سهم اقتصاد دیجیتال ایران به ۷.۱ درصد رسید؛ تهران در صدر

رئیس مرکز آمار ایران از نهایی‌شدن گزارش سنجش اقتصاد دیجیتال و آماده‌سازی آن برای انتشار خبر داد و اعلام کرد سهم این بخش از اقتصاد کشور در سال ۱۴۰۳ به ۷.۱ درصد رسیده است. به گفته او، ۵۹ درصد اقتصاد دیجیتال ایران در تهران متمرکز است و پس از آن استان‌های اصفهان، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی و البرز قرار دارند.

غلامرضا گودرزی در نشست «همگرایی در اقتصاد دیجیتال؛ از سنجش تا ارزیابی آثار» با تشریح روند تهیه این گزارش اظهار کرد: پس از ابلاغ مأموریت سنجش اقتصاد دیجیتال به مرکز آمار، کارگروهی با حضور کارشناسان مرکز آمار و پژوهشکده آمار، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت صنعت، معدن و تجارت، صاحب‌نظران دانشگاهی، تشکل‌ها و فعالان این حوزه تشکیل شد.

وی با اشاره به پیچیدگی تدوین روش‌شناسی سنجش اقتصاد دیجیتال گفت: تلاش شد نظام‌نامه سنجش بر مبنای اصول علمی، یافته‌های جدید و اجماع کارشناسی تدوین شود تا امکان اندازه‌گیری دقیق متغیرهای این بخش در سطوح مختلف فراهم شود.

سنجش اقتصاد دیجیتال با ترکیب داده‌های ثبتی و میدانی

رئیس مرکز آمار ایران افزود: پس از تصویب نظام‌نامه، فرآیند سنجش در دو مسیر دنبال شد. در مرحله نخست، از رویکرد «ثبتی‌مبنا» و داده‌های موجود در سامانه‌های دستگاه‌های دولتی و بخش خصوصی استفاده شد. این اقدام با همکاری تشکل‌ها، تعاونی‌ها و دو وزارتخانه مرتبط انجام گرفت و داده‌های مورد نیاز در اختیار مرکز آمار قرار گرفت.

گودرزی ادامه داد: در مرحله دوم، طرح آمارگیری میدانی در سراسر کشور اجرا شد و کارشناسان و آمارگیران با توجه به حجم نمونه و توزیع استانی، اطلاعات مورد نیاز را جمع‌آوری کردند. سپس داده‌های میدانی با اطلاعات ثبتی تلفیق شد و پس از برگزاری جلسات راستی‌آزمایی، محاسبات نهایی انجام گرفت.

وی با اشاره به نتایج این سنجش گفت: سهم اقتصاد دیجیتال در سال ۱۴۰۲ معادل ۵.۴ درصد و در سال ۱۴۰۳ برابر با ۷.۱ درصد بوده است. سهم سال ۱۴۰۴ نیز پس از تکمیل فرآیند محاسبات اعلام خواهد شد.

۵۹ درصد اقتصاد دیجیتال در تهران متمرکز است

رئیس مرکز آمار ایران همچنین از تمرکز بالای فعالیت‌های اقتصاد دیجیتال در تهران خبر داد و گفت: ۵۹ درصد اقتصاد دیجیتال کشور در تهران متمرکز است و استان‌های اصفهان، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی و البرز در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

گودرزی تأکید کرد تجربه اجرای این طرح نشان داد همکاری میان دستگاه‌های مختلف و بخش خصوصی می‌تواند دقت تولید آمار را افزایش دهد. به گفته او، پیش از آغاز مرحله سنجش، تعاریف، مبانی و روش‌شناسی مربوط به لایه‌های مختلف اقتصاد دیجیتال با برگزاری جلسات مشترک میان دستگاه‌های دولتی و فعالان بخش خصوصی یکسان‌سازی شد.

داده‌های دستگاه‌ها؛ سرمایه ملی

وی استفاده از داده‌های ثبتی را یکی از دستاوردهای مهم این طرح دانست و اظهار کرد: داده‌ها و آمار ثبت‌شده در سامانه‌های دولتی و خصوصی، سرمایه ملی محسوب می‌شوند و اشتراک‌گذاری آنها می‌تواند ضریب اطمینان و دقت آمارهای رسمی را افزایش دهد.

رئیس مرکز آمار ایران اعلام کرد رویکرد ثبتی‌مبنا در سایر حوزه‌های آماری نیز مورد استفاده قرار خواهد گرفت. به گفته او، تجربه به‌دست‌آمده در سنجش اقتصاد دیجیتال، از جمله تلفیق داده‌های ثبتی با پیمایش‌های میدانی، در طراحی و اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

گودرزی توضیح داد که در روش‌های آماری نوین، استفاده همزمان از داده‌های ثبتی و پیمایش‌های میدانی امکان افزایش دقت نتایج را فراهم می‌کند و در طرح اقتصاد دیجیتال نیز همین الگو به کار گرفته شده است.

انتشار گزارش تفصیلی اقتصاد دیجیتال

رئیس مرکز آمار ایران درباره نحوه استفاده از نتایج این طرح گفت: مأموریت مرکز آمار، تولید داده‌های دقیق، معتبر و استاندارد برای تصمیم‌گیران و سیاست‌گذاران است و این مرکز در تحلیل‌های محتوایی، بررسی چرایی‌ها یا قضاوت درباره تصمیم‌ها ورود نمی‌کند.

وی افزود: مرکز آمار در کنار تولید داده، تحلیل‌های توصیفی ارائه می‌دهد، اما استفاده از نتایج و تصمیم‌گیری بر اساس آنها بر عهده سیاست‌گذاران و نهادهای تخصصی خواهد بود.

گودرزی از انتشار عمومی گزارش تفصیلی اقتصاد دیجیتال خبر داد و گفت این گزارش در درگاه رسمی مرکز آمار ایران منتشر می‌شود و جزئیات تفکیکی آن می‌تواند برای پژوهشگران، رسانه‌ها و مدیران مورد استفاده قرار گیرد.

تقویم انتشار آمار اقتصاد دیجیتال در راه است

رئیس مرکز آمار ایران همچنین از نهایی‌شدن تقویم انتشار آمارهای اقتصاد دیجیتال خبر داد و گفت: بخشی از آمارهای تخصصی به زمان انتشار داده‌های پایه وابسته است. در مورد اقتصاد دیجیتال نیز بخشی از اطلاعات مورد نیاز از صورت‌های مالی شرکت‌ها و فعالان این حوزه به دست می‌آید که پس از برگزاری مجامع در سال بعد نهایی می‌شود.

وی افزود: همکاری وزارت ارتباطات و بخش خصوصی در ارائه اطلاعات مورد نیاز موجب شد فرآیند جمع‌آوری داده‌ها با سرعت بیشتری انجام شود. هدف مرکز آمار این است که با استفاده از زیرساخت‌های ایجادشده، داده‌های اقتصاد دیجیتال در کوتاه‌ترین زمان ممکن استخراج و منتشر شود.

گودرزی تأکید کرد با نهایی‌شدن روش‌شناسی و تسریع فرآیند محاسبات، آمار اقتصاد دیجیتال نیز مانند سایر شاخص‌های رسمی کشور دارای تقویم انتشار مشخص خواهد شد و داده‌های سال‌های آینده بر اساس زمان‌بندی مصوب منتشر می‌شوند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: روش‌های مختلفی برای محاسبه سهم اقتصاد دیجیتال وجود دارد و مرکز آمار در مرحله نخست یک روش‌شناسی استاندارد را مبنای کار قرار داده است. بررسی و توسعه سایر روش‌ها نیز در کارگروه و کمیته روش‌شناسی ادامه خواهد داشت تا این آمار در آینده به‌صورت منظم، به‌موقع و بر اساس تاریخ‌های مصوب منتشر شود.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما