بورس در دوراهی سرنوشتساز؛ سه سناریوی پیش روی بازار سرمایه پس از بازگشایی
یک تحلیلگر بازارهای مالی با تشریح شرایط جدید بورس پس از بازگشایی، معتقد است بازار سرمایه وارد مرحلهای متفاوت شده و آینده آن در گرو سه سناریوی «جهش بازسازی»، «رکود فرسایشی» و «تورم هزینهای» خواهد بود.
یک تحلیلگر بازارهای مالی با اشاره به شرایط بازار سرمایه پس از بازگشایی معاملات، تاکید کرد که بورس تهران در شرایط فعلی بیش از آنکه یک بازار عادی باشد، به «بورس بازسازی» شباهت دارد و سرمایهگذاران باید با نگاهی متفاوت به ارزیابی فرصتها و ریسکها بپردازند.
هلن عصمتپناه اظهار کرد: در اقتصاد، هیچ عاملی به اندازه نااطمینانی ناشی از جنگ نمیتواند معادلات را دستخوش تغییر کند. بازگشایی بورس پس از یک دوره پرریسک، صرفاً ازسرگیری معاملات نیست، بلکه بازتابی از تقابل منطق سرمایهگذاری با واقعیتهای اقتصادی و زیرساختی کشور محسوب میشود.
وی افزود: برخلاف انتظار بسیاری از فعالان بازار، شاخصهای بورس پس از بازگشایی و با وجود آسیبهایی که به برخی صنایع از جمله پتروشیمی و فولاد وارد شده بود، مسیر صعودی را در پیش گرفتند. این رفتار را نمیتوان یک خطای تحلیلی دانست، بلکه باید آن را نتیجه سازوکارهای تطبیقی اقتصاد ایران در شرایط بحرانی تلقی کرد.
به گفته این کارشناس، رشد بازار در چنین شرایطی تحت تأثیر سه عامل مهم شکل گرفته است. نخست، تغییر نگاه سرمایهگذاران از سودآوری عملیاتی شرکتها به حفظ ارزش داراییها در فضای تورمی؛ موضوعی که باعث افزایش ارزش جایگزینی داراییها و کارخانههای بورسی شده است. دوم، کاهش عرضه ناشی از آسیب به برخی زیرساختهای صنعتی که میتواند قدرت قیمتگذاری شرکتهای فعال را افزایش دهد. سوم نیز ورود نقدینگی به سهام بزرگ با هدف بهرهمندی از روند بازسازی و احیای صنایع راهبردی کشور است.
عصمتپناه با اشاره به آینده بازار سرمایه گفت: اکنون که هیجانات اولیه فروکش کرده، بورس در نقطهای حساس قرار دارد و مسیر آتی آن میتواند در قالب یکی از سه سناریوی اصلی رقم بخورد.
وی سناریوی نخست را «جهش بازسازی» عنوان کرد و توضیح داد: در این حالت، تأمین منابع مالی و تسریع در تعمیر و بازسازی واحدهای تولیدی، زمینه بازگشت سریع صنایع به چرخه تولید را فراهم میکند.
به گفته او، سناریوی دوم «رکود فرسایشی» است که در آن طولانی شدن فرآیند رفع موانع عملیاتی و مشکلات زنجیره تأمین، روند احیای صنایع را کند خواهد کرد.
این تحلیلگر بازار سرمایه همچنین «تورم هزینهای» را به عنوان سناریوی سوم معرفی کرد و گفت: در این وضعیت، بخش قابل توجهی از درآمد شرکتها صرف بازسازی و نوسازی میشود و همین موضوع میتواند سودآوری آنها را تحت فشار قرار دهد.
عصمتپناه تاکید کرد: در شرایط کنونی اتکا به نسبتهای مالی سنتی برای تصمیمگیری کافی نیست و سرمایهگذاران باید به سراغ شرکتهایی بروند که از یک سو آسیب کمتری دیدهاند و از سوی دیگر قیمت محصولاتشان با نرخ ارز و تورم همبستگی دارد.
وی صنایع غذایی، دارویی و برخی شرکتهای خدماتی را از جمله گزینههای مناسب در این دوره دانست و افزود: این شرکتها به دلیل تقاضای پایدار، جریان نقدی قابل اتکا و وابستگی کمتر به زیرساختهای صنایع سنگین، میتوانند نقش سپر تورمی را برای سرمایهگذاران ایفا کنند.
این کارشناس همچنین به ظرفیت صنایع معدنی و فلزات گرانبها اشاره کرد و گفت: شرکتهای فعال در حوزه طلا و فلزات ارزشمند به دلیل برخورداری از درآمدهای ارزی و ارزش ذاتی داراییها، در دورههای پرریسک اقتصادی و ژئوپلیتیکی به عنوان پناهگاه امن سرمایهگذاری شناخته میشوند.
وی در پایان با توصیه به تنوعبخشی سبد سرمایهگذاری اظهار کرد: در شرایط افزایش ریسکهای اقتصادی و تورمی، ترکیبی از داراییهای مبتنی بر طلا، سهام صادراتمحور، داراییهای ارزی و صندوقهای سرمایهگذاری میتواند به مدیریت ریسک و حفظ ارزش سرمایه کمک کند.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما