وام ۲.۴ میلیاردی مسکن فقط ۱۲ متر خانه میشود؛ هزینه اوراق ۴۴۵ میلیون تومان
وام ۲.۴ میلیارد تومانی مسکن در تهران در حالی وارد مرحله پرداخت شده که متقاضی برای خرید اوراق باید حدود ۴۴۵ میلیون تومان بپردازد و در پنج سال نخست، ماهانه حدود ۵۱.۵ میلیون تومان قسط پرداخت کند؛ در حالی که این وام با قیمتهای فعلی تنها هزینه حدود ۱۲ مترمربع مسکن در تهران را پوشش میدهد.
پرداخت وام ۲.۴ میلیارد تومانی مسکن از محل اوراق گواهی حق تقدم در شبکه بانکی آغاز شده است؛ تسهیلاتی که با وجود افزایش سقف، به دلیل رشد قیمت مسکن و هزینه بالای خرید اوراق، بخش محدودی از هزینه خرید خانه در تهران را پوشش میدهد. متقاضی برای دریافت سقف کامل این تسهیلات باید حدود ۴۴۵ میلیون تومان بابت خرید اوراق بپردازد و در پنج سال نخست نیز حدود ۵۱.۵ میلیون تومان قسط ماهانه پرداخت کند.
پس از صدور مجوز بانک مرکزی برای افزایش سقف تسهیلات خرید مسکن از محل اوراق گواهی حق تقدم، مصوبه افزایش سقف این تسهیلات در ۲۷ مردادماه به تصویب رسید و از روز گذشته پرداخت وام با سقفهای جدید در شبکه بانکی آغاز شد.
بر اساس سقفهای جدید، میزان تسهیلات خرید مسکن برای بستگان شامل زوجین، پدر و فرزند، مادر و فرزند، خواهر و برادر، دو خواهر یا دو برادر، در شهر تهران به ۲ میلیارد تومان افزایش یافته است. این سقف در مراکز استانها و شهرهای با جمعیت بیش از ۲۰۰ هزار نفر ۱.۶ میلیارد تومان و در سایر مناطق ۱.۲ میلیارد تومان تعیین شده است. پیش از این، سقف تسهیلات این گروه در تهران یک میلیارد تومان بود.
در بخش تسهیلات انفرادی نیز سقف وام خرید مسکن در تهران از ۵۰۰ میلیون تومان به یک میلیارد تومان رسیده است. این رقم در مراکز استانها و شهرهای با جمعیت بیش از ۲۰۰ هزار نفر ۸۰۰ میلیون تومان و در سایر مناطق شهری کشور ۶۰۰ میلیون تومان تعیین شده است.
افزایش ۲۵ درصدی وام به ازای هر فرزند
مدیرعامل بانک مسکن اعلام کرده است که در راستای اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، تمامی متقاضیان، بدون شرط خانهاولی بودن، به ازای هر فرزند زیر ۲۰ سال، تا سقف چهار فرزند، مشمول ۲۵ درصد افزایش سقف تسهیلات خرید مسکن و جعاله تعمیرات میشوند.
البته استفاده از این افزایش سقف تسهیلات مشروط به آن است که نرخ باروری شهرستان محل زادگاه پدر و فرزند بیش از ۲.۵ نباشد.
بر اساس اعلام بانک مسکن، دوره بازپرداخت تسهیلات خرید مسکن مشمول قانون جوانی جمعیت در روش بازپرداخت ساده حداکثر ۱۲ سال و در روش پلکانی حداکثر ۱۰ سال خواهد بود. نرخ سود این تسهیلات نیز ۲۲.۵ درصد در سال تعیین شده است.
پروندههای در حال تشکیل نیز مشمول سقف جدید میشوند
متقاضیانی که پرونده تسهیلاتی آنها در شعب بانک در حال بررسی است و مراحل تشکیل پرونده را طی میکنند، اما هنوز قرارداد تسهیلاتی آنها منعقد و افتتاح قطعی نشده است، میتوانند با مراجعه به شعبه و ارائه درخواست جدید، از سقفهای افزایشیافته تسهیلات استفاده کنند.
با این حال، افزایش سقف وام این پرسش را مطرح کرده که این تسهیلات تا چه اندازه میتواند قدرت خرید خانوارها را افزایش دهد و آیا میزان اقساط، نرخ سود و هزینه خرید اوراق، دریافت این وام را برای متقاضیان مقرونبهصرفه میکند؟
وام ۲.۴ میلیاردی فقط هزینه ۱۲ متر مسکن در تهران را پوشش میدهد
افزایش قابل توجه قیمت مسکن طی سالهای اخیر، شکاف میان قیمت واحدهای مسکونی و سقف تسهیلات بانکی را بیشتر کرده است؛ موضوعی که در کاهش استقبال متقاضیان، بهویژه خانهاولیها، از وامهای مسکن نیز مؤثر بوده است.
در حالی که حدود یک دهه قبل تسهیلات خرید مسکن میتوانست بخش قابل توجهی از قیمت یک واحد مسکونی در کلانشهرها را پوشش دهد، اکنون قدرت خرید این وامها به میزان قابل توجهی کاهش یافته است.
بازار مسکن از نیمه دوم سال ۱۴۰۳ وارد دورهای از ثبات نسبی همراه با رکود شد، اما این وضعیت دوام چندانی نداشت. از ابتدای سال جاری نیز عواملی همچون تنشهای اخیر، افزایش انتظارات تورمی، نوسانات بازار ارز و طلا و آسیب به زیرساختهای کشور بر بازار مسکن اثر گذاشته و قیمتها افزایش یافته است.
برآوردهای موجود نشان میدهد میانگین قیمت هر مترمربع مسکن در تهران اکنون از ۲۰۰ میلیون تومان عبور کرده است. بر این اساس، وام ۲.۴ میلیارد تومانی در شرایط فعلی تنها هزینه خرید حدود ۱۲ مترمربع آپارتمان در یک منطقه میانی تهران را پوشش میدهد.
۴۴۵ میلیون تومان هزینه خرید اوراق وام ۲.۴ میلیاردی
یکی از مهمترین هزینههای دریافت این تسهیلات، خرید اوراق گواهی حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن یا همان «تسه» است. در روزهای اخیر قیمت این اوراق روند افزایشی داشته و در حال حاضر هر برگ آن ۹۲ هزار و ۸۴۹ تومان قیمت دارد؛ رقمی که نسبت به روز قبل حدود ۲۷۰۰ تومان، معادل نزدیک به ۳ درصد، افزایش یافته است.
هر برگ اوراق معادل ۵۰۰ هزار تومان تسهیلات است. بنابراین برای دریافت وام ۲ میلیارد تومانی خرید مسکن، متقاضی به ۴۰۰ برگ اوراق نیاز دارد و برای دریافت ۴۰۰ میلیون تومان جعاله تعمیرات نیز باید ۸۰۰ برگ دیگر خریداری کند.
در مجموع، دریافت سقف کامل ۲.۴ میلیارد تومان تسهیلات به ۴۸۰۰ برگ اوراق نیاز دارد. با قیمت ۹۲ هزار و ۸۴۹ تومان برای هر برگ، هزینه خرید اوراق به حدود ۴۴۵ میلیون تومان میرسد.
به این ترتیب، متقاضی پیش از دریافت تسهیلات باید نزدیک به ۴۴۵ میلیون تومان صرف خرید اوراق کند؛ هزینهای که عملاً قدرت خرید وام را کاهش میدهد. در نتیجه از وام اسمی ۲.۴ میلیارد تومانی، حدود یک میلیارد و ۹۵۵ میلیون تومان پس از کسر هزینه اوراق برای متقاضی باقی میماند.
این وضعیت نشان میدهد افزایش سقف تسهیلات لزوماً به همان میزان به افزایش قدرت خرید خانوار منجر نمیشود؛ زیرا در صورت افزایش قیمت اوراق، بخشی از مبلغ وام پیش از رسیدن به دست خریدار صرف تأمین هزینه دریافت تسهیلات خواهد شد.
قسط ماهانه وام به ۵۱.۵ میلیون تومان میرسد
تسهیلات ۲.۴ میلیارد تومانی مسکن در تهران از دو بخش شامل ۲ میلیارد تومان وام خرید یا ساخت و ۴۰۰ میلیون تومان جعاله تعمیرات تشکیل شده است. نرخ سود هر دو تسهیلات ۲۲.۵ درصد اعلام شده است.
مدت بازپرداخت وام ۲ میلیارد تومانی خرید مسکن ۱۲ سال و دوره بازپرداخت تسهیلات ۴۰۰ میلیون تومانی جعاله پنج سال تعیین شده است.
بر اساس محاسبات انجامشده، قسط ماهانه وام ۲ میلیارد تومانی خرید مسکن حدود ۴۰.۳ میلیون تومان خواهد بود و متقاضی برای تسهیلات ۴۰۰ میلیون تومانی جعاله نیز باید ماهانه حدود ۱۱.۶ میلیون تومان پرداخت کند.
بنابراین در پنج سال نخست که هر دو تسهیلات بهطور همزمان در حال بازپرداخت هستند، مجموع اقساط ماهانه به حدود ۵۱.۵ میلیون تومان میرسد.
همچنین مجموع سود پرداختی این تسهیلات حدود ۴.۴۷ میلیارد تومان برآورد شده است؛ رقمی که در کنار هزینه خرید اوراق، هزینه واقعی دریافت وام مسکن را برای خانوارها به میزان قابل توجهی افزایش میدهد.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما