بانک مرکزی: ۲ هزار صندوق قرضالحسنه فعال تا شهریور ۱۴۰۶ فرصت دریافت مجوز دارند
رئیس گروه بازرسی اداره نظارت بر مؤسسات پولی غیربانکی بانک مرکزی از فعالیت حدود ۲ هزار صندوق قرضالحسنه در کشور خبر داد و اعلام کرد این صندوقها تا پایان شهریور ۱۴۰۶ فرصت دارند اطلاعات خود را بهروزرسانی و مجوزهای لازم را از بانک مرکزی دریافت کنند.
رئیس گروه بازرسی اداره نظارت بر مؤسسات پولی غیربانکی بانک مرکزی با تشریح آخرین وضعیت ساماندهی صندوقهای قرضالحسنه، از فعالیت حدود ۲ هزار صندوق در کشور خبر داد و گفت: با تغییر قانون، مسئولیت صدور مجوز این صندوقها از نیروی انتظامی به بانک مرکزی منتقل شده و تمامی صندوقهای فعال تا پایان شهریور ۱۴۰۶ فرصت دارند شرایط خود را با دستورالعملهای جدید تطبیق داده و مجوزهای لازم را دریافت کنند.
مجید هاشملو اظهار کرد: نظارت تخصصی بر صندوقهای قرضالحسنه هماکنون در بانک مرکزی انجام میشود و بر اساس آمار موجود، حدود یکهزار و ۸۰۰ صندوق دارای تراکنش بانکی شناسایی شدهاند که حسابهای آنها به نام صندوق قرضالحسنه در شبکه بانکی ثبت شده است.
وی با اشاره به برخی ادعاها درباره تخلفات صندوقهای قرضالحسنه گفت: حجم تراکنشهای این صندوقها کاملاً شفاف است و بانکها نیز بر فعالیتهای مالی آنها نظارت دارند. در مجموع حدود ۲ هزار صندوق قرضالحسنه در کشور فعال هستند و اگرچه گزارشهایی درباره برخی تخلفات احتمالی منتشر شده، اما ابعاد این موارد به هیچ وجه در حد و اندازهای که مطرح میشود نیست.
هاشملو تأکید کرد: صندوقهای قرضالحسنه نقش مهمی در انجام فعالیتهای خیرخواهانه و رفع نیازهای مالی مردم دارند. به گفته وی، در شرایط دشوار اقتصادی و در مقاطعی که کشور با مشکلات ناشی از جنگ مواجه بود، همین صندوقهای محلی توانستند با پرداخت وامهای خرد و تأمین نقدینگی مورد نیاز خانوارها، نقش مؤثری در حمایت از مردم ایفا کنند.
وی افزود: اگرچه تعداد محدودی از صندوقها ممکن است درگیر تخلفاتی مانند فرار مالیاتی یا پولشویی باشند، اما این موارد در مقایسه با حجم گسترده فعالیتهای مثبت و خدماترسانی صندوقها بسیار ناچیز است و پروندههای مربوط به آن نیز در حال رسیدگی است.
رئیس گروه بازرسی اداره نظارت بر مؤسسات پولی غیربانکی بانک مرکزی با اشاره به مصوبه هیأت عالی بانک مرکزی گفت: بر اساس شیوهنامه تطبیق فعالیت صندوقهای قرضالحسنه، این مؤسسات تا پایان شهریور ۱۴۰۶ فرصت دارند شرایط خود را با ضوابط جدید بانک مرکزی هماهنگ کنند و مراحل اخذ مجوز را به انجام برسانند.
وی توضیح داد: صندوقهایی که پیشتر اطلاعات خود را در پنجره واحد مجوزهای بانک مرکزی ثبت کردهاند، باید اطلاعات خود را بهروزرسانی کرده و از طریق درگاه ملی مجوزها برای دریافت مجوز فعالیت اقدام کنند. فرآیند صدور مجوز در دو مرحله انجام میشود؛ ابتدا مجوز ثبت تغییرات صادر شده و سپس مجوز فعالیت نهایی در اختیار صندوق قرار میگیرد.
هاشملو با اشاره به تغییر مرجع صدور مجوز صندوقهای قرضالحسنه گفت: بسیاری از صندوقهای فعال در گذشته مجوز خود را از نیروی انتظامی دریافت کرده بودند، اما اکنون بر اساس قانون جدید، مسئولیت صدور مجوز و نظارت بر آنها به بانک مرکزی واگذار شده است. همچنین برخی صندوقها دارای مجوزهای موقت دو ساله از بانک مرکزی بودند که برای تطبیق با مقررات جدید، فرصت دو ساله در اختیار آنها قرار گرفته است.
وی در ادامه از دستهبندی جدید صندوقهای قرضالحسنه خبر داد و گفت: طبق دستورالعمل مصوب هیأت عالی بانک مرکزی، صندوقها در چهار گروه خرد، کوچک، متوسط و بزرگ طبقهبندی شدهاند. برای تأسیس صندوق خرد حداقل ۱۰۰ میلیون تومان سرمایه نیاز است و این صندوقها میتوانند تا سقف ۱۰ میلیارد تومان منابع جذب کنند. حداقل سرمایه برای صندوقهای کوچک ۵۰۰ میلیون تومان، برای صندوقهای متوسط ۲.۵ میلیارد تومان و برای صندوقهای بزرگ از هزار میلیارد تومان تعیین شده است.
این مقام بانک مرکزی درباره نحوه استفاده صندوقها از منابع مالی خود نیز توضیح داد: صندوقهای قرضالحسنه مجاز به سرمایهگذاری و فعالیتهای سودآور اقتصادی نیستند، اما میتوانند بخشی از منابع خود را در قالب سپردههای بانکی نگهداری کنند و از محل سود آن، هزینههای جاری خود را تأمین کنند.
هاشملو همچنین به نقش سازمان اقتصاد اسلامی در نظارت بر صندوقها اشاره کرد و گفت: این سازمان در گذشته نیز بر اساس قانون برنامه ششم توسعه در حوزه نظارت بر صندوقهای قرضالحسنه فعالیت میکرد. در برنامه هفتم توسعه نیز این امکان پیشبینی شده که بانک مرکزی از ظرفیت این سازمان برای نظارت بر صندوقها استفاده کند. به همین منظور مقرر شده قرارداد همکاری میان بانک مرکزی و سازمان اقتصاد اسلامی منعقد شود تا فرآیند نظارت بر صندوقهای تحت پوشش این سازمان در چارچوب قانونی ادامه یابد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، برخی اظهارنظرها درباره استفاده از صندوقهای قرضالحسنه برای پولشویی یا فرار مالیاتی را ناعادلانه دانست و گفت: صندوقهای قرضالحسنه نهادهایی مردمی و غیرانتفاعی هستند که با مشارکت خیرین برای کمک به نیازمندان شکل گرفتهاند. این صندوقها تسهیلات خرد را به افراد واقعی و نیازمند پرداخت میکنند و نباید عملکرد آنها با ساختار بانکها یا مؤسسات اقتصادی انتفاعی مقایسه شود.
رئیس گروه بازرسی اداره نظارت بر مؤسسات پولی غیربانکی بانک مرکزی تأکید کرد: ماهیت فعالیت صندوقهای قرضالحسنه اساساً غیرانتفاعی است و بخش عمده منابع آنها باید صرف پرداخت وامهای قرضالحسنه به متقاضیان شود. به گفته وی، بررسیها نشان میدهد بسیاری از صندوقهای فعال کشور نیز در عمل همین رویکرد را دنبال میکنند و منابع خود را در مسیر رفع نیازهای مالی مردم به کار میگیرند.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما