بنزین در نقطه تصمیم/آیا میتوان بدون بالا بردن قیمت، مصرف را کنترل کرد؟
همزمان با افزایش مصرف روزانه بنزین و تشدید ناترازی سوخت، بحث درباره شیوه مدیریت مصرف دوباره به صدر مباحث اقتصادی بازگشته است؛ در حالی که برخی افزایش قیمت را راهکار میدانند، گروهی دیگر بر استفاده از ابزارهای غیرقیمتی مانند توسعه حملونقل عمومی، گسترش CNG و مدیریت هوشمند مصرف تأکید دارند.
افزایش مصرف بنزین و محدودیت ظرفیت تولید، بار دیگر موضوع اصلاح الگوی مصرف سوخت را به یکی از مهمترین چالشهای سیاستگذاری اقتصادی تبدیل کرده است؛ چالشی که همزمان با فشارهای اقتصادی و شرایط منطقهای، حساسیت تصمیمگیری درباره آن را افزایش داده است.
برآوردها نشان میدهد مصرف روزانه بنزین کشور به حدود ۱۴۰ میلیون لیتر رسیده و در صورت ادامه روند کنونی، این رقم میتواند در ماههای آینده به بیش از ۱۶۰ میلیون لیتر در روز افزایش یابد؛ موضوعی که نیاز به واردات گسترده بنزین و افزایش هزینههای ارزی را در پی خواهد داشت.
در چنین شرایطی، بسیاری از کارشناسان معتقدند مدیریت مصرف باید بیش از آنکه بر افزایش قیمت استوار باشد، بر اصلاح الگوی مصرف و ارتقای بهرهوری متمرکز شود؛ زیرا هرگونه افزایش قیمت سوخت میتواند پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گستردهای به همراه داشته باشد.
از جمله مهمترین راهکارهای پیشنهادی، توسعه حملونقل عمومی بهویژه شبکه ریلی و ناوگان اتوبوسرانی، کاهش استفاده از خودروهای شخصی، گسترش دورکاری، استفاده از سرویسهای حملونقل سازمانی و مدیریت تقاضای سفر عنوان میشود.
همچنین توسعه استفاده از سوخت CNG، با توجه به وجود هزاران جایگاه عرضه و میلیونها خودروی دوگانهسوز، بهعنوان یکی از سریعترین ابزارهای کاهش مصرف بنزین مطرح است. کارشناسان پیشنهاد میکنند با افزایش مشوقهای مالی و تسهیل فرآیند دوگانهسوز کردن خودروها، سهم این سوخت در سبد مصرف انرژی کشور افزایش یابد.
در کنار این اقدامات، استفاده از ظرفیت کارت هوشمند سوخت، تحلیل دادههای مصرف، مقابله با قاچاق، اجرای معاینه فنی سختگیرانه، نوسازی ناوگان فرسوده و مدیریت هوشمند ترافیک نیز از دیگر ابزارهایی است که میتواند بدون اعمال شوک قیمتی، به کاهش مصرف سوخت کمک کند.
کارشناسان تأکید دارند تحقق هدف کاهش مصرف بنزین نیازمند مجموعهای از سیاستهای هماهنگ، همراه با مشارکت مردم و اصلاح الگوی مصرف در بخش دولتی و خصوصی است؛ رویکردی که میتواند فشار بر منابع انرژی کشور را بدون تحمیل هزینههای جدید به خانوارها کاهش دهد.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام