دلار ۲۳۰ هزار تومانی و بورس ۷ میلیونی؛ آیا رشد بازار سرمایه پایدار میماند؟
بازار ارز و بورس در روزهای اخیر همزمان در مسیر صعودی حرکت کردهاند؛ دلار آزاد در مقطعی به محدوده ۲۳۰ هزار تومان نزدیک شده و بازار سرمایه نیز تا آستانه ۷ میلیون واحد پیش رفته است. در این شرایط، آیا افزایش نرخ دلار میتواند به محرکی برای رشد پایدار بورس تبدیل شود یا افزایش ریسکهای سیاسی مانع تداوم این روند خواهد شد.
بازار ارز و بورس در روزهای اخیر همزمان در مسیر صعودی حرکت کردهاند؛ دلار آزاد در مقطعی به محدوده ۲۳۰ هزار تومان نزدیک شده و بازار سرمایه نیز تا آستانه ۷ میلیون واحد پیش رفته است. در این شرایط، این پرسش مطرح است که آیا افزایش نرخ دلار میتواند به محرکی برای رشد پایدار بورس تبدیل شود یا افزایش ریسکهای سیاسی مانع تداوم این روند خواهد شد.
بازار ارز طی روزهای اخیر یکی از پرنوسانترین دورههای خود را پشت سر گذاشته است. قیمت دلار با شتاب در مسیر صعودی حرکت کرده و با وجود اصلاحهای مقطعی، حتی در مقطعی از مرز ۲۳۰ هزار تومان عبور کرده است. همزمان، برخی کارشناسان از احتمال ادامه روند صعودی نرخ ارز در روزهای آینده سخن میگویند.
در چنین شرایطی، بازار سرمایه نیز پس از ماهها اثرپذیری از تحولات اقتصادی و سیاسی، بار دیگر تحت تأثیر روند بازار ارز قرار گرفته است. بورس در معاملات روز گذشته تا آستانه ۷ میلیون واحد پیش رفت و ورود پول حقیقی نیز به بازار ثبت شد. با این حال، ماندگاری این روند به میزان ریسکهای موجود در فضای اقتصادی و سیاسی بستگی دارد.
برزو حقشناس، کارشناس بازار سرمایه، با بررسی رابطه میان نرخ دلار و بورس معتقد است افزایش قیمت ارز در صورت ثابت ماندن ریسکهای سیستماتیک میتواند جذابیت سهام را افزایش دهد، اما در شرایطی که ریسکهای سیاسی تشدید شوند، رشد دلار بهتنهایی توان ایجاد یک روند صعودی پایدار در بورس را نخواهد داشت.
رشد دلار میتواند ارزش دلاری بورس را کاهش دهد
حقشناس درباره رابطه نرخ دلار و بازار سرمایه گفت: «بورس ایران یک بازار دلارمحور است. افزایش قیمت دلار، اگر همراه با بالا رفتن ریسکهای سیستماتیک نباشد، باعث میشود ارزش دلاری بازار کاهش پیدا کند و جذابیت سرمایهگذاری در سهام افزایش یابد.»
به گفته او، این موضوع بهویژه برای شرکتهای صادراتی اهمیت دارد؛ هرچند افزایش قیمت دلار آزاد اثر مستقیمی بر درآمد این شرکتها ندارد و بیشتر از جنبه روانی بر بازار اثر میگذارد و میتواند سرمایهگذاران را به خرید سهام ترغیب کند.
رشد دلار آزاد، انتظار افزایش نرخ حواله و ترجیحی را ایجاد میکند
این کارشناس بازار سرمایه افزود: «افزایش قیمت دلار آزاد این ذهنیت را ایجاد میکند که در آینده نرخ ارز حواله و ترجیحی نیز افزایش خواهد یافت و به دنبال آن، درآمد شرکتهای دلارمحور بالا خواهد رفت.»
البته به گفته حقشناس، همه صنایع از افزایش نرخ ارز منتفع نمیشوند و شرکتهایی که مواد اولیه وارداتی دارند و هزینه تمامشده آنها به نرخ ارز وابسته است، از رشد قیمت دلار اثر منفی میپذیرند.
دلار بهتنهایی نمیتواند محرک رشد بورس باشد
حقشناس درباره اثر همزمان افزایش قیمت دلار و ریسکهای سیاسی بر بازار سرمایه اظهار کرد: «در شرایط فعلی که ریسکهای سیاسی در حال افزایش است، رشد دلار به تنهایی نمیتواند محرک رشد بورس باشد.»
او با اشاره به رفتار سرمایهگذاران در دورههای جهش ارزی توضیح داد: «معمولا در روزهایی که نرخ ارز جهش میکند، خروج پول از بورس اتفاق میافتد، اما پس از یکی دو روز، اقبال به سهام دوباره افزایش پیدا میکند؛ زیرا ارزش دلاری بازار کاهش یافته و سهام جذابتر میشود.»
با این حال، وی تأکید کرد که این قاعده زمانی برقرار است که ریسکهای سیستماتیک افزایش پیدا نکنند.
بورس به سطح بالای ریسک عادت کرده است
این کارشناس بازار سرمایه درباره سطح ریسکهای موجود در بازار نیز گفت: «سطح ریسک در حدود یک سال و نیم اخیر به اندازهای بالا بوده که بورس تا حدی به این شرایط عادت کرده است.»
با این وجود، حقشناس هشدار داد اگر ریسکهای موجود از سطح فعلی فراتر بروند، شرایط میتواند متفاوت باشد. به گفته او، در صورتی که بازار بار دیگر با شرایطی مشابه جنگ ۴۰ روزه مواجه شود، بورس واکنش منفی شدیدی نشان خواهد داد.
اثر روانی دلار بر بورس؛ مثبت اما مشروط
حقشناس افزایش قیمت دلار را از نظر روانی نیز برای بازار سرمایه مهم دانست و گفت این افزایش میتواند سرمایهگذاران را به خرید سهام تشویق کند. با این حال، به اعتقاد او، ماندگاری این اثر به کنترل ریسکهای سیاسی وابسته است.
او تأکید کرد: «افزایش قیمت دلار تاثیر روانی مهمی بر سرمایهگذاران دارد و آنها را به خرید سهام تشویق میکند، اما این اثر زمانی ماندگار خواهد بود که ریسکهای سیاسی در سطح کنترلشدهای باقی بمانند.»
در نهایت، این کارشناس بازار سرمایه هشدار داد که تشدید ریسکهای سیاسی میتواند اثر افزایش نرخ دلار بر جذابیت سهام را خنثی کند و حتی به افزایش خروج سرمایه از بورس و تشدید روند نزولی بازار منجر شود.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما