معیشت بیش از نیمی از کاربران به پایداری اینترنت گره خورده است

یافته‌های جدیدترین نظرسنجی ملی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) نشان می‌دهد ضریب نفوذ اینترنت در میان جمعیت بالای ۱۵ سال کشور به ۸۹.۳ درصد رسیده و بیش از نیمی از کاربران، معیشت و درآمد خود را به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم وابسته به اینترنت و فضای مجازی می‌دانند؛ آماری که بیانگر نقش پررنگ اقتصاد دیجیتال در زندگی روزمره ایرانیان است.

مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) در اواخر خردادماه سال جاری طرح ملی «سنجش نگرش کاربران درباره شبکه‌های اجتماعی و فناوری‌های ارتباطی» را اجرا کرد. این نظرسنجی با جامعه آماری چهار هزار و ۵۴۵ نفر از افراد بالای ۱۵ سال ساکن مناطق شهری و روستایی کشور انجام شد که از میان آن‌ها چهار هزار و ۶۰ نفر از کاربران اینترنت به‌عنوان نمونه اصلی مورد بررسی قرار گرفتند. اطلاعات این پیمایش از طریق مصاحبه حضوری گردآوری شده است.

اینترنت به زیرساختی فراگیر در زندگی ایرانیان تبدیل شده است

بررسی نتایج این پیمایش نشان می‌دهد که در حال حاضر ۸۹.۳ درصد از جمعیت بالای ۱۵ سال کشور از اینترنت استفاده می‌کنند و تنها ۱۰.۷ درصد از افراد در این گروه سنی، کاربر اینترنت نیستند. این میزان نفوذ، نشان‌دهنده جایگاه اینترنت به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های اصلی زندگی روزمره، ارتباطات، آموزش، خدمات و فعالیت‌های اقتصادی در کشور است.

اقتصاد دیجیتال؛ منبع درآمد برای بیش از نیمی از کاربران

یکی از محورهای اصلی این نظرسنجی، بررسی میزان وابستگی معیشت و درآمد شهروندان به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی بوده است.

بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، ۲۰.۳ درصد از کاربران اعلام کرده‌اند که درآمد و معیشت آن‌ها «زیاد» یا «خیلی زیاد» به اینترنت و فضای مجازی وابسته است. همچنین ۹.۳ درصد میزان این وابستگی را «متوسط» و ۲۵.۸ درصد آن را «کم» ارزیابی کرده‌اند.

در مقابل، ۴۳.۵ درصد از پاسخ‌دهندگان عنوان کرده‌اند که درآمد آن‌ها هیچ وابستگی‌ای به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی ندارد.

برآیند این آمار نشان می‌دهد که ۵۵.۴ درصد از کاربران اینترنت در کشور، به درجات مختلف، معیشت و درآمد خود را وابسته به پایداری اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و خدمات دیجیتال می‌دانند؛ موضوعی که اهمیت زیرساخت‌های ارتباطی در اقتصاد کشور را بیش از گذشته نمایان می‌کند.

اکثریت مردم اقتصاد دیجیتال را اشتغال‌زا می‌دانند

این نظرسنجی همچنین دیدگاه کاربران درباره آثار اقتصادی کسب‌وکارهای اینترنتی را مورد بررسی قرار داده است.

بر اساس یافته‌ها، ۵۸ درصد از پاسخ‌دهندگان معتقدند کسب‌وکارهای اینترنتی فرصت‌های شغلی جدیدی در اقتصاد کشور ایجاد می‌کنند. همچنین ۴۵ درصد بر این باورند که توسعه این کسب‌وکارها موجب افزایش رفاه عمومی شده است.

از سوی دیگر، ۳۰.۲ درصد از کاربران معتقدند فعالیت پلتفرم‌های دیجیتال به افزایش درآمدهای دولت کمک می‌کند و ۱۹.۲ درصد نیز این کسب‌وکارها را عاملی برای کاهش هزینه‌های دولت می‌دانند.

در مقابل، تنها ۱۷.۱ درصد از شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی نسبت به کاهش فرصت‌های شغلی سنتی در نتیجه توسعه اقتصاد دیجیتال ابراز نگرانی کرده‌اند؛ موضوعی که نشان‌دهنده نگاه غالباً مثبت افکار عمومی نسبت به گسترش فناوری‌های نوین و کسب‌وکارهای آنلاین است.

خرید اینترنتی و تاکسی‌های آنلاین؛ پرکاربردترین خدمات دیجیتال

نتایج این پیمایش همچنین تصویری از الگوی استفاده مردم از خدمات اقتصاد دیجیتال در یک سال گذشته ارائه می‌دهد.

بر این اساس، خرید آنلاین با سهم ۵۷.۱ درصدی، پرکاربردترین خدمت دیجیتال در میان کاربران اینترنت بوده است. پس از آن، استفاده از خدمات حمل‌ونقل اینترنتی مانند اسنپ و تپسی با ۵۵.۵ درصد در رتبه دوم قرار گرفته است.

همچنین ۳۷.۹ درصد از پاسخ‌دهندگان از خدمات آموزش مجازی استفاده کرده‌اند. رزرو اینترنتی بلیت، هتل و اقامتگاه‌های بوم‌گردی نیز با ۱۷.۹ درصد و خدمات نظافت و تعمیرات منزل با ۸.۹ درصد، دیگر خدمات پرکاربرد اقتصاد دیجیتال در میان کاربران بوده‌اند.

علاوه بر این، ۲۷.۶ درصد از شرکت‌کنندگان اعلام کرده‌اند که پلتفرم‌های بزرگ داخلی از جمله اسنپ، تپسی، دیجی‌کالا و فیلیمو، به میزان «زیاد» یا «خیلی زیاد» در تأمین نیازهای معیشتی و رفاهی روزمره آن‌ها نقش مؤثری ایفا می‌کنند.

بررسی نتایج این نظرسنجی نشان می‌دهد اینترنت و اقتصاد دیجیتال دیگر صرفاً ابزاری برای ارتباطات یا سرگرمی نیستند، بلکه به بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی اقتصادی و معیشتی خانوارهای ایرانی تبدیل شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که تداوم فعالیت بسیاری از کسب‌وکارها، اشتغال افراد و ارائه خدمات روزمره، به پایداری این زیرساخت وابسته است.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما