پسلرزههای حذف ارز ترجیحی در سفره مردم/ وقتی کاهش جوجهریزی بازار را به تلاطم میاندازد
حذف ارز ترجیحی نهادههای دامی و تأثیرات روانی ناشی از تهدیدات خارجی، مرغداران را با بحران کمبود نقدینگی و کاهش جوجهریزی مواجه کرد؛ بحرانی که با گذشت چند هفته، خود را در قالب کاهش عرضه و افزایش قیمت مرغ در بازار نمایان کرد.
بازار مرغ در ماههای اخیر تحت تأثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی و روانی قرار گرفته است. از یک سو، اصلاح نظام ارزی و حذف ارز ترجیحی نهادههای دامی، هزینه تولید را بهطور قابل توجهی افزایش داد و از سوی دیگر، نگرانی تولیدکنندگان از شرایط ناشی از جنگ و تهدیدات خارجی، انگیزه جوجهریزی را کاهش داد؛ اتفاقی که نتیجه آن با فاصله زمانی چند هفتهای، بهصورت کاهش عرضه و افزایش قیمت مرغ در بازار نمایان شد.
سرمایهای که از مرغداریها خارج شد
خوراک طیور، شامل ذرت و کنجاله سویا، حدود ۷۰ درصد هزینه تمامشده تولید مرغ را تشکیل میدهد. با حذف ارز ترجیحی، قیمت این نهادهها چند برابر شد و بسیاری از مرغداران برای خرید جوجه یکروزه، خوراک و سایر نهادههای مورد نیاز با کمبود شدید نقدینگی مواجه شدند. در چنین شرایطی، حتی واحدهایی که از نظر فنی توان تولید داشتند، به دلیل نبود سرمایه در گردش، امکان جوجهریزی و استمرار تولید را از دست دادند.
ورود مجلس برای جلوگیری از توقف تولید
کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی با هشدار نسبت به پیامدهای کاهش تولید، موضوع تأمین سرمایه در گردش مرغداران و دامداران را در دستور کار قرار داد. حاصل این پیگیریها، اختصاص ۷۰ هزار میلیارد تومان (۷۰ همت) برای پرداخت تسهیلات ارزانقیمت به تولیدکنندگان بود. هدف از این اقدام، فراهمسازی امکان خرید مستقیم نهادههای دامی از طریق بانک کشاورزی با استفاده از کارتهای اعتباری است. بر اساس اعلام مسئولان، تاکنون حدود ۵۰ همت از این منابع عملیاتی شده و روند پرداختها همچنان ادامه دارد.
کاهش جوجهریزی؛ زنگ خطری که صدا کرد
کارشناسان صنعت طیور بارها تأکید کردهاند که بازار مرغ با تأخیر زمانی نسبت به جوجهریزی واکنش نشان میدهد؛ به این معنا که هر کاهش در جوجهریزی، حدود ۴۵ تا ۶۰ روز بعد خود را به شکل کمبود عرضه و افزایش قیمت نشان میدهد. بر اساس گزارشهای رسمی، پس از آزادسازی نرخ ارز، روند جوجهریزی ابتدا در اسفندماه و سپس در فروردینماه کاهش یافت و همین موضوع یکی از مهمترین دلایل افزایش قیمت مرغ در هفتههای بعد عنوان شد.
دبیرکل فدراسیون طیور ایران نیز در مقطعی که تهدیدات خارجی وجود داشت و نقدینگی مرغداران تأمین نشده بود، اعلام کرد که به دلیل افزایش قیمت نهادهها، گرانی جوجه یکروزه و کمبود نقدینگی، میزان جوجهریزی در مقاطعی نسبت به مدت مشابه سال قبل، بین ۳۵ تا ۴۰ درصد کاهش یافته است؛ موضوعی که در صورت تداوم، تولید و عرضه مرغ را با چالشهای جدیتری روبهرو خواهد کرد.
شرایط جنگی؛ عاملی برای احتیاط تولیدکنندگان
در کنار مشکلات اقتصادی، فضای ناشی از تهدیدات خارجی و نگرانی نسبت به امنیت زیرساختهای کشور نیز بر تصمیم برخی تولیدکنندگان اثر گذاشت. فعالان صنعت طیور معتقدند بخشی از مرغداران در چنین شرایطی، به دلیل نگرانی از آینده بازار و افزایش ریسک تولید، از جوجهریزی در ظرفیت کامل خودداری کردند؛ موضوعی که آثار آن با فاصله زمانی در بازار مصرف نمایان شد.
چرا حمایت از مرغدار، حمایت از مصرفکننده است؟
کارشناسان تأکید میکنند حمایت از مرغداران به معنای افزایش قیمت نیست، بلکه ابزاری برای جلوگیری از جهش قیمت در آینده است. اگر تولیدکننده سرمایه کافی برای جوجهریزی نداشته باشد، بازار با کمبود عرضه روبهرو شده و مصرفکننده نهایتاً ناچار است مرغ را با قیمت بالاتری خریداری کند. به همین دلیل، پرداخت بهموقع تسهیلات سرمایه در گردش، تأمین مستمر نهادههای دامی، کاهش بروکراسی بانکی، خرید اعتباری نهادهها و اطمینانبخشی به تولیدکنندگان، از مهمترین ابزارهای کنترل بازار محسوب میشود.
راهکار کنترل بازار از «مزرعه» آغاز میشود
تجربه سالهای اخیر نشان داده است که تنظیم بازار مرغ صرفاً با توزیع مرغ منجمد یا برخوردهای تعزیراتی امکانپذیر نیست. کارشناسان معتقدند کنترل قیمت از مزرعه آغاز میشود؛ یعنی باید سرمایه در گردش واحدهای تولیدی بهموقع تأمین شود، نهادهها بدون وقفه در اختیار مرغداران قرار گیرد و سیاستهای حمایتی بهگونهای باشد که تولیدکننده بدون نگرانی از آینده، فعالیت خود را ادامه دهد. در چنین شرایطی، استمرار حمایت از تولیدکنندگان، علاوه بر حفظ امنیت غذایی کشور، میتواند از نوسانات شدید بازار جلوگیری کرده و ثبات قیمت مرغ را برای مصرفکنندگان به همراه داشته باشد.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام