بسته حمایتی استاندارد برای تولید در شرایط جنگی/تسهیل برخی الزامات با حفظ ایمنی مصرفکننده
معاون نظارت بر اجرای استاندارد سازمان ملی استاندارد ایران با اشاره به تدوین بسته حمایتی برای واحدهای تولیدی در دوران جنگ و پساجنگ اعلام کرد در کنار تسهیل برخی الزامات برای کمک به تولید، نظارت بر ایمنی و سلامت کالاها همچنان با جدیت ادامه دارد و الحاقیههای جدیدی نیز برای این بسته در دست بررسی است.
معاون نظارت بر اجرای استاندارد سازمان ملی استاندارد ایران، از اجرای مجموعهای از تسهیلات حمایتی برای واحدهای تولیدی خبر داد و تأکید کرد که در عین حمایت از تولید، ایمنی و سلامت مصرفکنندگان همچنان خط قرمز این سازمان محسوب میشود.
انوشه رحمانی درباره جزئیات این بسته حمایتی گفت: با وقوع جنگ تحمیلی، بروز چالشهایی برای واحدهای صنعتی و تولیدی قابل پیشبینی بود. به همین دلیل سازمان ملی استاندارد با انجام بررسیهای میدانی و دریافت نظرات انجمنهای تولیدی و مدیران کل استاندارد استانها، تلاش کرد مشکلات احتمالی صنایع در دوران جنگ و پس از آن را شناسایی کند و بر اساس آن تدابیر لازم را در نظر بگیرد.
رحمانی با اشاره به برخی تسهیلات در حوزه استاندارد کالاهای مشمول استاندارد اجباری افزود: در این بسته حمایتی، به جز مواردی که بهطور مستقیم با ایمنی و سلامت مصرفکنندگان مرتبط است، برخی الزامات با هدف جلوگیری از اختلال در تولید تسهیل شده است.
به گفته او، در برخی موارد مانند نشانهگذاری محصولات که ممکن است عدم انطباقهای جزئی ایجاد شود، امتیاز منفی برای تولیدکنندگان در نظر گرفته نخواهد شد. برای مثال، ممکن است یک واحد تولیدی به دلیل شرایط خاص نتواند در کوتاهمدت نشانهگذاری بستهبندیهای جدید را متناسب با تغییرات بستهبندی اصلاح کند. در چنین شرایطی، کمیته مدیریت بحران سازمان تصمیم گرفته است در مورد این دسته از عدم انطباقهای جزئی، تا مدت مشخصی در دوره جنگ و پس از آن، امتیاز منفی اعمال نشود. البته در مورد عدم انطباقهای عمده و بحرانی که با سلامت مصرفکننده مرتبط است، همچنان برخوردهای قانونی و امتیاز منفی برقرار خواهد بود.
معاون نظارت بر اجرای استاندارد همچنین از تسهیلات ویژه برای واحدهای تولیدی آسیبدیده در جریان جنگ خبر داد و گفت: بر اساس قوانین سازمان، اگر یک واحد تولیدی برای مدتی نتواند تولید داشته باشد، پروانه کاربرد علامت استاندارد آن تعلیق و در صورت ادامه توقف تولید، ابطال میشود. اما برای واحدهایی که در اثر جنگ آسیب دیدهاند، این روند تسهیل شده است.
به گفته رحمانی، در صورتی که توقف تولید یک واحد ناشی از خسارات جنگی باشد، با تأیید اداره کل استاندارد استان مربوطه، پروانه کاربرد علامت استاندارد آن واحد برای مدت یک سال تمدید میشود تا پس از بازسازی بخشی از خطوط تولید بتواند فعالیت خود را از سر بگیرد. در این شرایط تولیدکننده نیازی به طی دوباره مراحل اداری دریافت پروانه استاندارد نخواهد داشت و میتواند با همان پروانه قبلی فعالیت خود را ادامه دهد.
او افزود: در چنین مواردی نمونهبرداری و آزمونهای استاندارد همزمان با آغاز تولید انجام میشود و این فرصت یکساله به عنوان مهلت ارفاقی برای بازگشت واحدهای تولیدی به چرخه تولید در نظر گرفته شده است.
رحمانی همچنین به تسهیلات دیگری اشاره کرد و گفت: اگر توقف تولید یک واحد به دلیل کمبود مواد اولیه ناشی از شرایط جنگی باشد، پس از تأمین مواد اولیه و با تأیید اداره کل استاندارد استان، امکان از سرگیری تولید برای آن واحد فراهم خواهد شد و نمونهبرداری نیز همزمان با تولید انجام میشود.
او هدف از این اقدامات را حفظ جریان تولید در کنار استمرار نظارت استاندارد دانست و گفت: تلاش شده است هم نظارت عالیه سازمان حفظ شود و هم مانعی در مسیر فعالیت واحدهای تولیدی ایجاد نشود تا آنها بتوانند در کوتاهترین زمان ممکن تولید خود را از سر بگیرند.
در بخش دیگری از این بسته حمایتی، موضوع کاهش دفعات نمونهبرداری از برخی کالاها نیز مورد توجه قرار گرفته است. رحمانی توضیح داد: بر اساس رویههای سازمان ملی استاندارد، کالاهای مشمول استاندارد اجباری معمولاً سالانه چهار بار نمونهبرداری میشوند. با این حال، در شرایط جنگی برای کالاهای پرریسک همان چهار بار نمونهبرداری حفظ شده، اما برای کالاهایی که در رده ریسک متوسط یا کمریسک قرار دارند، تعداد دفعات نمونهبرداری کاهش یافته است.
او همچنین از کاهش ۵۰ درصدی نمونهبرداری برای واحدهای تولیدی خوشسابقه خبر داد و گفت: واحدهایی که سالها محصولات منطبق با استاندارد تولید کردهاند، از اعتماد سازمان برخوردارند و میزان نمونهبرداری از محصولات آنها کاهش یافته است. البته در صورت مشاهده هرگونه عدم انطباق در بازار، این روند دوباره به حالت سختگیرانه بازخواهد گشت.
یکی دیگر از محورهای این بسته حمایتی مربوط به کاهش نمونهبرداری از مواد بستهبندی است. به گفته رحمانی، در شرایط عادی آزمونهای مختلفی برای بستهبندی محصولات انجام میشود، اما برای حمایت از تولیدکنندگان در دوره جنگ، اگر تأمینکننده بستهبندی تغییر نکرده باشد، نتایج آزمون قبلی معتبر تلقی میشود و نیاز به تکرار مکرر آزمونها وجود ندارد.
او همچنین به بازنگری در برخی آزمونها اشاره کرد و گفت: برخی آزمایشهایی که مربوط به طراحی اولیه محصول هستند و در طول فرآیند تولید تغییر نمیکنند، مانند آزمون پاککنندگی پودرهای لباسشویی، به عنوان «آزمون نوعی» در نظر گرفته شدهاند و لازم نیست در هر مرحله تولید تکرار شوند.
رحمانی در ادامه توضیح داد که بخشی از این تسهیلات از همان روزهای ابتدایی جنگ و در قالب مصوبات کمیته بحران سازمان اجرایی شده است. به عنوان نمونه، تمامی پروانههای کاربرد علامت استاندارد که در زمان جنگ منقضی میشدند، بدون نیاز به استعلام و تا پایان خردادماه تمدید شدند.
او همچنین به بازنگری در الزام تأمین تجهیزات آزمون در داخل واحدهای تولیدی اشاره کرد و گفت: با توجه به مشکلات احتمالی در تأمین یا واردات تجهیزات آزمایشگاهی، امکان برونسپاری بخشی از آزمونها به آزمایشگاههای کشور فراهم شده است.
به گفته معاون نظارت بر اجرای استاندارد، در صورت بروز اختلال در سامانهها یا اینترنت نیز امکان انجام برخی امور بهصورت دستی و کاغذی فراهم شده تا روند خدماترسانی متوقف نشود. او در این باره به صدور بیش از چهار هزار تأییدیه ایمنی آسانسور در مدت ۴۰ روز جنگ اشاره کرد و گفت: صدور این تأییدیهها برای دریافت پایان کار ساختمانها ضروری است و تلاش شد در این شرایط نیز روند خدماترسانی متوقف نشود.
رحمانی در پایان اعلام کرد بررسی چالشهای مطرحشده از سوی واحدهای تولیدی همچنان ادامه دارد و ممکن است برخی از تسهیلات ارائهشده تمدید شوند. او گفت: احتمال دارد این بسته حمایتی در ادامه با الحاقیههای جدید تکمیل شود، زیرا برخی انجمنهای صنعتی زمان بیشتری برای بررسی مشکلات خود درخواست کردهاند. به گفته او، سازمان ملی استاندارد با توجه به شرایط تولید و نیازهای کشور، به صورت پویا این مسائل را بررسی خواهد کرد تا در کنار حفظ ایمنی مصرفکنندگان، روند تولید نیز با مشکل مواجه نشود.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما