نرخ سوم بنزین ۵ هزار تومان شد/بازار خودرو در انتظار نوسان قیمت
با مصوبه اخیر هیأت وزیران، از نیمه آذرماه نرخ بنزین سهمیهای خودروهای نوشماره و بنزین آزاد به ۵ هزار تومان میرسد؛ کارشناسان میگویند این تصمیم میتواند به ویژه بر خودروهای اقتصادی و کممصرف اثرگذار باشد و نوسانات کوتاهمدت در بازار خودرو ایجاد کند.
براساس مصوبه اخیر هیأت وزیران که روز گذشته منتشر شد، از نیمه آذرماه نرخ بنزین آزاد و نرخ بنزین سهمیهای خودروهای نوشماره مطابق با ۱۰ درصد قیمت خرید بنزین از پالایشگاه، یعنی ۵ هزار تومان، تعیین خواهد شد. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که پیشتر سیاستگذاران بارها بر گران نشدن بنزین تأکید داشتند.
هدف اصلی سیاستگذار از این افزایش قیمت، آمادهسازی تدریجی افکار عمومی برای تثبیت نرخ ۵ هزار تومانی بنزین اعلام شده و کارشناسان میگویند دور از انتظار نیست که در آینده نرخهای فعلی ۱۵۰۰ و ۳ هزار تومان نیز به همین سطح نزدیک شود.
بابک صدرایی، کارشناس صنعت خودروسازی، در این باره گفت: «منطق افزایش نرخ بنزین برای خودروهای نوشماره بیش از هر چیز نیازمند شفافسازی از سوی سیاستگذار است. اثر این افزایش بر خریداران خودروهای نو کمتر احساس میشود، زیرا افرادی که توان خرید خودروهای ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان یا بیشتر را دارند، فشار کمتری از محل افزایش هزینه سوخت متحمل میشوند.»
صدرایی افزود: «به نظر میرسد سیاستگذار از قشر توانمندتر جامعه شروع کرده تا به صورت تدریجی این افزایش قیمت در سایر لایههای جامعه نهادینه شود؛ این اقدام در واقع یک برنامهریزی روانی مرحلهبهمرحله برای تثبیت نرخ جدید سوخت است.»
وی با تأکید بر فشار مضاعف بر معیشت مردم گفت: «بهتر بود چنین تصمیمی در ابتدای سال اجرا میشد تا امکان تطبیق آن با افزایش حقوق و دستمزدها وجود داشته باشد. اکنون که در سه ماه پایانی سال و آستانه شب عید قرار داریم، تحمیل هزینه جدید بنزین فشار مضاعفی بر خانوارها وارد میکند.»
صدرایی ادامه داد: «اگر همزمان با افزایش قیمت سوخت، درآمدها نیز افزایش مییافت، امکان کنترل این فشار تا حدی وجود داشت، اما در وضعیت فعلی، افزایش قیمت بدون پشتوانه جبرانی اعمال شده است.»
در خصوص تأثیر این تصمیم بر بازار خودرو، وی گفت: «خودروهای خارجی، وارداتی و مونتاژی به دلیل قیمت بالا و سطح توان مالی خریداران کمتر تحت تأثیر قرار میگیرند، اما خودروهای اقتصادی و ارزانتر ممکن است در کوتاهمدت نوسانات قیمتی را تجربه کنند. تجربه دورههای گذشته نشان داده خودروهای کممصرف، هیبریدی و اقتصادی با افزایش تقاضای هیجانی و جوسازی، قیمت مقطعی بالایی پیدا میکنند، اما پس از عادی شدن نرخ بنزین، بازار به تعادل بازمیگردد.»
صدرایی با اشاره به مصرف سوخت خودروهای شخصی افزود: «برای حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد خودروهای شخصی، مصرف ماهانه در بازه ۱۵۰ تا ۱۶۰ لیتر قرار میگیرد و این سهمیه تنها در حالت نرمال و درونشهری کفایت میکند. البته خودروهای ناوگان حملونقل عمومی، تاکسیها و رانندگان پلتفرمهای اینترنتی مانند اسنپ و تپسی نیاز به سهمیههای ویژه دارند و باید زیرساختهای این ناوگان تقویت شود.»
او همچنین به فقدان استراتژی بلندمدت و بیثباتی در سیاستگذاری اشاره کرد: «همزمانی افزایش نرخ بنزین با اصلاح پیشرانه خودروهای داخلی و گسترش سبد سوختی نشاندهنده سردرگمی تصمیمگیران و نبود برنامه بلندمدت است. نمونه مشابه این بیثباتی در طرح خروج خودروهای فرسوده نیز مشاهده شد.»
صدرایی بر لزوم تدوین بسته حمایتی و کنترلی تأکید کرد: «اگر یارانه انرژی از طریق افزایش قیمت بنزین آزاد شود، منابع آن باید به سمت تولید، صنعت و افزایش درآمد عمومی هدایت شود تا اثر مثبت آن در زندگی مردم ملموس باشد. در غیر این صورت فشار اقتصادی به مردم افزایش یافته و هزینه حملونقل و قیمت کالاها رشد میکند.»
وی در پایان گفت: «با توجه به تورم، گرانی کالاهای اساسی و فشار اقتصادی فعلی، افزایش قیمت بنزین بدون سازوکار جبرانی، نه تنها به بهبود شرایط کمک نمیکند، بلکه موجب تشدید فشار معیشتی مردم میشود. بنابراین ضروری است دولت پیش از اجرای این تصمیم، یک بسته کامل حمایتی و کنترلی برای کاهش اثرات منفی آن تدوین و اجرا کند.»
*بازنویسی:تحریریه پژواک کارفرما