بازگشت ارز صادراتی ۸۳ درصدی/ مسیر نیما نقش محوری دارد

بازگشت ارز حاصل از صادرات، شاخصی کلیدی برای سلامت بازار ارز و تجارت خارجی محسوب می‌شود و طی سال‌های اخیر همواره مورد توجه سیاست‌گذاران و فعالان اقتصادی بوده است. داده‌های رسمی نشان می‌دهد تصویر بازگشت ارز برخلاف برخی برداشت‌ها یکدست و منفی نیست و بخش عمده تعهدات ارزی به چرخه رسمی اقتصاد بازگشته است.

مجموع تعهدات صادراتی سررسید شده طی سال‌های اخیر حدود ۱۷۲.۷ میلیارد دلار بوده که ۱۴۳.۹ میلیارد دلار آن، معادل ۸۳ درصد، به کشور بازگشته است. تنها ۲۸.۷ میلیارد دلار یا ۱۷ درصد تعهدات هنوز ایفا نشده است. همچنین ۹۶ درصد از کل تعهدات صادراتی سررسید شده و تنها ۴ درصد باقی مانده‌اند که هنوز موعد ایفای آن‌ها نرسیده است.

تحلیل مسیرهای بازگشت ارز نشان می‌دهد بازار نیما با سهم بیش از ۵۴ درصد، مهم‌ترین کانال بازگشت ارز بوده است. پس از آن، مسیر واردات در برابر صادرات با سهم ۱۸ درصد و واگذاری پروانه صادراتی با حدود ۱۲ درصد، نقش مهمی داشته‌اند. مسیرهایی مانند سنا، تهاتر و پرداخت بدهی در مجموع نزدیک به یک‌چهارم بازگشت ارز را پوشش داده‌اند.

داده‌های فصلی نیز نشان می‌دهد هرچه مسیرهای رسمی کارآمدتر باشند، سهم آن‌ها در بازگشت ارز افزایش می‌یابد. علاوه بر این، کاهش شکاف نرخ‌ها و شفاف‌سازی بازار ارز، انگیزه صادرکنندگان برای بازگرداندن ارز را تقویت کرده و هزینه‌های تأخیر و تغییر مسیر را کاهش می‌دهد. به گفته کارشناسان، تک‌نرخی کردن ارز با نرخ واقعی و شفاف می‌تواند ابزار مؤثری برای افزایش بازگشت ارز صادراتی و ایجاد ثبات در بازار باشد.

*بازنویسی:تحریریه پژواک کارفرما