هشدار یک کارشناس بانکی: با این شرایط، بریکس گشایش بزرگی ایجاد نمیکند
یک کارشناس اقتصادی با تردید نسبت به اثرگذاری کریدور مالی اختصاصی بریکس تأکید کرد که مشکل روابط مالی ایران صرفاً به آمریکا محدود نیست و بدون عادیسازی روابط اقتصادی با جهان، چنین سازوکارهایی گشایش قابلتوجهی ایجاد نخواهند کرد.
یک کارشناس اقتصادی و مسائل بانکی، با تردید نسبت به امکان ایجاد گشایش قابلتوجه از طریق کریدور مالی اختصاصی بریکس، تأکید کرد که مشکل روابط مالی ایران صرفاً به آمریکا محدود نمیشود و بدون حل ریشهای چالشهای روابط ایران با جهان، چنین سازوکارهایی نمیتوانند تحول بزرگی در مناسبات مالی کشور ایجاد کنند.
کامران ندری در گفتوگو درباره پیشنهاد رئیس کل بانک مرکزی برای ایجاد کریدور مالی اختصاصی بریکس، اظهار کرد: مسئله اصلی این است که بسیاری از کشورها برای برقراری روابط مالی با ایران باید هزینه روابط خود با آمریکا و کشورهای متحد این کشور را نیز در نظر بگیرند. مشخص نیست کشورها تا چه اندازه حاضر باشند برای توسعه روابط مالی با ایران، از بخشی از منافع اقتصادی خود در ارتباط با آمریکا صرفنظر کنند.
وی با بیان اینکه نسبت به عملیاتی شدن چنین پیشنهادهایی خوشبین نیست، افزود: ایران برای ایجاد گشایش پایدار در روابط مالی خود، باید روابطش را با کشورهای مهم جهان عادیسازی کند. عادیسازی روابط به معنای تسلیم شدن در برابر خواستههای دیگر کشورها نیست، بلکه به معنای حرکت به سمت روابط متعارف و عادی میان کشورهاست.
مشکل ایران فقط آمریکا نیست
این کارشناس اقتصادی با اشاره به نقش سایر کشورها در اجرای تحریمها تصریح کرد: اگرچه آمریکا در حال حاضر بهطور آشکار با ایران دشمنی میکند، اما تحریمها زمانی میتوانند تا این اندازه اثرگذار باشند که سایر کشورهای جهان نیز با آن همراهی کنند. بنابراین مسئله را نمیتوان صرفاً به رابطه تهران و واشنگتن محدود کرد.
ندری ادامه داد: ممکن است برخی کشورها نارضایتی خود از شرایط و نحوه تعامل ایران با جهان را به صراحت بیان نکنند، اما واقعیت این است که بخش قابل توجهی از محدودیتهای مالی ایران به نوع روابط کشور با مجموعه اقتصاد جهانی بازمیگردد.
وی تأکید کرد: اگر مشکلات به صورت ریشهای حل نشوند، بعید است پیشنهادهایی مانند ایجاد کریدور مالی اختصاصی بریکس بتوانند گشایش قابلتوجهی ایجاد کنند. البته ممکن است در صورت عملیاتی شدن این سازوکار، منافع محدودی برای ایران به همراه داشته باشد، اما چنین طرحی به تنهایی نمیتواند مشکل اصلی روابط مالی کشور را برطرف کند.
عضویت در پیمانهای بینالمللی بدون حل مشکلات اصلی کافی نیست
این کارشناس مسائل بانکی درباره دستاورد حضور ایران در پیمانها و سازمانهای بینالمللی نیز گفت: اگر مشکلات ایران با قدرتهای بزرگ اقتصادی و سیاسی جهان حل نشود، این پیمانها در نهایت نمیتوانند کمک چندانی به اقتصاد کشور کنند و نباید انتظار داشت صرف عضویت در آنها گشایش بزرگی در روابط مالی ایجاد کند.
ندری خاطرنشان کرد: شرایط فعلی به گونهای است که ایران در مقابل بخش بزرگی از جهان قرار گرفته و نمیتوان مسائل مختلف اقتصادی و سیاسی را از یکدیگر جدا کرد. روابط مالی، تجارت خارجی و مناسبات سیاسی به یکدیگر وابسته هستند و نمیتوان انتظار داشت بدون اصلاح یکی از این بخشها، بخش دیگر به شکل پایدار بهبود پیدا کند.
وی با اشاره به محدودتر شدن روابط ایران با جهان در یک سال گذشته افزود: طی این مدت، همکاری اقتصادی با ایران دشوارتر شده و پس از جنگ نیز احتمال دارد محدودیتها افزایش پیدا کند. بنابراین باید مسئله را فراتر از رابطه ایران و آمریکا دید و موضوع اصلی را در چارچوب رابطه ایران با اقتصاد جهانی بررسی کرد.
چرا روسیه توانسته روابط مالی خود را بهتر مدیریت کند؟
ندری در پاسخ به مقایسه وضعیت ایران و روسیه اظهار کرد: روسیه با وجود تحریمها و درگیری در جنگ، از روابط اقتصادی و فرهنگی گستردهتری با سایر کشورها برخوردار است و این ارتباطات تاریخی باعث شده شرایط آن با ایران متفاوت باشد.
وی افزود: روسیه در گذشته روابط اقتصادی گستردهای با کشورهای مختلف، بهویژه کشورهای اروپایی، داشته است. چنین روابطی به دلیل درهمتنیدگیهای اقتصادی و تجاری، بهسادگی و در کوتاهمدت قابل قطع نیستند و همین موضوع به روسیه امکان داده است بخشی از مناسبات اقتصادی خود را حفظ کند.
این کارشناس اقتصادی البته تأکید کرد که ادامه شرایط موجود برای روسیه نیز بدون هزینه نخواهد بود و گفت: اگر روابط روسیه با کشورهای اروپایی در بلندمدت اصلاح نشود، این مناسبات به تدریج کاهش پیدا خواهد کرد و هر دو طرف متضرر خواهند شد، هرچند به نظر میرسد آسیب روسیه از این روند بیشتر باشد.
ندری در نهایت تأکید کرد که تجربه روسیه نشان میدهد روابط مالی بینالمللی صرفاً با ایجاد یک کانال یا پیمان جدید شکل نمیگیرد، بلکه پشتوانه آن شبکهای از روابط اقتصادی، تجاری و سیاسی با کشورهای مختلف است؛ بنابراین برای ایجاد گشایش پایدار، ایران نیازمند حل ریشهای چالشهای خود در مناسبات با اقتصاد جهانی است.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما