سهم ناچیز اقتصاد دیجیتال/برنامه دولت برای جهش تا ۱۵ درصد

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با تأکید بر نقش کلیدی هوش مصنوعی در آینده اقتصاد کشور گفت: اقتصاد دیجیتال بدون هوش مصنوعی مانند موتوری بدون سوخت است؛ حرکت می‌کند اما توان جهش ندارد. متأسفانه در سه سال گذشته حدود ۲۷ درصد از منابع اقتصاد دیجیتال کشور از بین رفته است.

احسان چیت‌ساز، روز سه‌شنبه در نشست خبری نخستین نمایشگاه هوش مصنوعی (۲۲ تا ۲۵ دی‌ماه) اظهار کرد: مأموریت وزارت ارتباطات در دوره جدید، فراهم‌سازی بستر مناسب برای فعالیت فعالان حوزه هوش مصنوعی است. هوش مصنوعی تنها یک فناوری نیست، بلکه زمین بازی اقتصاد را تغییر می‌دهد و از مدل‌های کسب‌وکار تا بهره‌وری، اشتغال و حتی تعریف شغل را دگرگون می‌کند. این تحول می‌تواند جهشی جدی در اقتصاد دیجیتال و تولید ناخالص ملی ایجاد کند.

وی با اشاره به پیگیری جدی این موضوع از ابتدای دولت چهاردهم گفت: تلاقی توان پردازشی، داده و الگوریتم، هسته اصلی شکل‌گیری هوش مصنوعی است. در همین راستا، وزارت ارتباطات تدوین سند حکمرانی داده را در دستور کار قرار داده و پیش‌نویس آن به نهادهای مربوطه ارسال شده است؛ چراکه بدون حکمرانی داده، زیست‌بوم هوش مصنوعی شکل نمی‌گیرد.

چیت‌ساز افزود: همچنین سند بازارگاه داده با همکاری وزارت اقتصاد تهیه شده تا چارچوب توسعه تبادل داده مشخص شود. از سوی دیگر، حضور شرکت‌های بزرگ زیرساختی برای شکل‌گیری هسته‌های نوآوری ضروری است؛ چراکه این شرکت‌ها می‌توانند منابع لازم برای رشد اقتصاد دیجیتال را فراهم کنند.

معاون وزارت ارتباطات از راه‌اندازی اپراتور هوش مصنوعی خبر داد و گفت: شکل‌گیری شرکت بزرگ اپراتور هوش مصنوعی در سازمان تنظیم مقررات دنبال شده و چارچوب آن هفته گذشته به تصویب هیئت دولت رسید. به‌زودی فرآیند شناسایی شرکت‌های مشارکت‌کننده منتشر خواهد شد.

وی با اشاره به نیاز بالای سرمایه‌گذاری در این حوزه تصریح کرد: برای افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص ملی، به حدود ۱۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز داریم. تاکنون با اقدامات انجام‌شده، حدود ۱.۶۸ میلیارد دلار تأمین مالی صورت گرفته که ۶۸۰ میلیون دلار آن مربوط به زیرساخت‌های پردازشی است.

چیت‌ساز با بیان اینکه دولت به سمت خرید تضمینی ظرفیت اپراتورهای هوش مصنوعی حرکت کرده است، این اقدام را راهکاری برای شکل‌دهی بازار پایدار دانست. وی همچنین از طراحی پلتفرم «ایران دیجیتال» برای تربیت ۵۰۰ هزار نیروی انسانی در حوزه هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال خبر داد و گفت: با وجود ظرفیت بالای سرمایه انسانی کشور، تأخیر در سیاست‌گذاری باعث مهاجرت و از دست رفتن حدود ۲۷ درصد این منابع طی سه سال گذشته شده است.

وی افزود: صندوق نوآوری و شکوفایی نیز منابع خود را به سمت توسعه زیست‌بوم هوش مصنوعی هدایت کرده و بخشی از طرح‌های بزرگ این حوزه در حال بررسی یا تخصیص اعتبار هستند. هدف‌گذاری شده تا در سال‌های آینده ۵۰ درصد منابع صندوق به هوش مصنوعی اختصاص یابد.

معاون سیاست‌گذاری وزارت ارتباطات با اشاره به تقسیم کار ملی در ستاد هوش مصنوعی گفت: توسعه زیرساخت، حکمرانی داده و مراکز داده بر عهده وزارت ارتباطات است، در حالی که معاونت علمی ریاست‌جمهوری مسئول توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در زندگی مردم است.

وی درباره نیاز انرژی این حوزه هشدار داد: توسعه هوش مصنوعی به حدود ۵۰۰۰ مگاوات انرژی نیاز دارد. این موضوع به‌صورت مشترک با وزارت نیرو دنبال می‌شود و برای آن تأمین مالی ۷۰۰ میلیون یورویی از محل خط اعتباری سرمایه‌گذار چینی در نظر گرفته شده است.

در ادامه این نشست، مدیرعامل شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران با اشاره به سهم ۴ تا ۵ درصدی اقتصاد دیجیتال از اقتصاد ایران گفت: در حالی که سهم اقتصاد دیجیتال در جهان به‌طور متوسط ۱۵ درصد و در برخی کشورها تا ۴۵ درصد است، برنامه هفتم توسعه افزایش این سهم به ۱۵ درصد را هدف‌گذاری کرده و هوش مصنوعی می‌تواند موتور تحقق این هدف باشد.

*بازنویسی:تحریریه پژواک کارفرما