پایداری اینترنت؛ شرط مهم برای رشد کسبوکارهای آنلاین
فعالان حوزه فناوری معتقدند دسترسی پایدار به اینترنت نقش مهمی در افزایش بهرهوری کسبوکارهای آنلاین و امکان برنامهریزی بلندمدت در اقتصاد دیجیتال دارد.
در سالهای اخیر اقتصاد دیجیتال به یکی از بخشهای مهم و رو به رشد اقتصاد کشور تبدیل شده است. توسعه خدمات آنلاین، گسترش فروشگاههای اینترنتی، افزایش فعالیت فریلنسرها و رشد استارتاپها موجب شده بخش قابل توجهی از اشتغال و گردش مالی به بسترهای دیجیتال وابسته شود؛ موضوعی که اهمیت پایداری زیرساختهای ارتباطی بهویژه اینترنت را بیش از گذشته برجسته کرده است.
در ماههای گذشته برخی اختلالها در دسترسی به اینترنت باعث شده فعالان این حوزه درباره ضرورت ثبات زیرساختهای ارتباطی بیشتر صحبت کنند. به گفته آنها، اینترنت دیگر تنها یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه بخش مهمی از زنجیره تولید، ارائه خدمات، بازاریابی و ارتباط با مشتریان را تشکیل میدهد و هرگونه ناپایداری میتواند روند فعالیت کسبوکارها را با چالش همراه کند.
بر اساس گزارشی از انجمن بلاکچین ایران که با استفاده از دادههای میدانی و گفتوگو با مدیران کسبوکارها تهیه شده، در هفتههای گذشته برخی شرکتهای فعال در حوزه اقتصاد دیجیتال با شرایط ارتباطی ناپایدار مواجه بودهاند. فعالان این حوزه میگویند در چنین شرایطی بخشی از انرژی شرکتها به جای تمرکز بر توسعه خدمات، صرف مدیریت وضعیت موجود و حفظ پایداری فعالیتها میشود.
در این گزارش همچنین به برخی برآوردها درباره کاهش حجم تراکنشها و افزایش هزینههای زیرساختی در برخی شرکتها اشاره شده است. با این حال کارشناسان تأکید میکنند پیامدهای چنین اختلالهایی تنها در آمارهای کوتاهمدت خلاصه نمیشود و آثاری مانند کاهش اعتماد کاربران یا تغییر رفتار مشتریان ممکن است در بلندمدت نمایان شود.
کسبوکارهای کوچک و متوسط از جمله بخشهایی هستند که بیش از سایر حوزهها به پایداری اینترنت وابستهاند. این کسبوکارها بخش مهمی از فروش و ارتباط با مشتریان خود را از طریق بسترهای آنلاین انجام میدهند و اختلال در دسترسی میتواند تعامل با مشتریان و روند فروش آنها را تحت تأثیر قرار دهد.
فروشگاههای اینترنتی، تولیدکنندگان محتوا، ارائهدهندگان خدمات آموزشی آنلاین و بسیاری از کسبوکارهای خرد در شبکههای اجتماعی یا وبسایتهای فروشگاهی فعالیت میکنند. به گفته فعالان این حوزه، بسیاری از این کسبوکارها سرمایه در گردش محدودی دارند و حتی اختلالهای کوتاهمدت نیز میتواند بر جریان درآمد آنها اثر بگذارد. برخی از آنها در چنین شرایطی تلاش کردهاند با تنوعبخشی به کانالهای ارتباطی یا استفاده از ابزارهای جایگزین ارتباط خود با مشتریان را حفظ کنند.
در کنار این گروه، شرکتهای متوسط و بزرگ فعال در اقتصاد دیجیتال نیز با پیامدهای ناپایداری اینترنت روبهرو شدهاند، هرچند معمولاً منابع فنی و مالی بیشتری برای مدیریت شرایط دارند. برخی از این شرکتها برای حفظ کیفیت خدمات ناچار به تقویت زیرساختهای فنی یا استفاده از مسیرهای ارتباطی جایگزین شدهاند که در بسیاری از موارد با افزایش هزینههای عملیاتی همراه بوده است.
مدیران برخی شرکتهای فناوری معتقدند پایداری زیرساختهای ارتباطی نه تنها برای فعالیت روزمره، بلکه برای برنامهریزیهای بلندمدت و سرمایهگذاریهای آینده نیز اهمیت دارد. در اقتصاد دیجیتال بسیاری از پروژههای توسعهای و برنامههای نوآوری بر پایه دسترسی پایدار به اینترنت و ارتباطات بینالمللی طراحی میشود.
فریلنسرها و فعالان مشاغل اینترنتی نیز از دیگر گروههایی هستند که فعالیت آنها به طور مستقیم به اینترنت وابسته است. برنامهنویسان، طراحان گرافیک، مترجمان و تولیدکنندگان محتوا بخش زیادی از پروژههای خود را بهصورت آنلاین انجام میدهند و در بسیاری از موارد با کارفرمایان داخلی یا خارجی همکاری دارند؛ بنابراین اختلال در ارتباطات اینترنتی میتواند ارسال و دریافت پروژهها، برگزاری جلسات آنلاین یا دسترسی به پلتفرمهای کاری را با دشواریهایی همراه کند.
فعالان حوزه فناوری همچنین به تأثیر اینترنت بر حوزههای نوظهور اقتصاد دیجیتال مانند بلاکچین و رمزدارایی اشاره میکنند. در این حوزهها اینترنت بخشی از زیرساخت اصلی عملیات محسوب میشود و انجام تراکنشها، دسترسی به کیف پولهای دیجیتال، احراز هویت کاربران و تعامل با پلتفرمهای معاملاتی همگی به ارتباط اینترنتی پایدار وابسته است.
در ماههای اخیر برخی کاربران حوزه رمزدارایی نیز از مشکلاتی مانند کندی دسترسی به برخی سرویسها یا دشواری در اتصال به پلتفرمهای بینالمللی خبر دادهاند. کارشناسان این حوزه معتقدند پایداری ارتباطات میتواند نقش مهمی در کاهش ریسکهای عملیاتی و افزایش امنیت کاربران داشته باشد.
یکی از موضوعات مطرح در میان فعالان اقتصاد دیجیتال مسئله دسترسیهای محدود یا تفکیکشده به اینترنت است. برخی کارشناسان معتقدند چنین رویکردهایی اگرچه ممکن است در برخی شرایط مورد استفاده قرار گیرد، اما نمیتواند جایگزین دسترسی پایدار و عمومی به اینترنت شود. به باور آنها، توسعه واقعی اقتصاد دیجیتال زمانی رخ میدهد که همه کسبوکارها، از شرکتهای بزرگ تا کسبوکارهای کوچک و فریلنسرها، به زیرساختهای ارتباطی با کیفیت دسترسی داشته باشند.
کارشناسان همچنین تأکید میکنند اعتماد کاربران یکی از عوامل مهم در رشد اقتصاد دیجیتال است. هرچه دسترسی به خدمات آنلاین پایدارتر و قابل پیشبینیتر باشد، کاربران با اطمینان بیشتری از این خدمات استفاده میکنند و کسبوکارها نیز میتوانند برنامهریزی دقیقتری برای توسعه فعالیتهای خود داشته باشند.
با وجود چالشهای مطرحشده، بسیاری از فعالان این حوزه معتقدند ظرفیتهای اقتصاد دیجیتال در کشور همچنان قابل توجه است. رشد استارتاپها، افزایش تعداد متخصصان حوزه فناوری و گسترش خدمات آنلاین از جمله عواملی است که میتواند به تداوم این روند کمک کند.
به گفته کارشناسان، تقویت زیرساختهای ارتباطی و ایجاد ثبات در دسترسی به اینترنت میتواند مسیر توسعه اقتصاد دیجیتال را هموارتر کند و زمینه را برای فعالیت پایدار کسبوکارهای آنلاین، جذب سرمایهگذاری و استفاده بهتر از ظرفیتهای فناوری در اقتصاد کشور فراهم سازد.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما