ایران ماهر/ راهبرد جدید وزارت کار برای جبران فقر سرمایهگذاری با بهرهوری انسانی
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با تمرکز بر طرح «ایران ماهر»، ارتقای توانمندیهای فنی را به عنوان تنها مسیر جبران کمبود سرمایهگذاری و افزایش بهرهوری ملی معرفی کرد. رئیس سازمان فنی و حرفهای با تاکید بر نقش ۳۰ درصدی تکنسینها در نوآوریهای جهانی، بهروزرسانی مهارتها را پیششرط اصلی بازگشت نیروهای تعدیلشده به چرخه اشتغال دانست.
در حالی که اقتصاد ایران با چالشهایی نظیر نرخ پایین تشکیل سرمایه و استهلاک بالای داراییها دستوپنجه نرم میکند، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نسخه جدیدی را برای خروج از این وضعیت پیچیده است. در این راهبرد که با عنوان «ایران ماهر» پیگیری میشود، «مهارتآموزی» دیگر یک گزینه جانبی نیست، بلکه به عنوان موتور محرک بهرهوری و تنها راهکار عملیاتی برای دستیابی به رشد اقتصادی پایدار در برنامه هفتم توسعه تعریف شده است.
پایان اعتبار صرف «دانشنامه تحصیلی»
وزیر کار در تازهترین اظهارات خود با رویکردی صریح به وضعیت بازار کار اشاره کرد و هشدار داد که در دنیای رقابتی امروز، «دانشنامه تحصیلی» به تنهایی تضمینکننده اشتغال نیست. بر اساس این سیاست جدید، افرادی که به هر دلیلی از بازار کار تعدیل شدهاند، برای بازگشت سریع به چرخه تولید، راهی جز بهروزرسانی سطح فنی و تطبیق خود با فناوریهای پیچیده ندارند. در واقع، «قابلیت استخدام» در سال ۱۴۰۵ بیش از آنکه به مدرک وابسته باشد، به میزان تسلط فرد بر استانداردهای جدید صنعت گره خورده است.
بهرهوری؛ جایگزین سرمایهگذاریهای کلان
غلامحسین محمدی، رئیس سازمان آموزش فنی و حرفهای و معاون وزیر کار، با کالبدشکافی وضعیت فعلی اقتصاد کشور، بر یک نکته استراتژیک تاکید کرد: در شرایطی که جذب سرمایه دشوار است، باید بر «بهرهوری نیروی انسانی» تمرکز کرد. او معتقد است بهرهوری صرفاً به معنای کارِ بدنی بیشتر نیست، بلکه به معنای ارتقای کیفیت محصول، کاهش ضایعات و بهینهسازی مصرف انرژی از طریق تخصص است. مطابق برنامه هفتم توسعه، قرار است بخش بزرگی از رشد اقتصادی ایران نه از مسیر ماشینآلات، بلکه از مسیر دانش فنی نیروهای متخصص تامین شود.
تکنسینها در قامت رهبران نوآوری
یکی از بخشهای کلیدی این گزارش، تغییر نگرش نسبت به جایگاه تکنسینهاست. رئیس سازمان فنی و حرفهای با استناد به آمارهای جهانی اعلام کرد که حدود ۳۰ درصد از نوآوریها (Innovation) در دنیا نه در آزمایشگاههای تئوریک، بلکه به دست تکنسینها و نیروهای مهارتی در کف کارخانه محقق میشود. از این منظر، تکنسینها «بازوی اجرایی انتقال فناوری» هستند که دانش پیچیده را به محصول نهایی تبدیل میکنند.
گذار از یادگیری سنتی به استانداردهای نوین
پیام اصلی سیاست «ایران ماهر» برای متقاضیان کار روشن است: خروج از الگوهای سنتی یادگیری و ورود به دورههای تخصصی. سازمان فنی و حرفهای با ایجاد مراکز مهارتی نوین، در تلاش است شکاف عمیق میان «آنچه در مراکز آموزشی تدریس میشود» و «آنچه صنعت نیاز دارد» را پر کند.
در نهایت، این رویکرد نشاندهنده تغییر پارادایم در دولت است؛ جایی که نیروی کار دیگر یک «هزینه تولید» دیده نمیشود، بلکه به عنوان یک «سرمایه انسانی متخصص» تلقی میگردد که میتواند با ارتقای کیفیت کار، بنبستهای رشد اقتصادی را بشکند.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما