ایران بزرگترین تولیدکننده زعفران جهان/موانع صادرات، زمینهساز قاچاق و کاهش ارزآوری
با وجود اینکه ایران بیش از ۹۰ درصد زعفران جهان را تولید میکند، مشکلات صادراتی و محدودیتهای ارزی سبب شده تا سهم واقعی کشور از بازار جهانی تنها ۳۰۰ میلیون دلار باشد و قاچاق این محصول لوکس افزایش یابد.
ایران با تولید بیش از ۹۰ درصد زعفران جهان، بزرگترین تولیدکننده این محصول استراتژیک محسوب میشود، اما سهم کشور از صادرات رسمی زعفران تنها ۳۰۰ میلیون دلار است. این در حالی است که گردش مالی این محصول در بازار جهانی به ۸ میلیارد دلار میرسد و قاچاق، تجارت چمدانی و خامفروشی باعث شده تا ایران نتواند جایگاه واقعی خود در بازار جهانی را حفظ کند.
کارشناسان کشاورزی و اعضای شورای ملی زعفران معتقدند قدمت ۳ هزار ساله تولید زعفران در ایران و کیفیت بالای محصول، فرصت طلایی برای ارزآوری و حضور قدرتمند در بازارهای جهانی است، اما موانع صادراتی و محدودیتهای ارزی این فرصت را کاهش دادهاند.
غلامرضا میری، نایب رئیس شورای ملی زعفران، با اشاره به کاهش تولید به دلیل خشکسالی و تغییرات اقلیمی، گفت: «ماهانه حدود ۱۰ تن زعفران به صورت قاچاق از کشور خارج میشود. با رفع موانع صادرات و تسهیل روندهای قانونی، این میزان میتواند به صادرات رسمی اضافه شود و ارزآوری کشور از محل زعفران به بیش از ۵۰۰ میلیون دلار برسد.» وی تأکید کرد که با رفع موانع، قاچاق زعفران دیگر صرفه اقتصادی نخواهد داشت و کیفیت محصول ایرانی در بازارهای جهانی حفظ خواهد شد.
علی حسینی، دیگر عضو شورای ملی زعفران، تصریح کرد که محدودیتهای صادراتی و سقفهای اعمالشده موجب کند شدن روند صادرات و سردرگمی تولیدکنندگان شده است. وی افزود: «در شرایط عادی، امکان ارزآوری ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون دلاری از صادرات زعفران وجود داشت و هدفگذاری شورای ملی، حداقل یک میلیارد دلار است؛ اما با ادامه موانع، دستیابی به این هدف دشوار خواهد بود.»
حسینی همچنین به آثار منفی قاچاق اشاره کرد: «قاچاقچیان زعفران تعهدی به بازگشت ارز یا حفظ کیفیت محصول ندارند، بنابراین هم بازارهای جهانی تحت تأثیر زعفران بیکیفیت قرار میگیرد و هم ارز حاصل صادرات از دست میرود. بر این اساس رفع موانع صادرات و تسهیل فرآیندها ضروری است تا قاچاق کاهش یافته و ارزش واقعی محصول به کشور بازگردد.»
در نهایت، کارشناسان تأکید دارند که با رفع موانع صادرات و بهبود روندهای ارزی، ایران میتواند سهم بیشتری از بازار جهانی زعفران را به دست آورد و قاچاق این محصول استراتژیک کاهش یابد، در حالی که ادامه شرایط فعلی، به افزایش قاچاق و کاهش ارزآوری منجر خواهد شد.
*بازنویسی:تحریریه پژواک کارفرما