فرصتهای از دسترفته ایران برای جذب سرمایهگذاران افغان
مشاور عالی اتاق مشترک ایران و افغانستان با انتقاد از نبود سیاستگذاری منسجم برای جذب سرمایهگذاران افغان اعلام کرد که ایران در سالهای اخیر، بهویژه پس از تحولات افغانستان و تغییر مسیرهای تجاری منطقه، نتوانسته از ورود سرمایه و تجارت افغانها بهرهبرداری مؤثری داشته باشد.
مشاور عالی اتاق مشترک ایران و افغانستان با اشاره به فرصتهای از دسترفته در روابط اقتصادی دو کشور گفت: با ورود طالبان به افغانستان موج قابل توجهی از سرمایهگذاران و تجار افغان به ایران وارد شدند، اما در این مدت اقدام مؤثری برای ساماندهی، جذب و تثبیت این ظرفیت صورت نگرفت.
اسماعیل فاضل اظهار کرد: در این مدت قانون مشخص و مدونی برای سرمایهگذاری این افراد در ایران تدوین نشد و همچنین فرآیندهای مربوط به اقامت و فعالیت اقتصادی آنان تسهیل نشد؛ در نتیجه بخش قابل توجهی از این فرصت اقتصادی از دست رفت.
وی با اشاره به تحولات اخیر در پاکستان و اثر آن بر مسیرهای تجاری افغانستان افزود: در مقطع دیگری نیز به دلیل تغییرات در مسیرهای تجاری، کالاها و سرمایههایی به سمت ایران منتقل شد و امکان بهرهبرداری مجدد از این ظرفیت فراهم بود، اما به دلیل مشکلات ساختاری و بروکراسی موجود، این فرصت نیز به نتیجه مطلوب نرسید.
فاضل با تأکید بر ظرفیتهای همکاری اقتصادی میان دو کشور تصریح کرد: ایران میتواند بخش قابل توجهی از نیازهای خود را از طریق افغانستان تأمین کند، اما تحقق این موضوع نیازمند روانسازی فرآیندهای تجاری و رفع موانع موجود در مسیر مبادلات اقتصادی است.
مشاور عالی اتاق مشترک ایران و افغانستان در ادامه به موضوع تهاتر و واردات در مقابل صادرات اشاره کرد و گفت: صادرکنندگان ایرانی میتوانند در قبال صادرات خود، کالاهایی مانند تلفن همراه وارد کنند تا بخشی از محدودیتهای ارزی برطرف شود، اما این مسیر نیز نیازمند تسهیل و شفافسازی در قوانین و فرآیندهاست.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت بخش معدن در افغانستان اشاره کرد و گفت: بر اساس قوانین این کشور، مواد معدنی باید ابتدا در داخل افغانستان فرآوری شده و سپس صادر شوند. این در حالی است که زیرساختهای لازم برای فرآوری مواد معدنی از جمله انرژی، فناوری و تجهیزات در افغانستان محدود و پرهزینه است.
فاضل افزود: افغانستان با کمبود گاز، برق و حتی برخی مواد اولیه مواجه است و همین موضوع باعث شده فرآوری مواد معدنی در این کشور با هزینههای بسیار بالا انجام شود.
وی همچنین به ظرفیتهای همکاری در حوزه کشاورزی اشاره کرد و گفت: در برخی حوزهها مانند تولید پنبه امکان سرمایهگذاری مشترک میان دو کشور وجود دارد، اما محدودیتهای صادرات مواد اولیه و تعرفههای موجود مانع از توسعه این همکاریها شده است و لازم است از طریق مذاکره و اصلاح سیاستها این موانع برطرف شود.
مشاور عالی اتاق مشترک ایران و افغانستان با تأکید بر ظرفیت نیروی انسانی افغانستان اظهار کرد: نیروهای جوان افغان، بهویژه افرادی که در ایران تحصیل کردهاند، از توانمندی بالایی برخوردارند و حتی در بسیاری از موارد عملکردی بهتر از نیروهای ایرانی دارند و میتوان از این ظرفیت در توسعه همکاریهای اقتصادی بهره برد.
وی در ادامه به ضعف در ثبت و معرفی فناوریهای ایرانی در افغانستان اشاره کرد و گفت: بخش قابل توجهی از فناوری و تجهیزات کارخانههای افغانستان از ایران تأمین شده است، اما این موضوع به درستی ثبت و معرفی نشده و در بسیاری از موارد این فناوریها به نام کشورهای دیگری مانند چین و هند شناخته میشود.
فاضل یکی از مهمترین چالشها در توسعه روابط اقتصادی دو کشور را وضعیت نامناسب زیرساختهای حملونقل و گمرکات دانست و اظهار کرد: مسیرهای ترانزیتی ایران به افغانستان، بهویژه جادههای مرزی، وضعیت مناسبی ندارند و حتی در میان فعالان این حوزه به «جاده مرگ» معروف شدهاند.
وی افزود: روزانه حدود ۱۴۰۰ تا ۱۵۰۰ کامیون در این مسیرها تردد میکنند، اما زیرساختهای موجود پاسخگوی این حجم از تردد نیست و به همین دلیل تصادفات و تلفات انسانی در این مسیرها بهطور مستمر رخ میدهد.
مشاور عالی اتاق مشترک ایران و افغانستان همچنین با انتقاد از وضعیت گمرکات گفت: امکانات موجود در مرزها در شأن ایران نیست و باعث معطلی طولانی کامیونها میشود، بهگونهای که برخی رانندگان تا ۲۰ روز در مرزها متوقف میمانند.
فاضل در پایان با اشاره به اقدامات انجام شده در طرف افغانستانی مرزهای مشترک خاطرنشان کرد: بخش خصوصی افغانستان در حال توسعه زیرساختهایی مانند جادههای چندبانده و پارکینگهای مسقف است، اما در سمت ایران اقدام قابل توجهی انجام نشده و این موضوع نیازمند توجه فوری و جدی مسئولان است.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کافرما
انتهای پیام