عیدی پایان سال شامل چه کارگرانی میشود؟ از ساعتی و فصلی تا اخراجی
بر اساس قانون کار، تمامی کارگران مشمول این قانون ــ حتی کارگران ساعتی، فصلی، پارهوقت و آزمایشی ــ متناسب با مدت کارکرد خود، مشمول دریافت عیدی و پاداش پایان سال هستند و کارفرما موظف به پرداخت آن است.
طبق قانون کار، تمامی کارگران مشمول این قانون بدون توجه به نوع قرارداد، محل اشتغال و نوع کارگاه، اعم از دولتی، خصوصی، تعاونی، کشاورزی، صنعتی و خدماتی، از عیدی و پاداش پایان سال برخوردار میشوند. میزان عیدی کارگران تابع ضوابط مشخصی است و با عیدی کارکنان دستگاههای اجرایی و دولتی تفاوت دارد.
بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی، مبنای تعیین عیدی پایان سال کارگران، حداقل دو و حداکثر سه برابر حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار است. به این ترتیب، کارفرمایان مکلفاند حداقل معادل دو ماه و حداکثر معادل سه ماه حقوق پایه را بهعنوان عیدی و پاداش آخر سال به کارگران پرداخت کنند.
با این حال، میزان دقیق عیدی دریافتی کارگران به مدت کارکرد و نوع قرارداد آنان بستگی دارد. قانون کار برای کارگران ساعتی، فصلی، پارهوقت و حتی کارگران آزمایشی نیز ضوابط مشخصی در نظر گرفته و آنها را از شمول دریافت عیدی مستثنی نکرده است.
عیدی کارگران پارهوقت
بر اساس ماده ۳۹ قانون کار، مزد و مزایای کارگران نیمهوقت یا شاغلان با ساعات کاری کمتر از ساعات قانونی، به نسبت ساعات کار انجامشده محاسبه و پرداخت میشود. عیدی این گروه نیز به همین نسبت تعیین خواهد شد.
عیدی کارگران فصلی
کارگران شاغل در کارگاههای فصلی و همچنین کارگرانی که کمتر از یک سال در یک کارگاه فعالیت داشتهاند، به نسبت ایام کارکرد خود در سال، مستحق دریافت عیدی و پاداش هستند. مبنای محاسبه، ۶۰ روز حقوق متناسب با مدت اشتغال آنهاست.
عیدی کارگران ساعتی
در مورد کارگران ساعتی که حقوق ماهانه ثابت ندارند و دستمزد آنها متغیر است، میانگین حقوق سه ماه آخر خدمت، مبنای محاسبه عیدی و پاداش پایان سال قرار میگیرد.
کارگران اخراجی هم مشمول عیدیاند
کارگرانی که در طول سال به هر دلیل از جمله استعفا، اخراج، بازنشستگی یا قطع همکاری از کارگاه خارج میشوند، به نسبت مدت اشتغال و ماههای کارکرد خود، مستحق دریافت عیدی و پاداش سالانه خواهند بود.
در همین راستا، احمد غریوی، مدیرکل سابق روابط کار و جبران خدمت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، پیشتر تأکید کرده بود: کارگران اخراجی، آزمایشی، ساعتی، نیمهوقت و فصلی همگی مشمول دریافت عیدی هستند و کارفرما موظف به پرداخت این حق قانونی است.
به گفته وی، در صورتی که کارفرما پرداخت عیدی را به تأخیر بیندازد یا از انجام آن خودداری کند، کارگر میتواند از طریق مراجع حل اختلاف و ادارات کار موضوع را پیگیری کند. هرچند پرداخت عیدی بهصورت ماهانه منع قانونی ندارد، اما مبالغ پرداختی در طول سال صرفاً علیالحساب عیدی پایان سال محسوب میشود.
در پایان یادآور میشود، در کارگاههایی که طرح طبقهبندی مشاغل دارند، مبنای محاسبه عیدی «مزد مبنا» یا «مزد گروه و پایه» است و در واحدهای فاقد این طرح، عیدی بر اساس «مزد ثابت» شامل مزد شغل و مزایای ثابت پرداختی به تبع شغل محاسبه خواهد شد.
*بازنویسی:تحریریه پژواک کارفرما