پورمحمدی جزئیات تغییر نظام بودجهریزی را اعلام کرد/ پاداش کیفیت و صرفهجویی برای معلمان و کادر درمان
رئیس سازمان برنامه و بودجه از اجرای نظام بودجهریزی مبتنی بر عملکرد در مدارس و مراکز درمانی خبر داد؛ روشی که بر اساس آن، منابع مستقیماً به واحدهای اجرایی اختصاص مییابد و صرفهجویی حاصل از کاهش هزینهها میتواند برای افزایش دریافتی کارکنان و ارتقای تجهیزات همان مراکز هزینه شود.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور از تغییر سازوکار تخصیص منابع در بخشهای آموزش و بهداشت خبر داد و اعلام کرد در نظام جدید بودجهریزی مبتنی بر عملکرد، کیفیت خدمات مدارس و بیمارستانها استانداردسازی میشود و بودجه متناسب با سطح خدمات مورد انتظار در اختیار واحدهای اجرایی قرار میگیرد. بر اساس این روش، منابع مستقیماً به مدارس و مراکز درمانی پرداخت خواهد شد و صرفهجویی در هزینهها نیز به همان مجموعه بازمیگردد تا برای افزایش دریافتی کارکنان و بهبود امکانات استفاده شود.
سیدحمید پورمحمدی در حاشیه مراسم امضای تفاهمنامه بودجهریزی مبتنی بر عملکرد میان سازمان برنامه و بودجه، سازمان اداری و استخدامی کشور و وزارتخانههای تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و آموزش و پرورش، در جمع خبرنگاران اظهار کرد: با اجرای این تفاهمنامه، امکان تعیین و استانداردسازی کیفیت خدمات آموزشی و بهداشتی فراهم میشود. پس از مشخص شدن سطح کیفی مورد انتظار، هزینه لازم برای ارائه این خدمات نیز برآورد و به مدارس و بیمارستانها اعلام خواهد شد.
وی توضیح داد: بر اساس این سازوکار، به هر مدرسه یا مرکز درمانی اعلام میشود که خدمات خود را با چه سطحی از کیفیت ارائه کند. در صورتی که مجموعه موردنظر استانداردهای تعیینشده را رعایت کند و همزمان هزینههای خود را کاهش دهد، منابع صرفهجوییشده به همان واحد بازگردانده میشود تا در اختیار معلمان، کارکنان مدارس، کادر درمان یا مراکز درمانی قرار گیرد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه با اشاره به امکان افزایش کیفیت خدمات از طریق این روش افزود: برای مثال، ممکن است یک مدرسه تصمیم بگیرد در ساعات خارج از برنامه آموزشی نیز به دانشآموزان آموزش دهد یا از ابزارها و شیوههای جدید آموزشی استفاده کند. چنین اختیاراتی میتواند زمینه رقابت میان مراکز آموزشی و درمانی را برای ارتقای کیفیت خدمات فراهم کند. در عین حال، کاهش هزینهها نیز به نفع همان مجموعه خواهد بود و منابع حاصل از آن دوباره در اختیار مدرسه یا بیمارستان قرار میگیرد.
پورمحمدی با بیان اینکه زیرساختهای نظام بودجهریزی مبتنی بر عملکرد در سالهای اخیر طراحی شده است، گفت: سامانههای موردنیاز برای اجرای این شیوه مشخص شده و امکان پرداخت منابع به ذینفع نهایی نیز فراهم آمده است.
وی با تشریح تفاوت روش جدید با سازوکار قبلی تخصیص بودجه اظهار کرد: پیش از این، سازمان برنامه و بودجه منابع را در اختیار وزارتخانههای آموزش و پرورش یا بهداشت قرار میداد و پس از آن، اعتبار از طریق استانها به مدارس و بیمارستانها میرسید. در این فرآیند، واحدی که در نهایت مسئول ارائه خدمت بود، سهم محدودی از منابع دریافت میکرد.
معاون رئیسجمهور ادامه داد: در روش جدید، اعتبار مستقیماً به واحد نهایی ارائهدهنده خدمت پرداخت میشود و از آن انتظار میرود با بهرهوری و کیفیت بالاتر فعالیت کند. همچنین اگر مدرسه یا بیمارستان بتواند هزینههای خود را بیش از میزان پیشبینیشده کاهش دهد، منابع صرفهجوییشده در همان مجموعه باقی خواهد ماند.
وی تأکید کرد که این تغییر، ساختار بودجهریزی دستگاهها را دستخوش تحول میکند. اجرای طرح در مرحله نخست با وزارتخانههای آموزش و پرورش و بهداشت و درمان آغاز شده و قرار است مطابق تکلیف برنامه هفتم توسعه، از سال آینده به سایر دستگاههای اجرایی نیز گسترش یابد.
افزایش دریافتی معلمان و کادر درمان از محل صرفهجویی
رئیس سازمان برنامه و بودجه در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر این شیوه بر حقوق و دریافتی معلمان و کارکنان حوزه درمان گفت: در روش جدید، مدارس و بیمارستانها اختیار بیشتری برای مدیریت منابع و هزینههای خود خواهند داشت و میتوانند از محل صرفهجویی، پرداخت بیشتری به کارکنانشان داشته باشند.
پورمحمدی برای توضیح این سازوکار به برخی هزینههای قابل کنترل در مدارس اشاره کرد و افزود: مواردی مانند مصرف بیرویه آب و برق، روشن ماندن مستمر سیستمهای گرمایشی یا استفاده نامناسب از امکانات، در کنار مشکلاتی مانند خرابی تجهیزات آموزشی، میتواند با مدیریت بهتر هزینهها اصلاح شود. در صورت کاهش هزینهها، منابع حاصل به همان مدرسه بازمیگردد تا برای پرداخت به معلمان و کارکنان یا بهبود امکانات مورد استفاده قرار گیرد.
به گفته وی، در این الگو بخشی از اختیاراتی که پیشتر در سطح مرکزی و پایتخت متمرکز بود، به مدارس و مراکز درمانی واگذار میشود. در نتیجه، هر مجموعه میتواند متناسب با عملکرد خود منابع بیشتری برای پرداخت به کارکنان و ارتقای تجهیزات در اختیار داشته باشد.
پورمحمدی تأکید کرد: اجرای این فرآیند از یکسو میتواند دریافتی معلمان و کادر درمان را افزایش دهد و از سوی دیگر، زمینه استفاده مدارس و بیمارستانها از تجهیزات باکیفیتتر و کارآمدتر را فراهم کند.
وی در پایان از برنامه سازمان برای گسترش این الگو به حوزههای دیگر خبر داد و گفت: در مراحل بعدی، بودجهریزی مبتنی بر عملکرد میتواند به پیمانکاران پروژههای عمرانی و حتی حوزه پرداخت یارانههای نقدی نیز تسری پیدا کند.
رئیس سازمان برنامه و بودجه با تأکید بر نقش مشوقهای مالی در اصلاح الگوی مصرف افزود: توصیههای اخلاقی برای صرفهجویی در مصرف آب، برق و گاز بهتنهایی ممکن است اثرگذاری محدودی داشته باشد، اما پیوند دادن صرفهجویی با منابع مالی و امکان ارتقای امکانات، انگیزه بیشتری برای مدیریت هزینهها ایجاد میکند. بر این اساس، مراکزی که منابع خود را بهتر مدیریت کنند، امکان بهبود خدمات و رقابت با سایر واحدهای آموزشی و درمانی را خواهند داشت.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما