ترانزیت کالا و سوخت روسیه از ایران به افغانستان/فرصت اقتصادی و ژئوپلیتیکی بینظیر
کارشناس ترانزیت گفت: افغانستان با بازار ۴۰ میلیونی و واردات سالانه ۷ میلیارد دلاری، مقصدی جذاب برای روسیه است و ایران با تثبیت کریدور ترانزیتی میتواند سهم اقتصادی و نقش راهبردی خود در منطقه را تقویت کند.
یک کارشناس ترانزیت بینالمللی، با اشاره به ظرفیتهای ژئوپلیتیکی ایران در کریدورهای منطقهای، ترانزیت کالا و سوخت از روسیه به افغانستان از مسیر ایران را «فرصتی طلایی» برای توسعه همکاریهای ترانزیتی میان ایران و روسیه دانست.
وی توضیح داد: «افغانستان کشوری محصور در خشکی است و تنها از دو مسیر ایران یا پاکستان میتواند به آبهای آزاد دسترسی داشته باشد. پس از درگیریهای نظامی و سیاسی میان پاکستان و طالبان، روند واردات و صادرات این کشور از بنادر پاکستان با مشکلات جدی مواجه شد.»
مصباح افزود: «در پی این اختلال، مقامات طالبان اعلام کردند که به دلیل تنش با پاکستان، قصد دارند تجارت خارجی خود را از مسیر ایران انجام دهند. این فرصت بینظیر میتواند سهم ایران از بارهای ترانزیتی افغانستان را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.»
این کارشناس ترانزیت با اشاره به تحولات بینالمللی پس از جنگ اوکراین ادامه داد: «روسیه پس از آغاز جنگ با اوکراین در سال ۲۰۲۲ و بروز مشکلات سیاسی و تجاری با اتحادیه اروپا، به دنبال یافتن بازارهای جدید برای محصولات صادراتی خود، به ویژه سوخت و محصولات پتروشیمی است. افغانستان با جمعیتی حدود ۴۰ میلیون نفر، تولید ناخالص داخلی نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار و حجم واردات حدود ۷ میلیارد دلار، بازاری جذاب برای توسعه تجارت روسیه به شمار میرود.»
مصباح یادآور شد: «پس از خروج نیروهای آمریکایی و سقوط دولت پیشین افغانستان، این کشور به یکی از نقاط جذاب برای نفوذ سیاسی و اقتصادی روسیه تبدیل شده و مسکو نیز از جمله معدود کشورهایی است که طالبان را به رسمیت شناخته است. در چنین شرایطی، بهترین گزینه روسیه از نظر هزینه و زمان برای دسترسی به بازار افغانستان، استفاده از مسیر ایران است.»
او با اشاره به نمونههای عملی این همکاری افزود: «صادرات سوخت از مسیر بندر امیرآباد ایران به هرات که اخیراً انجام شد، نمونهای روشن از تلاش روسها برای بهرهگیری از ظرفیتهای ترانزیتی ایران است. روسیه برای دسترسی به شهرهای اصلی افغانستان میتواند از مسیر دریای خزر، مرز آستارا یا مرزهای شرقی خزر محمولات خود را ارسال کند و جمهوری اسلامی ایران این توان را دارد که با استفاده از فرصت پیشآمده، این کریدور مهم را تثبیت کند.»
مصباح همچنین چالشهای موجود در مسیر تثبیت این کریدور را برشمرد: «کمبود ناوگان جادهای، شلوغی مرزهای ایران و افغانستان و عدم تکمیل خط ریلی میان دو کشور از جمله موانع جدی هستند. اگر در کوتاهمدت این مشکلات برطرف نشود، این فرصت نیز مانند تجربه تاریخی پس از فروپاشی شوروی از دست خواهد رفت.»
وی درباره اهمیت تثبیت این مسیر تصریح کرد: «با شکلگیری و تثبیت کریدور ترانزیتی ایران - روسیه - افغانستان، اقتصاد افغانستان به امنیت جمهوری اسلامی ایران وابسته خواهد شد و این وابستگی میتواند طالبان را از اقدامات تنشزا بازدارد. همچنین، درآمدهای ناشی از ترانزیت کالا به افغانستان افزایش یافته و موجب توسعه شهرهای مرزی ایران و افغانستان خواهد شد.»
کارشناس ترانزیت در پایان تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران میتواند با رویکردی هوشمندانه و حل موانع موجود، از این فرصت ترانزیتی منافع اقتصادی، سیاسی و امنیتی قابل توجهی کسب کرده و جایگاه خود را در معادلات ترانزیتی منطقه تقویت کند.»
*بازنویسی:تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام