سود کولبری و ملوانی به جیب چه کسی میرود؟ انتقاد از غلبه دلالان بر تجارت مرزی
رئیس کمیسیون مرزنشینان اتاق تعاون ایران با انتقاد از غلبه واسطهها بر تجارت مرزی گفت: کولبری و ملوانی هنوز به اهدافی مانند اشتغال پایدار و بهبود معیشت مرزنشینان نرسیدهاند و باید سود واقعی این تجارت به صاحبان اصلی سهم، یعنی مرزنشینان، برسد.
رئیس کمیسیون مرزنشینان اتاق تعاون ایران با انتقاد از نقش پررنگ واسطهها و دلالان در زنجیره تجارت مرزی گفت: کولبری و ملوانی در شکل فعلی هنوز نتوانستهاند اهدافی مانند ایجاد اشتغال پایدار، بهبود معیشت مرزنشینان و ساماندهی تجارت مرزی را بهطور کامل محقق کنند و باید سازوکاری ایجاد شود که سود واقعی این تجارت به صاحبان اصلی سهم، یعنی مرزنشینان، برسد.
یاسر فیضی با بررسی وضعیت فعلی کولبری و ملوانی اظهار کرد: صرف قانونی شدن یک رویه به معنای شفاف شدن آن نیست. زمانی که مشخص نباشد کالا دقیقاً به نام چه فردی وارد میشود، چه کسی از سهم و امتیاز قانونی استفاده میکند و در نهایت سود اصلی به چه کسی میرسد، طبیعی است که بخشی از منافع از صاحب اصلی سهم، یعنی مرزنشین، فاصله بگیرد.
واسطهها بیشترین سود را از تجارت مرزی میبرند
وی یکی از آسیبهای جدی شرایط فعلی را غلبه واسطهها و دلالان بر زنجیره تجارت مرزی دانست و گفت: مرزنشین، کولبر یا ملوان ممکن است در عمل کمترین سهم را از ارزش اقتصادی کالای واردشده داشته باشد، در حالی که بخش قابلتوجهی از سود در مراحل خرید، انتقال، توزیع و فروش نصیب واسطهها میشود.
رئیس کمیسیون مرزنشینان اتاق تعاون ایران افزود: این وضعیت با هدف اصلی قانون، یعنی تقویت معیشت مرزنشینان، فاصله دارد. قانون برای تجارت مرزی سازوکارهایی از جمله شفافیت، ثبت اطلاعات و اختصاص بخشی از درآمدها به مرزنشینان و توسعه مناطق مرزی در نظر گرفته است؛ بنابراین در مرحله اجرا باید بررسی شود که این منافع واقعاً به ذینفع اصلی میرسد یا خیر.
تجارت مرزی نباید تولید داخل را تضعیف کند
فیضی با اشاره به موضوع رقابت میان تجارت مرزی و فعالان رسمی اقتصادی اظهار کرد: یکی دیگر از مسائل مهم، رقابت نابرابر با تولیدکنندگان و واردکنندگان رسمی است. اگر کالایی با امتیازات خاص، عوارض متفاوت یا خارج از چارچوبهای معمول تجارت وارد بازار شود و با کالای تولید داخل یا واردات رسمی رقابت کند، ساختار رقابت در بازار دچار اختلال خواهد شد.
وی ادامه داد: نمیتوان از یک سو از تولیدکننده خواست مالیات، عوارض، استاندارد، هزینه تأمین مالی و سایر هزینههای رسمی را پرداخت کند و از سوی دیگر اجازه داد کالای مشابه از مسیری با هزینه و الزامات متفاوت وارد بازار شود. چنین شرایطی میتواند به شکلگیری رقابت ناسالم و افزایش فشار بر تولید داخل منجر شود.
حذف تجارت مرزی راهحل نیست
رئیس کمیسیون مرزنشینان اتاق تعاون ایران با تأکید بر اینکه راهکار، حذف تجارت مرزی نیست، گفت: باید مدل اجرای این تجارت اصلاح شود تا اهداف قانون محقق شود.
به گفته فیضی، نخستین گام در این مسیر، مشخص و قابل رصد بودن ذینفع واقعی هر سهم و میزان واردات است. همچنین مسیر فروش کالا باید شفاف باشد تا مشخص شود کالای واردشده توسط چه فرد یا مجموعهای و با چه قیمتی وارد بازار شده است.
وی بر ضرورت کاهش نقش واسطهها نیز تأکید کرد و افزود: باید امکان فعالیت مستقیم مرزنشینان، تعاونیهای واقعی و تشکلهای محلی تقویت شود و نقش واسطهها کاهش یابد. همچنین قواعد تجارت مرزی باید به شکلی تنظیم شود که امتیازات قانونی به ایجاد رانت و رقابت ناسالم منجر نشود.
سود تجارت مرزی باید به صاحب اصلی سهم برسد
فیضی تأکید کرد: اگر قرار است کولبری و ملوانی به عنوان ابزاری برای توسعه مناطق مرزی ادامه پیدا کند، باید پاسخ روشنی به این پرسش داده شود که سود این تجارت در نهایت به چه کسی میرسد.
وی افزود: اگر پاسخ این سؤال همچنان «مرزنشین و صاحب اصلی سهم» نباشد، به این معناست که در اجرای سیاستها از هدف اصلی فاصله گرفتهایم.
رئیس کمیسیون مرزنشینان اتاق تعاون ایران در پایان گفت: تجارت مرزی زمانی موفق خواهد بود که در کنار شفافیت، به تولید داخلی آسیب نزند و بخش اصلی منافع آن واقعاً به مرزنشینان برسد.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام