ناترازی انرژی نتیجه مدیریت جزیرهای است؛ پیشنهاد حکمرانی یکپارچه در ۹۰ روز
نایبرئیس صنعت نفت ایران، پراکندگی نهادهای متولی انرژی را از ریشههای اصلی ناترازی دانست و بر گذار از مدیریت جزیرهای به حکمرانی یکپارچه و اجرای برنامهای ۳۰، ۶۰ و ۹۰ روزه برای اصلاح ساختار انرژی تأکید کرد.
رئیس هیئتمدیره فدراسیون صادرات انرژی با تأکید بر اینکه مسئله اصلی انرژی ایران کمبود منابع نیست، بلکه ناکارآمدی در اقتصاد و حکمرانی انرژی است، بر ضرورت افزایش تولید، جذب سرمایهگذاری، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و تبدیل بهینهسازی مصرف به یک بازار واقعی اقتصادی تأکید کرد. در همین نشست، نایبرئیس صنعت نفت ایران نیز پراکندگی نهادهای متولی انرژی را ریشه اصلی ناترازیها دانست و خواستار گذار از مدیریت جزیرهای به حکمرانی یکپارچه انرژی شد.
حمیدرضا صالحی، رئیس هیئتمدیره فدراسیون صادرات انرژی، در نشست فصلی اقتصاد و حکمرانی انرژی در اتاق بازرگانی تهران اظهار کرد: کشور ما انرژی کم ندارد، بلکه با ناکارآمدی در اقتصاد و حکمرانی انرژی مواجه است.
وی با بیان اینکه کشور به تولید بیشتر نیاز دارد، افزود: افزایش تولید بهتنهایی کافی نیست و برای توسعه این بخش باید سرمایهگذاری انجام شود؛ اما سرمایهگذاری بدون امنیت اقتصادی شکل نمیگیرد.
صالحی همچنین بر ضرورت توسعه انرژیهای تجدیدپذیر تأکید کرد و گفت: تجدیدپذیرها بدون شبکه و بازار مناسب نمیتوانند تمام مسئله انرژی کشور را حل کنند. از سوی دیگر، بهینهسازی مصرف نیز باید از یک شعار به یک بازار واقعی اقتصادی تبدیل شود.
رئیس هیئتمدیره فدراسیون صادرات انرژی، چهار پایه اصلی انرژی ایران را «تولید بیشتر، مدیریت هوشمندتر، سرمایهگذاری گستردهتر و تبدیل بهینهسازی مصرف به یک بازار واقعی اقتصادی» عنوان کرد.
وی ادامه داد: اگر ناترازی انرژی را فقط با ساخت نیروگاه پاسخ دهیم، ممکن است بتوانیم شرایط امروز را مدیریت کنیم، اما اصلاح اقتصاد و حکمرانی انرژی است که میتواند آینده انرژی کشور را بسازد.
پراکندگی متولیان؛ ریشه ناترازی انرژی
در ادامه نشست، رضا پدیدار، نایبرئیس صنعت نفت ایران، با انتقاد از پراکندگی نهادهای متولی انرژی، این وضعیت را یکی از ریشههای اصلی ناترازیها دانست و بر ضرورت بازطراحی ساختار تصمیمگیری انرژی در پیوند با امنیت ملی تأکید کرد.
وی با اشاره به تنگناهای اجرایی و اقتصادی کشور اظهار کرد: در هر سازمان و وزارتخانهای که وارد میشویم، با مدل و رویهای جداگانه مواجه هستیم؛ در حالی که کشور یک واحد منسجم است، اما در حوزه انرژی با جزیرههای تصمیمگیری منفک و گاه دارای منافع متعارض روبهرو هستیم.
پدیدار توضیح داد: وزارت نفت خود را متولی تولید و عرضه نفت و گاز میداند، وزارت نیرو تولید برق را دنبال میکند، وزارت صمت توسعه صنایع انرژیبر را در دستور کار دارد و سازمان برنامه و بودجه نیز به تخصیص منابع میپردازد؛ اما نهادی که مسئول هماهنگسازی این اجزا با یکدیگر باشد، وجود ندارد.
به گفته وی، این وضعیت به شکست هماهنگی منجر شده و همین مسئله به قفل اصلی اقتصاد انرژی ایران تبدیل شده است؛ قفلی که نتیجه آن ایجاد نقاط درد ساختاری، هدررفت منابع، نبود پاسخگویی نهایی و فرسایش بیندستگاهی است.
مدیریت انرژی کافی نیست؛ حکمرانی باید تغییر کند
نایبرئیس صنعت نفت ایران در ادامه با اشاره به تفاوت میان «مدیریت انرژی» و «حکمرانی انرژی» گفت: مدیریت انرژی تمرکز تکبعدی بر بهرهوری فنی تجهیزات، کاهش مصرف و اصلاح قیمتها در سطح بنگاه دارد، اما حکمرانی انرژی به معنای تنظیم قواعد بازی و ایجاد هماهنگی استراتژیک در سطح ملی است.
وی همچنین نسبت به غفلت از فناوریهای نوین هشدار داد و اظهار کرد: برآوردها نشان میدهد هماکنون حدود ۳۰ درصد از فعالیتهای روزمره تحت تأثیر هوش مصنوعی قرار دارد و اگر حوزه انرژی به فناوریهای دادهمحور مجهز نشود، شکاف ایران با نسل جدید صنعت و اقتصاد جهانی بهشدت افزایش خواهد یافت.
پدیدار با اشاره به تجربه برخی کشورها افزود: اتحادیه اروپا پس از بحران گاز روسیه، انرژی را از سطح وزارتخانهها خارج و به محور اصلی سیاست خارجی و امنیتی تبدیل کرد. ژاپن نیز پس از حادثه فوکوشیما با اصلاح قانون بنیادی انرژی، سیاستهای تأمین انرژی را به یک نهاد فرابخشی متصل به نخستوزیری سپرد و کره جنوبی نیز کمیته ملی و گذار انرژی را زیر نظر ریاست جمهوری ایجاد کرده است.
نسخه ۹۰ روزه برای اصلاح حکمرانی انرژی
پدیدار در جمعبندی سخنان خود، گذار از مدیریت جزیرهای به حکمرانی یکپارچه را ضروری دانست و پیشنهاد کرد سه گام اجرایی ۳۰، ۶۰ و ۹۰ روزه در دستور کار قرار گیرد.
وی در تشریح این برنامه گفت: در گام نخست باید لایه اختیارات فوقالعاده برای شورای عالی انرژی ایجاد شود؛ در گام دوم، داشبورد ملی یکپارچهسازی جریان انرژی راهاندازی شود و در گام سوم نیز بسته سرمایهگذاری مشترک رونمایی شود تا سرمایههای داخلی و خارجی بهصورت هدفمند جذب شوند.
نایبرئیس صنعت نفت ایران در پایان تأکید کرد: یکپارچگی در سیاستگذاری انرژی، ضامن امنیت پایدار آینده ایران و تبدیل انرژی به برگ برنده در مراودات بینالمللی است؛ بنابراین، این موضوع یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی برای بقای اقتصادی و اقتدار ملی کشور محسوب میشود.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام