فعالسازی کریدورهای جایگزین/راهبرد ایران برای خنثیسازی مسیر «ترامپ»
کارشناسان میگویند اجرای پروژههای زیربنایی و فعالسازی کریدورهای جایگزین، مانع از تثبیت حضور اقتصادی و امنیتی آمریکا در مسیر «ترامپ» در مرزهای راهبردی ایران و ارمنستان خواهد شد.
طرح «مسیر ترامپ» که بر اساس بیانیه مشترک رؤسای جمهور آمریکا، جمهوری آذربایجان و نخستوزیر ارمنستان در اوت ۲۰۲۵ مطرح شد، زمینهساز حضور بلندمدت نظامی و امنیتی آمریکا در مجاورت مرزهای راهبردی ایران و ارمنستان است.
این مسیر، مشابه «کریدور زنگزور» است، با این تفاوت که توسط یک شرکت آمریکایی احداث و برای ۹۹ سال مدیریت میشود. بر اساس توافق مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا و آرارات میرزویان وزیر خارجه ارمنستان، آمریکا ۷۴ درصد و ارمنستان ۲۶ درصد از سهام شرکت توسعه «TRIPP» را در اختیار دارند و مدیریت و امنیت مسیر نیز به این شرکت واگذار شده است.
کارشناسان معتقدند این مسیر بیش از آنکه یک فرصت ترانزیتی باشد، ابزاری برای تأمین اهداف ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک آمریکا در اوراسیاست و وابسته کردن تجارت ایران به آن، میتواند نقش «گلوگاه راهبردی» مشابه تنگه هرمز ایفا کند. آمریکا با کنترل این مسیر میتواند بازرسیهای طولانی، وضع عوارض و حتی انسداد کامل را اعمال کند و تعاملات ترانزیتی ایران با ارمنستان و مسیرهای شمال ـ جنوب را مختل سازد.
همچنین اجرای این پروژه جایگاه ژئوپلیتیک ایران در کریدور شمال ـ جنوب را به خطر میاندازد. در گذشته، پس از جنگ دوم قرهباغ، وابستگی باکو به مسیر ایران برای اتصال به نخجوان و ترکیه کاهش یافت و احداث مسیر «TRIPP» این وابستگی را بیشتر کاهش میدهد و اهرمهای چانهزنی تهران را محدود میکند.
کارشناسان تأکید دارند که دولت ایران باید ضمن اعلام مخالفت رسمی با این طرح، با تسریع در پروژههای زیربنایی، از جمله راهآهن کلاله ـ جلفا، کریدورهای جایگزین را فعال کرده و مسیرهای پیشنهادی رقیب را از مزیت اقتصادی ساقط کند. عدم بهرسمیت شناختن این توافق و افزایش هزینههای سیاسی برای آمریکا در منطقه نیز میتواند از تهدیدات ساختاری علیه امنیت ملی ایران جلوگیری کرده و قدرت چانهزنی تهران در قفقاز را حفظ کند.
*بازنویسی:تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام