‌ای با هشدار درباره بحران اقتصادی صنعت ارتباطات گفت: فاصله میان تعرفه‌های اینترنت و هزینه‌های واقعی، سرمایه‌گذاری را متوقف کرده و توسعه فیبر نوری را به بن‌بست رسانده است.
بحران اقتصادی صنعت ارتباطات وارد مرحله‌ای شده که به گفته فعالان این حوزه، ادامه وضعیت فعلی می‌تواند توسعه زیرساخت‌های اینترنت کشور را با مشکل جدی مواجه کند. عضو کمیسیون اینترنت سازمان نظام صنفی رایانه‌ای معتقد است نبود تناسب میان تعرفه خدمات ارتباطی و افزایش هزینه‌ها، سرمایه‌گذاری در این بخش را غیراقتصادی کرده و توسعه شبکه فیبر نوری را نیز متوقف کرده است.
علی توسلی با اشاره به شرایط فعلی اینترنت ثابت و سیار تأکید کرد مشکل موجود صرفاً به کیفیت یا سرعت اینترنت محدود نمی‌شود، بلکه ریشه در مدل اقتصادی و قیمت‌گذاری خدمات ارتباطی دارد.
به گفته او، طی سال‌های گذشته تعرفه خدمات ارتباطی متناسب با تورم و افزایش هزینه‌های جاری رشد نکرده است. از سوی دیگر، شرکت‌های فعال در حوزه زیرساخت با هزینه‌های سنگینی مواجه هستند و قیمت تمام‌شده خدمات برای ارائه‌دهندگان اینترنت ثابت با درآمد آنها تناسب ندارد.
تعرفه‌های دستوری؛ مانع سرمایه‌گذاری در اینترنت
توسلی معتقد است ادامه این وضعیت، انگیزه سرمایه‌گذاری در اینترنت ثابت را کاهش داده است. به گفته او، وقتی هزینه سایر کالاها و خدمات افزایش پیدا می‌کند اما تعرفه خدمات زیرساختی ثابت می‌ماند، سرمایه‌گذاری در شبکه دیگر توجیه اقتصادی نخواهد داشت.
وی برای تشریح این وضعیت به افزایش هزینه خدمات حمل‌ونقل اینترنتی اشاره کرد و گفت هزینه استفاده از خدماتی مانند تاکسی‌های اینترنتی افزایش یافته، در حالی که زیرساخت اینترنتی مورد استفاده این کسب‌وکارها با همان سرعت رشد هزینه‌ها، افزایش تعرفه نداشته است.
توقف توسعه فیبر نوری
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های مطرح‌شده، توقف روند توسعه فیبر نوری است. توسلی با اشاره به اینکه در گذشته حدود چهار میلیون کاربر از سرویس‌های ADSL شرکت‌های خصوصی استفاده می‌کردند، گفت قرار بود شبکه‌های قدیمی به فیبر نوری ارتقا پیدا کنند و این موضوع در دولت و مجلس گذشته نیز مورد تأکید قرار گرفته بود.
با این حال، به گفته این فعال حوزه ارتباطات، روند توسعه فیبر نوری در شرایط فعلی تقریباً متوقف شده است؛ اتفاقی که می‌تواند فضای رقابتی بازار اینترنت ثابت را بیش از پیش محدود کند.
او معتقد است توقف توسعه فیبر نوری در کنار هزینه‌های بالای زیرساخت و افزایش حضور شرکت مخابرات، فشار مضاعفی بر شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت ثابت وارد کرده است. در چنین شرایطی، شرکت‌های خصوصی برای حفظ کاربران و ادامه فعالیت با چالش جدی مواجه هستند.
اپراتورهای موبایل هم در امان نیستند
شرایط اپراتورهای تلفن همراه در نگاه نخست متفاوت به نظر می‌رسد، اما به گفته توسلی، آنها نیز از فشارهای اقتصادی صنعت ارتباطات مصون نیستند.
اپراتورهای سیار به دلیل برخورداری از ده‌ها میلیون مشترک و گردش مالی بالاتر، فعلاً ظرفیت بیشتری برای تحمل هزینه‌های سنگین دارند. با این حال، نگهداری و توسعه شبکه‌های گسترده تلفن همراه نیز هزینه بالایی دارد.
توسلی ورود اپراتورهایی مانند همراه اول و ایرانسل به حوزه‌های مختلف اقتصاد دیجیتال را نیز بخشی از تلاش آنها برای متنوع کردن منابع درآمدی دانست و گفت درآمدهای جانبی، در شرایط فعلی نقش یک ضربه‌گیر موقت را برای اپراتورها ایفا می‌کنند و لزوماً به معنای سودآوری بالای فروش خدمات اینترنتی نیست.
هزینه تجهیزات دلاری و درآمدهای ریالی
یکی از چالش‌های مشترک شرکت‌های اینترنت ثابت و اپراتورهای سیار، افزایش هزینه تجهیزات و سرمایه‌گذاری است. بخش قابل توجهی از تجهیزات مورد نیاز شبکه با ارز تأمین می‌شود، در حالی که درآمد شرکت‌ها عمدتاً ریالی است.
توسلی با تأیید این مسئله گفت اپراتورهای سیار برای توسعه فناوری‌هایی مانند 5G باید تجهیزات مورد نیاز خود را با هزینه‌های دلاری تهیه کنند. بنابراین، ادامه شرایط فعلی می‌تواند در آینده فشار بیشتری بر اپراتورها وارد کند.
به گفته او، در مدل‌های جدید جهانی، اینترنت ثابت و سیار بیش از گذشته به سمت همگرایی حرکت کرده‌اند تا از طریق ترکیب زیرساخت‌ها و منابع، هزینه‌های سرمایه‌گذاری و نگهداری مدیریت شود.
افزایش تعرفه کافی نیست
توسلی اصلاح تعرفه‌ها را یکی از اقدامات ممکن برای کاهش فشار اقتصادی بر صنعت ارتباطات دانست، اما تأکید کرد افزایش تعرفه به تنهایی نمی‌تواند مشکل را حل کند.
به گفته او، اصلاح تعرفه در اختیار کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات قرار دارد و افزایش قیمت خدمات می‌تواند در کوتاه‌مدت به شرکت‌ها کمک کند، اما مسئله اصلی، امکان سرمایه‌گذاری و توسعه زیرساخت است.
وی تأکید کرد سرویس‌های ADSL عملاً در مسیر حذف قرار گرفته‌اند و اگر شرکت‌های اینترنت ثابت نتوانند شبکه خود را به فیبر نوری منتقل کنند، حتی افزایش تعرفه نیز نمی‌تواند مشکلات آنها را برطرف کند.
بر این اساس، ادغام و ترکیب شرکت‌های اینترنت ثابت با اپراتورهای تلفن همراه می‌تواند یکی از گزینه‌های پیش‌رو برای شرکت‌های باقی‌مانده در این بازار باشد؛ هرچند حل ریشه‌ای بحران، نیازمند اصلاح مدل اقتصادی صنعت ارتباطات، رفع موانع توسعه فیبر نوری و اتخاذ سیاست‌های پایدار از سوی دولت و نهادهای تنظیم‌گر است.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام