صنایع کم‌بازده از تهران خارج می‌شوند؟ وزارت صمت مأمور شناسایی فعالیتهای قابل انتقال شد
وزارت راه و شهرسازی از تدوین برنامه‌ای برای شناسایی و انتقال تدریجی فعالیتهای صنعتی فاقد مزیت اقتصادی از تهران و البرز خبر داده است؛ برنامه‌ای که با هدف ایجاد فرصت‌های شغلی در سایر مناطق، کاهش تمرکز جمعیت و فراهم کردن زمینه مهاجرت داوطلبانه دنبال می‌شود.
دولت برنامه‌ای برای شناسایی و ساماندهی فعالیتهای صنعتی فاقد مزیت اقتصادی در تهران و البرز تدوین کرده است که بر اساس آن، صنایع و زنجیره‌های فعالیتی قابل انتقال، به‌تدریج به مناطقی هدایت می‌شوند که از ظرفیت و مزیت بیشتری برای استقرار آن‌ها برخوردارند. در این سیاست، به‌جای جابه‌جایی اجباری جمعیت، ایجاد فرصت‌های شغلی و جذابیت‌های اقتصادی در مناطق مقصد برای ترغیب افراد به مهاجرت داوطلبانه دنبال می‌شود.
رامین ساعد، مدیرکل دفتر طرح‌ریزی شهری و طرح‌های توسعه و عمران وزارت راه و شهرسازی، با اشاره به ابلاغ برنامه اقدام برای ساماندهی، پالایش عملکردی و تمرکززدایی از تهران گفت: این برنامه مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ در حوزه‌های مختلف حکمرانی و مدیریت شهری است که با مشارکت دستگاه‌های اجرایی و نهادهای مسئول در استان‌های تهران و البرز اجرا خواهد شد.
وی تأکید کرد تمرکززدایی از تهران صرفاً به معنای انتقال جمعیت نیست، بلکه ساماندهی فعالیت‌ها و خدماتی را در بر می‌گیرد که ادامه استقرار آن‌ها در تهران و البرز از نظر اقتصادی و عملکردی توجیه مناسبی ندارد و امکان فعالیت مؤثرتر آن‌ها در سایر مناطق کشور فراهم است.
وزارت صمت مسئول شناسایی صنایع قابل انتقال شد
ساعد درباره برنامه دولت برای ساماندهی فعالیتهای صنعتی مستقر در تهران و البرز اظهار کرد: با هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت مقرر شده است این وزارتخانه در یک بازه زمانی مشخص، گروه‌های صنعتی و زنجیره‌های فعالیتی را که مزیت استقرار آن‌ها در تهران از بین رفته است، شناسایی کند و برنامه پیشنهادی برای جابه‌جایی آن‌ها را ارائه دهد.
به گفته وی، منظور از فعالیتهای فاقد مزیت، صنایعی هستند که ادامه فعالیت آن‌ها در تهران از نظر اقتصادی و بهره‌وری توجیه مناسبی ندارد، درحالی‌که امکان استقرار و فعالیت مؤثرتر آن‌ها در مناطق دیگر کشور وجود دارد.
مدیرکل دفتر طرح‌ریزی شهری وزارت راه و شهرسازی افزود: وزارت صمت باید گروه‌های فعالیتی و زنجیره‌های صنعتی مشمول این سیاست را بررسی و برنامه انتقال آن‌ها را در چارچوب برنامه هفتم پیشرفت تدوین کند.
وی در عین حال تأکید کرد این سیاست به معنای انتقال فوری و یک‌باره صنایع نیست، بلکه فرایند جابه‌جایی پس از شناسایی فعالیتهای مشمول، بررسی کارشناسی و ارزیابی مزیت‌های اقتصادی مناطق مختلف دنبال خواهد شد.
انتقال مشاغل به‌جای جابه‌جایی اجباری جمعیت
یکی از محورهای اصلی برنامه تمرکززدایی، تغییر مسیر استقرار فعالیتهای اقتصادی و ایجاد فرصت‌های شغلی در مناطق دیگر کشور است. ساعد با اشاره به ارتباط میان تمرکز فعالیتهای اقتصادی و تراکم جمعیت در تهران گفت: سیاست دولت این است که ابتدا فعالیت‌ها و خدمات فاقد مزیت از تهران به سایر مناطق منتقل شوند و سپس با ایجاد فرصت‌های شغلی و مزیت‌های اقتصادی در مناطق مقصد، زمینه جذب جمعیت فراهم شود.
وی تصریح کرد قرار نیست جمعیت به‌صورت اجباری از تهران خارج شود؛ بلکه دولت در پی آن است که با فراهم کردن امکاناتی مانند زمین، سکونتگاه و بستر استقرار فعالیتهای اقتصادی، شرایطی ایجاد کند تا افراد به انتخاب خود و با هدف دستیابی به فرصت‌های شغلی بهتر و کیفیت زندگی مناسب‌تر به مناطق دیگر مهاجرت کنند.
برنامه تمرکززدایی فقط به صنعت محدود نیست
مدیرکل دفتر طرح‌ریزی شهری وزارت راه و شهرسازی با اشاره به ابعاد مختلف برنامه اقدام گفت: این طرح تنها به حوزه شهرسازی و انتقال صنایع محدود نمی‌شود، بلکه موضوعاتی مانند مدیریت شهری، آب، انرژی، بهره‌وری و اصلاح الگوی مصرف، ساختمان و ساخت‌وساز، کشاورزی، حفاظت از اراضی زراعی و باغی و نظام سکونتگاهی را نیز در بر می‌گیرد.
به گفته ساعد، بخشی از اقدامات پیش‌بینی‌شده بر افزایش بهره‌وری منابع آب و انرژی و اصلاح الگوی مصرف متمرکز است. بخش دیگری نیز به اصلاح نظام مدیریت شهری و افزایش هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول اختصاص دارد.
در حوزه کشاورزی نیز حفاظت از اراضی و اصلاح الگوی کشت مورد توجه قرار گرفته است. این اقدامات با هدف هماهنگ‌سازی عملکرد دستگاه‌های مختلف و استفاده از ظرفیت قوانین و اسناد بالادستی در قالب یک برنامه منسجم تدوین شده‌اند.
کاهش فشار زیست‌محیطی تهران و البرز با توسعه مناطق دیگر
ساعد در پایان با تأکید بر اینکه ساماندهی تهران و البرز به همکاری همه دستگاه‌های اجرایی و نهادهای مدیریت شهری نیاز دارد، گفت: مشکلات این دو استان صرفاً به یک وزارتخانه یا دستگاه محدود نیست و مجموعه مدیریت شهری و دستگاه‌های خدمات‌رسان در اجرای برنامه مسئولیت دارند.
وی ابراز امیدواری کرد اجرای هماهنگ این برنامه، ضمن جلوگیری از تشدید مشکلات مجموعه شهری تهران و البرز، به کاهش فشارهای زیست‌محیطی، آلودگی‌ها و تنش‌های اجتماعی و اقتصادی کمک کند.
بر اساس این رویکرد، انتقال فعالیتهای اقتصادی به مناطق دارای مزیت و ایجاد فرصت‌های شغلی در آن‌ها می‌تواند زمینه توزیع متوازن‌تر جمعیت و فعالیتهای اقتصادی را فراهم کند و در نهایت به بهبود کیفیت زندگی شهروندان در مناطق مختلف کشور بینجامد.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام