بخش خصوصی زیر فشار جنگ، تورم و مقررات متغیر/ روایت رئیس اتاق تهران از موانع تولید

محمود نجفی‌عرب، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران، با انتقاد از افزایش مقررات و مداخلات دولتی در فعالیت‌های اقتصادی اعلام کرد: هرچه شرایط کشور دشوارتر می‌شود، حجم صدور بخشنامه‌ها و آیین‌نامه‌ها و میزان مداخله دستگاه‌های حکمرانی در اقتصاد نیز افزایش پیدا می‌کند.

نجفی‌عرب روز یکشنبه در نهمین دوره جشنواره امین‌الضرب، با اشاره به بررسی‌های انجام‌شده درباره تعداد مقررات و بخشنامه‌های اقتصادی گفت: همکاران اتاق بازرگانی در جریان رصدی که طی شهریورماه انجام دادند، تعداد بخشنامه‌ها و آیین‌نامه‌های صادرشده از سوی دستگاه‌های حکمرانی را بررسی کردند و به آمار قابل‌توجهی رسیدند.

به گفته وی، تنها در طول شهریورماه بیش از ۱۰۰ بخشنامه از سوی دستگاه‌های مختلف اجرایی در موضوعات و حوزه‌های گوناگون اقتصادی صادر شده است؛ آماری که از تداوم تعدد مقررات، تغییرات مکرر تصمیمات و مداخلات گسترده در فعالیت‌های اقتصادی حکایت دارد.

رئیس اتاق بازرگانی تهران تأکید کرد: این وضعیت مشکلات متعددی برای فعالان اقتصادی ایجاد می‌کند و توان بنگاه‌ها برای برنامه‌ریزی، پیش‌بینی شرایط آینده و اتخاذ تصمیم‌های بلندمدت را کاهش می‌دهد. در شرایطی که تولیدکنندگان و صاحبان کسب‌وکار با پیامدهای جنگ، تورم، کمبود نقدینگی و محدودیت‌های بازار دست‌وپنجه نرم می‌کنند، افزایش مقررات و بخشنامه‌های متعدد می‌تواند فشار مضاعفی بر فعالیت آنها وارد کند.

خسارت جنگ، محدودیت بازار و کمبود سرمایه در گردش

نجفی‌عرب با اشاره به خسارت‌های اقتصادی ناشی از دو جنگ اخیر اظهار کرد: در جریان این جنگ‌ها، آسیب‌های گسترده‌ای به کشور وارد شد و جان و مال مردم در معرض تهدید قرار گرفت. بخش خصوصی نیز از جنبه‌های مختلف متحمل خسارت شد و آثار این آسیب‌ها همچنان بر فعالیت بنگاه‌های اقتصادی تأثیر می‌گذارد.

وی نخستین آسیب وارده به بخش خصوصی را حمله مستقیم به تعدادی از صنایع بزرگ و کوچک و کارخانه‌های مستقر در شهرک‌های صنعتی دانست و گفت: تخریب واحدهای صنعتی در جریان این حملات، خسارت‌هایی ایجاد کرده که جبران آنها به‌سادگی امکان‌پذیر نیست و بازسازی ظرفیت‌های تولیدی آسیب‌دیده به زمان و منابع مالی قابل‌توجهی نیاز دارد.

رئیس اتاق بازرگانی تهران، دشوار شدن دسترسی به بازارهای صادراتی و وارداتی را دومین چالش مهم بخش خصوصی عنوان کرد و افزود: شرایط خاص جنگی، مبادلات تجاری را با محدودیت مواجه کرده و دسترسی بنگاه‌ها به سرمایه در گردش را نیز دشوار یا حتی در برخی موارد ناممکن ساخته است. جذب سرمایه‌گذاری خارجی هم در چنین شرایطی با موانع بیشتری روبه‌رو می‌شود.

به گفته نجفی‌عرب، مشکلات داخلی محیط کسب‌وکار نیز در این وضعیت تشدید شده و افزایش فزاینده تورم، موجب چندبرابر شدن موجودی انبارها و تحمیل هزینه‌های بیشتر به بنگاه‌های اقتصادی شده است.

ضرورت بازتاب دقیق مشکلات بخش خصوصی در رسانه‌ها

رئیس اتاق بازرگانی تهران با تأکید بر نقش رسانه‌ها در انعکاس مسائل اقتصادی کشور گفت: رسانه‌ها باید مشکلات موجود را با دقت و مسئولیت‌پذیری منعکس کنند تا زمینه آسیب‌شناسی و شناسایی راهکارهای رفع موانع فراهم شود.

وی با بیان اینکه بخش خصوصی به‌تنهایی قادر به عبور از شرایط دشوار کنونی نیست، افزود: حل مشکلات موجود به همراهی و همدلی مردم و دولت نیاز دارد و همه بخش‌ها باید در این مسیر همکاری کنند.

نجفی‌عرب با اشاره به نقش فعالان اقتصادی در تأمین نیازهای کشور در دوره اخیر اظهار کرد: به تأیید رئیس‌جمهور، بخش خصوصی در این دوره بیشترین کمک را به دولت ارائه کرد و اجازه نداد جریان تأمین و توزیع کالا حتی برای یک روز در کشور مختل شود. فعالان اقتصادی با احساس مسئولیت، همدلی و فداکاری در کنار کشور ایستادند و تلاش کردند نیازهای مردم بدون وقفه تأمین شود.

وی تأکید کرد: این نقش‌آفرینی باید به‌درستی برای جامعه تبیین شود؛ زیرا همچنان در برخی موارد، تصویر ارائه‌شده از فعالان اقتصادی متأثر از نگاه‌های نادرست گذشته است و کارآفرینان و صاحبان بنگاه‌ها افرادی معرفی می‌شوند که صرفاً به دنبال منافع شخصی خود هستند.

رئیس اتاق بازرگانی تهران نقش رسانه‌ها را در اصلاح این نگاه مهم دانست و گفت: رسانه‌ها می‌توانند با معرفی زندگی کارآفرینان و بررسی منصفانه دشواری‌ها، تلاش‌ها و زحماتی که برای ایجاد و توسعه بنگاه‌های اقتصادی متحمل شده‌اند، تصویر واقعی‌تری از فعالیت بخش خصوصی به جامعه ارائه دهند.

مشکلات بنگاه‌ها باید به مطالبه عمومی تبدیل شود

نجفی‌عرب با تأکید بر اینکه بنگاه‌های اقتصادی باید متناسب با توانمندی‌ها، ظرفیت‌ها و تلاش خود امکان رشد داشته باشند، اظهار کرد: تجربه نشان داده است تا زمانی که یک موضوع به مطالبه عمومی تبدیل نشود، حاکمیت برای اصلاح آن به‌طور جدی وارد عمل نخواهد شد.

وی افزود: رسانه‌ها باید مشکلات بنگاه‌های اقتصادی را از سطح گلایه‌های پراکنده فعالان این بخش فراتر ببرند و آنها را به مطالبه‌ای عمومی برای اصلاح سیاست‌ها و تصمیم‌گیری‌های اقتصادی تبدیل کنند.

رئیس اتاق بازرگانی تهران همچنین با اشاره به ظرفیت رسانه‌های قدرتمند در عرصه بین‌المللی گفت: رسانه‌ها می‌توانند پیامدهای ادامه درگیری‌ها را به طرف‌های متخاصم و افکار عمومی جهان منتقل کنند. باید این واقعیت برای مردم کشورهای مختلف تبیین شود که تداوم درگیری‌های منطقه‌ای به زیان اقتصادهای گوناگون جهان است و هزینه سیاست‌های جنگی آمریکا در نهایت بر زندگی روزمره مردم این کشور و سایر جوامع نیز تأثیر می‌گذارد.

به گفته وی، رسانه‌ها و نیروهای اجتماعی از ظرفیت لازم برای آگاه‌سازی افکار عمومی جهان درباره پیامدهای اقتصادی و اجتماعی جنگ برخوردارند و باید از این توان برای تبیین هزینه‌های درگیری و ضرورت صلح و ثبات استفاده کنند.

شرایط جنگی نباید بهانه‌ای برای کاهش شفافیت اقتصادی شود

نجفی‌عرب در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت حفظ شفافیت در شرایط خاص کشور تأکید کرد و گفت: ممکن است شرایط جنگی اقتضا کند برخی تصمیمات و اقدامات در چارچوب محرمانگی قرار گیرند، اما این موضوع نباید بهانه‌ای برای حرکت اقتصاد ایران به سمت عدم شفافیت باشد.

وی افزود: رسانه‌ها باید تحولات و شرایط حاکم بر کشور را به‌دقت رصد کنند و اجازه ندهند شفافیت اقتصادی تحت تأثیر وضعیت خاص از بین برود. نظارت رسانه‌ای و اطلاع‌رسانی مسئولانه در چنین شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

رئیس اتاق بازرگانی تهران همچنین با اشاره به ضرورت رعایت اصول حرفه‌ای در انتشار اخبار اظهار کرد: در شرایط جنگی، رسانه‌ها نباید با انتشار هر خبر یا بازتاب هر اظهارنظری موجب نگرانی و ناامیدی مردم شوند. همه نقل‌قول‌ها لزوماً معتبر و مبتنی بر آگاهی نیستند و برخی افراد نیز ممکن است با هدف شهرت‌سازی و کسب اعتبار، اظهارنظرهایی مطرح کنند که پشتوانه کارشناسی کافی ندارد.

نجفی‌عرب تأکید کرد: رسانه‌ها باید میان افراد متخصص، دلسوز و معتبر با اشخاص فاقد اعتبار و صلاحیت کارشناسی تفاوت قائل شوند و در انتخاب افرادی که به آنها تریبون می‌دهند، دقت کنند. اعتبارسنجی منابع خبری و اظهارنظرهای کارشناسی از مسئولیت‌های مهم رسانه‌هاست.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما